kapat
   
SABAH Gazetesi
 
  » Yazarlar
    Günün İçinden
    Ekonomi
    Gündem
    Siyaset
    Dünya
    Spor
    Hava Durumu
    Sarı Sayfalar
    Ana Sayfa
    Günaydın
    Televizyon
    Astroloji
    Magazin
    Sağlık
    Cumartesi
    Aktüel Pazar
    Bilgi ve Yaşam
    Otomobil
    Sinema
    Hobi
    Çizerler
Günaydın
ATV
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
Omer Celik @ SABAH
 

Büyük Ortadoğu'nun karekökü

Küresel terörün Büyük Ortadoğu coğrafyasında merkezileştiği çeşitli gözlemlerin ortak noktasını oluşturuyor... Yönetimlerin biçimlerinden ekonomik faktörlere kadar bir dizi unsur, bu bölgeyi pek çok hukuksuzluğun gizlenebileceği bir alan haline getiriyor.
Bu nedenlerle Büyük Ortadoğu Girişimi adı altında ileri çıkan konuların derinlemesine tartışılması çok önemlidir.
Fakat İsrail'in suikastlar yoluyla bölgede yarattığı yeni ortam, esas olarak Büyük Ortadoğu Girişimi'nin omurgasını etkilemektedir.


Büyük Ortadoğu Girişimi, bu coğrafyada kümelenmiş olan rejimlerin içindeki demokratik dinamiklere destek verilmesini içeriyor. Demokratik dinamikler ne kadar güçlü olursa olsun, bölgedeki rejimlerin karakteri gereğince yeterli derecede etkinleşemiyor. Çünkü kapalı rejimler bir şekilde bu etkiyi sistem içinde boğmayı ve etkisizleştirmeyi başarıyor.
Bu nedenlerle, demokratikleşme talebine uluslararası bir mutabakat çerçevesinde destek verilmesi, demokratik siyaset biçimlerinin güçlenmesini sağlayacaktır.
Kapalı rejimler içinde, haksız rekabet koşulları yüzünden siyasal alana etkili biçimde çıkamayan demokratik dinamikler, daha şeffaf bir ortamda siyasal etkinlik üretme imkanı yakalayacaklardır.
Bu şeffaflaşmanın ekonomik yansımaları da olacaktır. Bir yandan gelişmiş ülkelerin buraların kalkınması için sorumluluk altına girmeleri, öte yandan şeffaflaşmanın yabancı sermaye için uygun bir ortam üretmesi, bu büyük coğrafyadaki yapısal daralmanın aşılması için fırsatlar sunacaktır.
Böyle bir girişimin Batı açısından önemi, şeffaf siyasi rejimlere geçiş yapmış ve kalkınmış coğrafyaların küresel terörün mekanı olmaktan hızla uzaklaşmasıdır. Böylece terörle mücadelenin en güvenli ve daha az maliyetli bir yöntemi geliştirilmiş olacaktır.
Bunun bölgedeki ülkeler içinse stratejik bir zorunluluk olduğu açıktır. Terörle bu bölge arasındaki bağın "yapısal" olduğunu, siyasal ve ekonomik tedbirler alındığı takdirde bu yapısal olumsuzluğun ortadan kalkacağını ifade etme fırsatı elde edilecek ve böylece terörle bu bölge arasında "kültürel" bir bağ olduğunu iddia eden tezlere karşı kesin bir set çekilecektir.
Terörle bu coğrafya arasında "kültürel" bir "akrabalık" olduğunu iddia eden tehlikeli tezler, zaman zaman belli siyasetlerin pusulası olabiliyor ve bu, "kültürler, değerler ve medeniyetler arası soğuk savaş"ı tetikleyen girişimlere zemin oluşturuyor. Bunun önüne geçmenin en etkili yolu, bölgenin kendi dinamikleriyle, dış bir zorlamaya meydan vermeksizin, işlerin geri dönülmez noktaya gelmesini beklemeksizin hukuksal niteliği güçlü siyasi yapılara geçmesidir.


Konuyu tartıştığımız çeşitli yazılarda, bütün bunların olabilmesi için zorlayıcı olmayan, bölgenin iç dinamiklerinin işlemesine fırsat veren yaklaşımlar üretilmesi gerektiğini söyledik. Bölgeye demokrasi getirmek adına Irak'taki müdahaleyi çağrıştıran yöntemler ya da söylemler üretilmesinin, tam tersi bir etki yaratacağını ve kapalı rejimlerin daha çok güçlenmesine, demokratik dinamiklerin bir yabancı faaliyetin uzantısı gibi algılanarak zayıflamasına yol açacağını belirttik.
Bölgenin özellikle Irak olayından sonra bu hassasiyetleri doruk noktasına çıkmıştır. En son yapılan "Irak'a komşu ülkeler toplantısı"nda, esas gündemi, Büyük Ortadoğu Girişimi'ne dönük kaygı ve itirazların oluşturması güçlü bir örnektir. Bunu giderecek adımların atılması, Büyük Ortadoğu Girişimi'nin zemin bulması bakımından önemlidir. Bunun başında da Filistin-İsrail ihtilafının çözümü gelmektedir.
Çünkü Büyük Ortadoğu'nun "siyasal karekök"ü Filistin sorunudur. Buna dönük barışçıl bir stratejik vizyon uluslararası iradenin ortak eylem planıyla gerçekleştirilmezse, Büyük Ortadoğu'da herhangi bir siyasal yenilenme üretilmesi mümkün değildir...
İsrail'in suikastlar ve aşırı güç kullanımı eksenine yapışmış son politikaları, barış çabaları açısından müthiş bir geri gidiş doğurmuştur.
Tüm dünyanın tepkisini çeken bu olaylar karşısında ABD'nin ortaya koyduğu tutum, Büyük Ortadoğu bölgesindeki halklarda İsrail'in suikast yönte- mini desteklediği algısının derinleşmesine yol açmıştır. Bu da Büyük Ortadoğu Girişimi'nin hiçbir şekilde zemin bulamayacağı bir sürece girilmek üzere olunduğunu göstermektedir. Üstelik, ABD'nin İsrail'in güvenliği gerekçesiyle desteklediği son suikastların İsrail'in güvenliğini riske sokan daha büyük olayları tetikleme ihtimali artmaktadır.
Eğer gerçek bir stratejik vizyonla Büyük Ortadoğu'nun demokratikleşmesi ve şeffaflaşması isteniyorsa, ABD şu anda yanlış bir pozisyon geliştirdiğini görmeli; İsrail'in suikast ve aşırı güç kullanımına endeksli yöntemlerini durdurmalıdır. İsrail'in ve Filistin'in güvenliği bakımından gerekli olan budur...
Büyük Ortadoğu'nun "siyasal karekök"ünü meşruiyete dayanan bir çözüme kavuşturmadan, coğrafyanın bütününe dönük bir stratejik vizyon geliştirilmesinden bahsedilemez...

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
 Kıbrıs siyaseti keşfediyor...   / 25-04-2004
 Büyük Ortadoğu'nun karekökü   / 21-04-2004
 Süpermarket ülkeler   / 19-04-2004
 Güçlü demokrasi   / 18-04-2004
 İstikamet bellidir...   / 11-04-2004
 Dünya düzeninin düğümü...   / 09-04-2004
 En stratejik beşeri kaynak: Siyasi irade   / 05-04-2004
 Yalın bir tablo   / 02-04-2004
 Hangi parti değil, hangi siyaset kazandı?   / 31-03-2004
 Merkezi ele geçirmek mi, merkezi inşa etmek mi? (3)   / 24-03-2004
ERDAL ŞAFAK
2'nci Arafat
Denktaş'ın referandum sonrası tutumu, tek...
AHMET HAKAN COŞKUN
Denktaş CHP'ye başkan olmalıdır
Denktaş için neden...
MEHMET BARLAS
Sorumlulara da, sorumsuzlara da, yürekten teşekkür...
ÖMER ÇELİK
Sayısal engel, siyasal açılım...
Kıbrıs'ta dün ortaya...
ÖMER LÜTFİ METE
Yeniden devlet olma sınavı
Kıbrıs meselesinde...
REFİK DURBAŞ
Öğretmen atamaları bilgisayar ortamında
SABAH Posta...
SAVAŞ AY
Nasıl göçtün ah be 'yavyum?..'
Zeki Müren itiraz...
İnönü hatırası : 1-3
İnönü hatırası : 1-3
Serhat'ın perdeyi açan golü öncesi aut tartışması vardı. Fenerbahçe...
'Şampiyon Fener'
'Şampiyon Fener'
Maç sonrası Başkan Yıldırım ve yöneticilerin girdiği F.Bahçe soyunma...
Kıbrıs'ta taşlar oynadı
Kıbrıs'ta taşlar oynadı
Başbakan Tayyip Erdoğan, referandumun aslında olumlu sonuçları...
Erdoğan Ve Arınç'tan Halka Çiçek
Erdoğan Ve Arınç'tan Halka Çiçek
Milli Egemenlik Haftası nedeniyle Meclis Başkanı Bülent Arınç...
Hayat üssü Antalya
Hayat üssü Antalya
Resmi adları "Organ Bağışı Koordinatörü" ama onlara hayat elçileri...
Kuyruk uzun şans az
Kuyruk uzun şans az
Kamu kurumlarına personel alımı için 11-12 Temmuz tarihleri arasında...
 
    Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon | Hava Durumu
Spor | Günaydın | Kapak Güzeli | Astroloji | Magazin | Sağlık | Bizim City | Çizerler
Cumartesi | Aktüel Pazar | Bilgi ve Yaşam | Sarı Sayfalar | Otomobil
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.