kapat
   
SABAH Gazetesi
 
  » Yazarlar
    Günün İçinden
    Ekonomi
    Gündem
    Siyaset
    Dünya
    Spor
    Hava Durumu
    Sarı Sayfalar
    Ana Sayfa
    Dosyalar
    Arşiv
    Euro 2004
    Günaydın
    Televizyon
    Astroloji
    Magazin
    Sağlık
    Cumartesi
    Aktüel Pazar
    Bilgi ve Yaşam
    Otomobil
    Sinema
    Çizerler
    Kampüs
Bizimcity
Sizinkiler
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
Soli Ozel @ SABAH
 

Bor'un pazarı

Geçen haftasonu bisikletten düşerek çenesinden yaralanan ABD Başkanı Bush, Pazartesi gecesi Irak'ın geleceğiyle ilgili bir konuşma yaptı. ABD'nin egemenliği devredeceği 30 haziran tarihine kadar buna benzer beş konuşma daha yapacak olan Bush, bilineni tekrarlamanın ötesine de geçmedi.
Beş aşamalı plana göre ABD 30 haziranda egemenliği devredecek. 2005 Ocak'ta yapılması ümit edilen seçime kadar ülkeyi yönetecek geçici hükümetin yanısıra danışma meclisi niteliğinde bir ulusal konsey de kurulacak. ABD askerleri ülkede güvenlikten sorumlu olmayı sürdürecek. Irak'taki onarım ve altyapı inşa çalışmaları sürdürülürken, Irak'taki geçiş sürecinde gerek Birleşmiş Milletler'in, gerekse NATO'nun desteği elde edilmeye çalışılacak. Seçimlerden sonra ise kurucu meclis olarak çalışacak Millet Meclisi, yeni anayasayı hazırlayarak yeni seçimlere gidecek.
Bush'un söylediklerinde yeni bir şey yok. Bir bakıma Bush'un yeni bir şey söyleyebilmesi mümkün de değil. Zira en kısa şekilde özetlemek gerekirse Bush yönetiminin Irak politikaları iflas etti. ABD yönetimi, ülkesini ve dünyayı bu savaşa yalan ve dolanla götürüp savaşı kazandıktan sonra ülkeye güvenlik ve düzen getirmede tam bir başarısızlık sergiledi.
Macera, hayal, fiyasko
Birbiri ardına gelen beceriksizlikler, yanlış politika tercihleri ve nihayet Felluce kepazeliği ve Necef'in bombalanmasının ardından ABD, Irak'taki Arap gruplar indinde itibarını neredeyse tümden yitirdi.
Siyasi açıdan da ABD'nin Irak macerası tam bir fiyasko oldu. Irak'ı ve ülkedeki siyasi oluşumları iyi bilen uzmanlar dinlenmedi. Irak'ta Ahmet Çelebi'nin başına geçeceği bir yönetimle müttefik olmak, bu yönetime İsrail'i tanıtarak Arap devletleri içinde yeni bir bölünme yaratmak hayalleri suya düştü. Irak'ın yeniden yapılanmasında ülkenin petrol gelirlerini kullanma, Irak petrollerinin ağırlığıyla Suudi Arabistan üzerinde baskı kurma hevesleri kursaklarda kaldı. Irak'ta bir demokrasi kurup Ortadoğu'ya burayı merkez alarak şekil verme hedefi ise belli ki kolay gerçekleşemeyecek. En azından Irak'ta geleceğin siyasetinin belirleyici unsurları Amerikalılar'dan pek de hazetmeyen Şiiler olacak.
Özellikle Muqtada es-Sadr'ın başkaldırısını kendi aralarında halletmek isteyen Şii önderliğe izin verilmemesi ve Necef'in bombalanmasından sonra ABD ile irili ufaklı Şii gruplar arasında köprüler neredeyse tümden atıldı. Bu bağlamda ABD'nin Ortadoğu'daki siyaseti bir kez daha son yirmi beş yıldaki iki dayanağına mahkum kaldı: Suudi Arabistan ve İsrail.
Kürt oluşumuna destek
Ne yaptığını ne kadar anladığı şüpheli bir Başkan'la ABD'nin Ortadoğu'ya düzen getirebilmesi mümkün değil. Kaldı ki dünyanın etkili aktörleri de ABD'nin Irak'ta tam bir başarısızlığa uğramasını istemiyorlarsa da, bu Başkan'a destek vermek de istemiyorlar. Bu nedenle ABD'nin BM'deki ve NATO'daki çabalarının çok başarılı olması, daha doğrusu yalnızca kendi iradesini yansıtır nitelikte olması beklenmemeli. Türkiye açısından tüm bu gelişmelerin hem bölgenin siyasi istikrarı hem de asker gönderme olasılığının varlığı nedeniyle ne kadar önemli olduğunu tekrarlamaya gerek yok. Güneyinde bir İslam Cumhuriyeti ihtimali, herhalde Turkiye açısından iç açıcı bir gelişme sayılmaz.
Bu durumda belki yapılabilecek asgari şey, Irak'ta gelecekteki yasama yapılanmasında Sünniler'in ve Kürtler'in ağırlık taşıyacağı bir Senato ya da üst meclis türünden oluşumlara destek vermektir. Böylesi bir hedef, Iraklı Sünniler ve Kürtler açısından da cazip sayılacaktır.

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
 Zaman kazanma manevraları   / 13-06-2004
 Reaganizm'in sonu   / 10-06-2004
 60 yılın hatırı   / 06-06-2004
 Strateji arayışı   / 03-06-2004
 Projektör altında   / 30-05-2004
 Bor'un pazarı   / 27-05-2004
 Şiddetin dili   / 23-05-2004
 Parlayan Hindistan   / 20-05-2004
 Kristal küre   / 16-05-2004
 Balayının sonu   / 13-05-2004
SOLİ ÖZEL
Şehir ve adam
Meşum haberi aldığımda artık varolmayan...
İki golde Fener'e
İki golde Fener'e
Transferde hız kesmeyen Beşiktaş dün iki bomba daha patlattı...
Şampiyon Memo
Şampiyon Memo
Mehmet Okur, Detroit Pistons formasıyla NBA şampiyonu olurken, bu...
Eski DEP'liler şehit evinde
Eski DEP'liler şehit evinde
Leyla Zana, şehit annesinin elini öptü, acılı babaya sarılan Selim...
Savcılar avukata tepeden bakamayacak
Savcılar avukata tepeden bakamayacak
TCK'dan sonra CMUK da çağdaşlaşıyor. "Savunma hakkı"nı güçlendiren...
İstanbul NATO zirvesine hazır
İstanbul NATO zirvesine hazır
NATO Organizasyon Komitesi Başkanı Büyükelçi Umur Apaydın, 'sıfır...
Çocuklar Türkiye'de babalarıyla kalacak
Çocuklar Türkiye'de babalarıyla kalacak
Alman vatandaşı Emel Övüş ve polis memuru Kubilay Bilinmez çiftinin...
Yine başı dertte
Ünlü şarkıcı Seda Sayan'ın erkek kardeşi Sedat Sayan ile iki arkadaşı...
Çölleşmenin çözümü var
Bugün Dünya Çölleşmeyle Mücadele Günü. NASA’ya göre, dünya...
 
    Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon | Hava Durumu
Spor | Günaydın | Kapak Güzeli | Astroloji | Magazin | Sağlık | Bizim City | Çizerler
Cumartesi | Aktüel Pazar | Bilgi ve Yaşam | Sarı Sayfalar | Otomobil | Dosyalar | Arşiv
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.