kapat
   
SABAH Gazetesi
 
Bizimcity
Sizinkiler
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
MS anne olmayı engelleyemez !
MS anne olmayı engelleyemez !
Hastalığa inat iki doğum yaptım
Sorun Yanıtlayalım

MS anne olmayı engelleyemez !

Tedavisi yapıldığında beraber yaşanabilir bir hastalık olan MS, anne ya da baba olmaya engel değil. Ancak kadınların biraz daha dikkatli olması gerekiyor. Anne olmaya karar veren MS'li kadınların gebeliği, hastalığın yatıştığı bir döneme göre planlanmalı... Anne, doğumdan sonra kendini fazla yormamaya özen göstermeli... !!.

Hacettepe Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Nöroimmunoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Rana Karabudak, "MS, tedavisi yapıldığında beraber yaşanabilir bir hastalıktır. MS'li bir kadın anne, erkek de tabii ki baba olabilir" diyor. Karabudak, MS hastalığıyla ilgili sorularımızı yanıtladı:

* MS'li hastalar baba ve anne olabilir mi?
Baba olmada hiçbir sakınca yok. MS'li kadın da anne olabilir. Ama kadınlarda bu hastalık, neredeyse iki katı daha fazla görülüyor ve üstelik tam bebek planlarının yapılabildiği yaşlarda... Bu yüzden biz 'planlı gebelik' öneriyoruz. Eğer, atakların en ağır olduğu, 'immün modülater' tedavi dediğimiz interferon kullanılan dönemse kesinlikle önermiyoruz. Hastalığın yatıştığı remisyonlu süreçte, bilinçli bir dönem seçilerek, gebelik planlanarak ve kadın doğum uzmanı ile paylaşılarak annenin bebek sahibi olması mümkün olabilir. Olası riskler doğumdan sonra artabilir; o yüzden kadın aile desteği alarak bu işe girişmeli, yorulmadan, sakin ve huzurlu bir şekilde bebeğini büyütebilmeli. Zaten her kadın için doğum sonrası zor bir dönemdir. Doğumdan sonra 3-6 ay arasında atak sıklığında artış olabiliyor. Bebek emzirilebilir. Gebelik ve emzirme döneminde MS'te kullanılan ilaçları kesinlikle vermiyoruz; zaten hastalık açısından en iyi dönem seçildiği için ilaca ihtiyaç da duyulmayacaktır.

GENETİK ETKİ VAR
* MS kalıtsal bir hastalık mı?
Multipl Skleroz (MS) genellikle tesadüfi olarak, önceden kestirilebilen bir neden olmaksızın ortaya çıkıyor. Klasik kalıtım modeliyle geçen katılsal bir hastalık değil. Ancak ailesel olguların bulunduğu da gözlenmiştir. Genetik olarak ailede MS'li varsa, çocuk açısından risk söz konusu olabilir. MS'in ailesel görülme oranı yüzde 15 ila 20 arasında. Yapılan çalışmalar; ailesel olguların ortaya çıkışında çevre faktörlerinin değil, genetik yakınlığın rol oynadığını ortaya koymuş.

* MS, cinsel hayatı olumsuz etkiliyor mu?
Etkileyebilir; özellikle omurilik tutulumu varsa böyle bir risk kadın için de, erkek için de var. Erkekte sorun genellikle erken dönemde mesane kontrolündeki zorluklar şeklinde başlayabilir. Bu, aynı zamanda ereksiyon problemlerine de yol açabilir. Ürolojik destekle hasta tedavi olabiliyor. Kadında daha çok ilgi azalması ve isteksizlik söz konusu olabiliyor. Tabii burada eşlerin uyumu önemli. Atak döneminde geçici süreçler yaşanabilir, atağın bitmesiyle yatışabilir.

* MS'i hastaya nasıl anlatıyorsunuz, nasıl kabulleniyor?
Hastanın; hastalığa, tedaviye ve ilaca adaptasyonu çok önemli. Bunun için biraz zaman gerekiyor. Özellikle ilk atağını geçirerek gelen kişiye hemen MS'i telaffuz etmemek lazım. Tıpta da hastalık, bilimsel bir yaklaşım olarak 'klinik izole sendrom' şeklinde ele alınıyor. Hastalık belki sadece tek ataklı kalacak, bir bölümü hiç dönüşmeyecek ve belki çok iyi huylu gidecek. İyi huylu MS'in oranı hiç de az değil, yüzde 20! Öncelikle bunu anlatmaya çalışıyorum. Erken dönemde hastalığı tanımlamak, kabul etmek ve hastanın yapabileceklerini göstermek önemli.

HASTAYI BİLGİLENDİRMEK LAZIM
* Hastanın bu hastalığa karşı tavrı, hastalığın seyrini etkiler mi?
Hastanın yaşamını düzenlemesi, uyku düzenini, hangi besinlere daha ağırlık vermesi gerektiğini, iş hayatında hangi riskleri ne kadar alması gerektiğini bilmesi ve planlaması çok önemli. Bu konuda ne kadar bilgilenirse hayatı o kadar kolaylaşır. Hastanın eğitim durumu ve hastalığa karşı durumu sonuca yansıyor. Bunu istatistikler de gösteriyor. Bilgilendirmek için hastaya özel zaman ayırıyorum. Çünkü sonuçta kafasında soru işaretleri olan, geleceği konusunda endişelenen ve yakınlarını da düşünen biri var karşınızda; bir anne ya da bir baba da olabilir...

* MS'li hastalar nasıl problemler yaşıyor?
MS; toplum açısından da çok önemli bir hastalık. Bir MS'li hastanın bireysel yaşam kalitesi yanında, ortalama 4 kişilik bir ailenin de yaşam kalitesi etkileniyor. MS hastasının eş veya diğer aile bireyleriyle, hatta işyeriyle de konuşuyorum. Çünkü bu hastaların, nedeni belirsiz yorgunlukları oluyor. Hastalıkla ilgili çok somut bir şey ortada olmayınca, işveren bu yorgunluğu 'kaytarmak' olarak algılayabiliyor. Hastam yeni işe girecekse referans oluyorum. Hastalarımız genç insanlar; birçoğu hayatını henüz planlamaya başlamış oluyor. Üniversiteden yeni mezun, kariyerine yeni başlamış ve yeni evlenmiş oluyor, henüz çocuk sahibi olmak isterken bu hastalıkla karşı karşıya kalıyor... Yani; ya yeni bir işin, ya evliliğin eşiğinde olabiliyor. MS teleffuz edilirse işe alınmayacaklarını ya da evlenemeyeceklerini düşünüyorlar. Nişanlı olan birçok hastamın ilk sorusu 'erkek arkadaşıma, nişanlıma söyleyeyim mi?' oluyor.

MS hastalığıyla ilgili aklınıza takılan her türlü soruyu 'etuzun@sabah.com.tr' adresine e-mail olarak gönderebilirsiniz. Sorularınız, konunun uzmanı doktorlar tarafından yanıtlanacak. SMS: n122-ETU (MESAJ) Prof. Dr. Rana Karabudak

ESRA TÜZÜN

DİĞER SAĞLIK HABERLERİ
 MS anne olmayı engelleyemez !
 Aynı yağı iki kez kullanmayın
 Çay damar sağlığını koruyor
 Yoga ve Reiki yaparak MS'i yendim!
 'Süper anne' olmanız şart değil
 Proteinsiz diyet saçları döker
 Her gün tartılmayın psikolojinizi bozmayın
 Yaşlılıkta beslenmeye dikkat
 Türk vital seksüel kadınlar aranıyor
 Sağlığını düşünüyorsanız bırakın bol bol hareket etsin
 Asrın tehlikesi diyabetin anayasası değişti
 En etkili selülit tedavileri
 Eğreti Gelin'ler seks terapisti oldu
 Yemek seçmesi garip değil!
 Erkekler eşlerinden gizli mutluluk çubuğu takıyor
SUNA DUMANKAYA

Dr. Eren Eroğlu
Yapay tatlandırıcılar ne kadar güvenilir?
Kilomu...
Mükemmel ilişkinin 20 bilimsel sırrı
Mükemmel ilişkinin 20 bilimsel sırrı
Pek çok insanın öncelikli hayalleri arasında mutlu ve sağlıklı bir...
Hijyenik ped çikolata hediyeli
Hijyenik ped çikolata hediyeli
Kadınlara yönelik hijyenik ürünler satan Evy Lady firması, özel...
Pekkan'ın çöpe attığı klip yayınlanacak
Pekkan'ın çöpe attığı klip yayınlanacak
Ajda Pekkan, 'Vitrin' isimli albümünde yer alan 'Amazonlar Ağlamaz'...
İş hayatının stresini oyunculukla atacaklar!
İş hayatının stresini oyunculukla atacaklar!
"Hayatta herkesin oynayabileceği bir rol vardır" diyen Birol Güven,...
 
    Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon | Hava Durumu
Spor | Günaydın | Kapak Güzeli | Astroloji | Magazin | Sağlık | Bizim City | Çizerler
Cumartesi | Aktüel Pazar | Sarı Sayfalar | Otomobil | Dosyalar
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.