İşte Diyanet'in beyin takımı

Türkiye'deki dini yaşamı yönlendiren önemli kararlar alan, bu kararları yaklaşık 80 bin cami aracılığıyla topluma ulaştıran Din İşleri Yüksek Kurulu 'Fetva Heyeti' kapılarını SABAH'a açtı

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın en yüksek karar ve danışma mercii olan 16 kişilik Din İşleri Yüksek Kurulu'nun son toplantısına SABAH da katıldı. Görev süreleri 7 yıl olan ve yeniden seçilme yolları açık bulunan Din İşleri Yüksek Kurulu üyeleri, haftada bir ya da iki gün toplanarak Türkiye'de dini yaşamı yönlendiren kararlar alıyor. Din İşleri Yüksek Kurulu kararları "fetva" niteliğinde sayılıyor ve Türkiye'deki yaklaşık 80 bin cami aracılığıyla bu kararlar topluma ulaştırılıyor. Din İşleri Yüksek Kurulu bir anlamda dini kararların mutfağını oluşturuyor.

Kurulduğu 1965 yılından bu yana ilk kez bir kadın, üstelik başı açık bir kadın olan Milli Eğitim Bakanlığı Din Öğretimi Genel Müdürü Prof. Dr. Mualla Selçuk geçen yıl bu kurulda göreve başladı. Diyanet İşleri Başkanı'nın "doğal başkan" olduğu Kurul, Türkiye'de dini yaşamın her noktasında söz sahibi ve toplumun tüm kesimlerini ilgilendiren çok önemli kararlar alıyor.

Kurula her ay ortalama 2 sorunun bulunduğu 300-350 dilekçe geliyor. Din İşleri Yüksek Kurulu, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın "Alo Fetva" (312/2957000-01) hattına gelen ve mevcut yazılı bilgilerle yanıtlanması imkansız olan konuları da tartışıyor ve karara bağlıyor. Bir konuda karar oluşturabilmek için üyelerin yarıdan bir fazlasının oyu yeterli oluyor. Kurul, son dönemde çok önemli bir adım atıp hurafeleri ayıkladı; müftülükler aracılığıyla vatandaşların "dinin gereği" diye bildiği birçok uygulamanın hurafe olduğunu anlattı.

VAAZLARI DA HAZIRLIYORLAR
Diyanet, son yıllarda yanlış inanış "bidat" konusunda toplumu aydınlatıcı açıklamalar yapmaya ve toplumda "din" adına yaratılan korkuların yenilmesine de yardımcı olmaya başladı. Son dönemde verilen "fetva"larla, toplumda çok tartışılan, zihin bulanıklığı olan konulara da ışık tutuldu.

Din İşleri Yüksek Kurulu sadece fetva vermiyor, aynı zamanda camilerde okunan ve son dönemde iyice dikkat çekmeye başlayan vaaz ve hutbeleri de hazırlıyor. Kurul'un görevleri şunlar: Dini konularda inceleme ve araştırmalar yapmak, yaptırmak ve sonuçlarını Başkanlığa sunmak, Başkanlığın kısa ve uzun vadeli ana hizmet politikasını ve çalışma esaslarını saptamak, dini eserleri telif ve tercüme etmek ve ettirmek, başkanlıkça yayınlanması istenen basılı, sesli ve görüntülü eserleri inceleyerek yayınlanıp yayınlanmayacağına karar vermek, incelenmesi istenen basılı, sesli ve görüntülü eserler hakkında mütalaa vermek, dini soruları cevaplandırmak...

Kürtaj caiz değildir
Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından son dönemde alınan ve toplumun büyük bir kesimini ilgilendiren "fetva" niteliğindeki bazı kararlar:

SADAKA
Sevabını ölüye bağışlamak üzere kurban kesilebileceği gibi et ya da herhangi bir gıda maddesi de sadaka olarak verilebilir. Bu itibarla kasaptan satın aldığınız eti, sevabı ölüye bağışlamak üzere sadaka olarak verebilirsiniz.

ORGAN NAKLİ
Organ ve doku nakli caizdir. Ancak hastanın hayatını veya hayati bir uzvunu kurtarmak için bundan başka çaresinin olmadığının, hastalığın bu yoldan tedavi edilebileceğine tabibin zann-ı galibinin bulunması, organ veya dokusu alınacak kişinin sağlığında buna izin vermiş olması, alınacak organ veya doku karşılığında hiçbir şekilde ücret alınmaması gerekir.

FİTRE
Günümüzde sadaka-i fıtrın belirlenmesinde, bir kişinin bir günlük normal gıda ihtiyacını karşılayacak miktarın ölçü alınmasının uygun olduğuna, asgari ücret, gıda fiyatları gibi kriterler ile bir kişinin günlük asgari gıda ihtiyacı göz önünde bulundurularak, 2001 yılı için sadaka-i fıtır miktarının 3 milyon TL olarak belirlenmesine karar verilmiştir.

TAKMA DİŞ
İhtiyaca binaen diş taktırmak, kaplatmak ve doldurtmak abdest ve guslün sıhhatine mani değildir. Ancak çıkartılıp takılabilen dişlerin gusülde ağız yıkanırken çıkarılması gerekir.

TÜP BEBEK
İster kadın, ister erkekteki bir arıza sebebiyle tabii ilişkiyle gebeliğin gerçekleşmesi mümkün olmadığında şu şartlarla tüp bebekle gebelik sağlanabilir: Döllendirilecek yumurta ve spermin her ikisinin de nikahlı eşlere ait olması, döllenmiş olan yumurtanın, yumurtanın sahibi olan eşin rahminde olması şartıyla bir sakınca görülmemektedir.

KAMU MALLARI
Kamuya ait malların tahrip edilmesi ve hangi suretle olursa olsun zarar verilmesi dinimizin yasakladığı hususlardandır. Ormanların tahrip edilmesi, kamu arazileri üzerinde fındık vb. ürünlerin yetiştirilmesi uygun değildir.

KÜRTAJ
Henüz dört aylık olmayan gebeliğe son verilebileceği görüşünde olan fıkıh alimleri varsa da, gebelik gerçekleştikten sonraki 4 aylık süre içinde bir zaruret olmaksızın, rahimdeki nufte veya ceninin düşürülmesi veya aldırılması caiz görülmemiştir. Dört aylıktan sonra ise annenin hayatının kurtarılması dışında bir sebeple, gebeliğe son vermenin (kürtaj) haram ve cinayet hükmünde olduğunda İslam müctehid ve fakihleri ittifak etmişlerdir.

ASTIM
Astımlı hastanın kullanmak zorunda kaldığı sprey, orucu bozmaz. Ancak sprey kullanmak zorunda olan hasta Ramazan orucunu tutmayıp, tutamadığı günler sayısında fidye verebilir. İleride sağlığına kavuşursa, fidye vermiş olsa bile tutamadığı oruçları kaza eder.

FETVA HEYETİ'NDE KİMLER VAR?
* DOÇ.DR. ŞAMİL DAĞCI (Başkan): Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi. Arapça ve İngilizce biliyor.

* MEHMET KAYA KURT (Başkan Vekili): İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü mezunu. Arapça ve Fransızca biliyor.

* PROF.DR. MUALLA SELÇUK: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunu. Aynı üniversitede öğretim üyesi. İngilizce ve Arapça biliyor.

* M. ZEKİ KARAKAYA: Erzurum Atatürk Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi mezunu. Müftülük ve çeşitli camilerde imamlık yaptı. Arapça ve Farsça biliyor.

* YUSUF ALTAŞ: Konya Yüksek İslam Enstitüsü'nü bitirdi. Belçika'da öğretmen din görevlisi olarak görevlendirildi. Arapça ve Fransızca biliyor.

* AHMET ARPA: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden mezun oldu. Münih Din Hizmetleri Ataşesi oldu. Arapça ve Almanca biliyor.

* ABDULLAH AYAN: Erzurum Yüksek İslam Enstitüsü mezunu. 4 yıl Berlin Başkonsolosluğu Din Hizmetleri Ataşesi olarak çalıştı. Arapça ve Fransızca biliyor.

* DR. MUZAFFER ŞAHİN: İmamlık, müftülük ve Din İşleri Yüksek Kurulu uzmanlığı yaptı. "İslam hukukunda sebepsiz zenginleşme" adlı doktora tezini hazırladı. Arapça ve Fransızca biliyor.

* DR. HALİL ALTUNTAŞ: İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü mezunu. İngilizce ve Arapça biliyor.

* PROF.DR. MEHMET BAYRAKTAR: Ankara Ün. İlahiyat Fakültesi mezunu. Paris Sarbone Üniversitesi Felsefe ve İslam Bölümü'nde master ve doktora yaptı. Georgetown Üniversitesi'nde misafir profesör olarak görev aldı. Arapça, Farsça, İtalyanca, Fransızca, İspanyolca, İngilizce, Latince ve Yunanca biliyor.

* ŞÜKRÜ ÖZBUĞDAY: Konya Yüksek İslam Enstitüsü mezunu. Avustralya Sidney Başkonsolosluğu Din Hizmetleri Ataşeliği yaptı. Evli ve üç çocuk babası.

* MEHMET KESKİN: İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü mezunu. Şanlıurfa müftü yardımcılığının yanı sıra vaizlik ve müftülük yaptı. Arapça ve İngilizce biliyor.

* DR. SADIK ERASLAN: İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü mezunu. Sidney Başkonsolosluğu Din Hizmetleri Ataşeliği yaptı. İngilizce ve Arapça biliyor.

* DOÇ. DR. İSMAİL KARAGÖZ: Ankara Ün. İlahiyat Fakültesi mezunu. Diyanet Teftiş Kurulu'nda müfettişlik yaptı. Arapça ve Almanca biliyor.

* PROF.DR. İSMAİL HAKKI ÜNAL: ODTÜ Sosyal İlimler Bölümü ve Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'ni bitirdi. Suudi Arabistan'ın Melik Suud Üniversitesi'nde çalışmalar yaptı. Aynı üniversiteye bağlı Arap Dili Enstitüsü'nü bitirdi. Ahmet Yesevi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ve Kırgızistan Osh Devlet Üniversitesi'nde ders verdi. Arapça ve İngilizce biliyor.

* DR. İBRAHİM PAÇACI: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunu. Diyanet Dış İlişkiler dairesinde memurluk yaptı. 1998 yılında müfettiş oldu. İyi derecede Arapça biliyor.

Mehmet ÇETİNGÜLEÇ