kapat
   
SABAH Gazetesi
 
    Yazarlar
    Günün İçinden
    Ekonomi
    Gündem
    Siyaset
    Dünya
    Spor
    Hava Durumu
    Sarı Sayfalar
    Ana Sayfa
    Dosyalar
    Arşiv
    Etkinlikler
    Günaydın
    Televizyon
    Astroloji
    Magazin
    Sağlık
    Cumartesi
  » Aktüel Pazar
    Otomobil
    Sinema
    Çizerler
Bizimcity
Sizinkiler
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
Mehmet Altan @ SABAH
 

Perşembe ölen kim?

Perşembe günü 30 Haziran'dı... Hür Demokratlar Derneği'nin çağrılısı olan bir avuç insan, Eyüp Camii'nin önündeki meydanda bulunan Açık Cafe'de buluştu... Çünkü Prens Sabahaddin'in türbesi Eyüp Camii'ndeydi. Prens Sabahaddin 30 Haziran 1948'de ölmüştü, öldüğü gün hangi gündü bilinmez ama ilk kez bir dernek tarafından bu perşembe günü anıldı.

***


Hür Demokratlar neden Prens Sabahaddin'i andılar? Bunun cevabını ansiklopediler şöyle veriyor: "Osmanlı düşün ve siyaset adamı. Bireysel ve özel girişimci bir iktisadi gelişmeye dayanan toplumsal ve siyasal yapı değişikliğiyle ilerlenebileceğini savunmuştur." Kitaplar bu kısa özeti daha da açmış, daha da derinleştirmiş: "... Prens Sabahaddin'e göre, bireyci yapıdaki bir toplum, kişisel yükselme ve bağımsızlığa doğru kesin bir gelişmeyi sağlar. Buna karşın bütüncül yapılı bir toplum, kişileri üretimden çok tüketime yönelttiğinden sosyal yeteneği ve kişiliğin gelişimini engeller. Prens Sabahaddin Osmanlı Devleti'nin geri kalmışlığını toplumsal yapı sorununa bağlar. Toplum bütüncül bir yapıyla bireyi ezmiş ve her türlü olumlu değişme ve gelişme eğilimini yok etmiştir. Aile ve okullar bireyi memur zihniyetiyle yetiştirmiş, bunun sonucunda insanlar girişkenliklerine dayanarak başarılı olmayı denemek yerine, devlet hizmetine girerek yükselme yolunu seçmişlerdir. Ona göre toprak mülkiyetinde özel mülk sisteminin bulunmayışı ve merkezden yönetim biçimi Osmanlı Devleti'nin geri kalmışlığının öbür nedenlerinden bazılarıdır. Bütüncül toplumların bir yönetim biçimi olan merkeziyetçilik, bireysel yaşamların genel otoriteyi sınırlayamaması sonucu yetkilerin bir zorbalar grubunun elinde toplanmasına yol açar. Oysa yerinden yönetim, kendi deyişiyle 'ademi merkeziyetçilik' işlerin özelliklerine göre idari otoriteyi bölen ve böylece etkin işleyişi sağlayan bir sistemdir. Yerinden yönetimde temel olan bireyin kişisel özgürlüğü ve gücüdür. Bütüncül toplumlarda memurları ve askerleri siyaset dışı tutmak olanaklı değildir. Ordunun siyaset dışı tutulması ancak bireyci bir topluma geçmekle sağlanır."

***


Prens Sabahaddin 13 Şubat 1878'de doğdu... Abdülmecid'in kızı ve II. Abdülhamid'in kız kardeşi Seniha Sultan'la Damat Mahmud Celaleddin Paşa'nın oğlu olduğu için prens unvanına sahip oldu. Nitelikli bir eğitim aldı. Piyano, resim, Fransızca yanında, Osmanlı, Fars ve Arap edebiyatını öğrendi. Ev ortamında görgüsü ve bilgisi pişti. Sürekli gözetim altında olmaktan bunalarak gizlice Paris'e gitti. Liberal düşüncelerle ilişkisi bu dönemde gelişti. Paris'te Jön Türk hareketi içinde yer aldı. 1902 yılında Birinci Jön Türk Kongresi'nin toplanmasına öncülük etti. Kongre başkanı oldu. Kongrede çoğunluğu ele geçirdi. Teşebbüs-i Şahsi ve Adem-i Merkeziyet Cemiyeti'ni kurdu. Terakki adlı aylık bir dergi çıkardı. 1908'de İkinci Meşrutiyet ilan edilince sevindi ve yurda döndü. II. Abdülhamid devrilince İttihat ve Terakki'nin baskılarına muhalefet etti. İttihatçılar kendisini 31 Mart Olayı'na karıştığı iddiasıyla tutukladı. Prens Sabahaddin serbest kalınca yeniden gizlice yurtdışına gitti. Geri gelmek için İttihatçıların iktidardan düşmesini bekledi. 1918 yılında geri döndü. Cumhuriyet kendisini Osmanlı Hanedanı'ndan olduğu için sınır dışı etti. Avrupa'da öldü. Cenazesi Eyüp Sultan Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi. 30 Haziran onun ölüm yıldönümüydü. Günlerden perşembeydi. Söyledikleri buralara hala çok uzak.

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
 Pancar motoru   / 10-07-2005
 Perşembe ölen kim?   / 03-07-2005
 Keme sorunsalı...   / 26-06-2005
 İyi şanslar...   / 19-06-2005
 Eğer bir seçim yapsanız...   / 12-06-2005
 Lezzetin dedesi   / 05-06-2005
 Sütlaç...   / 29-05-2005
 Pazartesi sabahı... Bir mimarla...   / 22-05-2005
 Üç küçük domuzcuk   / 15-05-2005
 R. G.   / 08-05-2005
    Aktüel Pazar Yazarlar
  » Güncel
    Hobi
    Röportaj
    Gurme
    İyi Yaşa
BALÇİÇEK PAMİR
Fakir ama onurlu manikürcüyle kaynak ustasının aşkı
Yeni...
MEHMET ALTAN
Yakamoza Pansiyon
Önümde hiç gitmediğim ve görmediğim...
ÖNCEL ÖZİÇER
Ayıp artık ama!
İki ortak varmış İstanbul'da. Biri...
KAZIM KANAT
O kara gözleri tanıdım
Zürih'e giden uçağa bindiğim...
Bu start unutulmaz
Bu start unutulmaz
Deniz Kuvvetleri Kupası, SABAH Açıkdeniz Yat Yarışları'nın startı...
Bence Fazıl Say bir uzaylı olabilir
Bence Fazıl Say bir uzaylı olabilir
İstanbul Caz Festivali yine birbirinden etkileyici isimleri konuk...
Son yemeğiniz ne olsun isterdiniz?
İngiltere ve Fransa arasındaki ezeli muhabbetin eğlenceli temalarından birisi...
 
    Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon | Hava Durumu
Spor | Günaydın | Kapak Güzeli | Astroloji | Magazin | Sağlık | Bizim City | Çizerler
Cumartesi | Aktüel Pazar | Sarı Sayfalar | Otomobil | Dosyalar
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.