Rusya ile yapılan doğalgaz anlaşması elektrikte vahim bir tablo yarattı. Doğalgazı artırarak alma zorunluluğu nedeniyle ucuz elektrik üreten termik ve hidroelektrik santraller devre dışı bırakılırken, pahalı üretim yapan doğalgaz santralleri tam kapasite çalışıyor.
İKİ YIL SONRA DAĞ TAŞ DOĞAL GAZ OLACAK DÜZELTİLMESİ beklenirken bu durumun gelecekte de süreceği ortaya çıktı. Türkiye, anlaşma gereği 2006 yılında 67 milyar metreküp gaz alacak. Bunu tüketecek potansiyel yok. Bu fazlalık, o bilinen senaryoyu gündeme getirdi.
"HAZİNE GARANTİSİ VERELIM" SESLERI DPT'DE hakim olan görüşe göre, "Gelecekte elektrik açığı olacak. Buna karşı özel sektör yeni doğalgaz santralleri kurmalı. Hazine de bunlara garanti vermeli..." Bu görüş, Türkiye'yi yıllar önce pahalı elektriğe mahkum etmişti.
***
Elektrikte lüks üretim dönemi
Türkiye'nin elektrik üretiminde yerli kaynaklar devre dışı kaldı. Barajlar ve termik santraller rölantiye alınırken, doğalgaz santralleri tam kapasite çalıştırılıyor....
DOĞALGAZ, Türkiye'nin elektrik üretimini teslim aldı. Kamunun elindeki termik ve hidroelektrik santraller çok düşük kapasitede çalıştırılırken özel sektör doğalgaz santralleri tam gaz faaliyette... Enerji Bakanlığı her ne kadar "üretimde yerli kaynaklara ağırlık vereceğiz" dese de uygulamanın böyle olmadığı görülüyor. Kamunun termik ve hidroelektrik santrallerinde üretim kısıntısına gidilirken alım garantileri nedeniyle doğalgaz üretim santralleri her dakikada devrede. Onlar ürettikçe, Türkiye de en lüks elektriğini tüketmek zorunda kalıyor. Nasıl mı? Bunun için Elektrik Üretim A.Ş'nin sadece 1 günlük raporuna bakmak yeterli. Günlerden Şubat'ın 9'u. Saat 07.00 itibariyle Türkiye'deki tüm elektrik üretim santrallerinin üretim durumu raporu dökülüyor. Çatalağzı, Orhaneli, Yatağan ve Çan Termik santrallerinde üretim yok. Tunçbilek, Yeniköy, Kemerköy, SeyitÖmer, Afşin-Elbistan, Soma ve Kemerkey Termik Santralleri'indeise üretim sadece bir ünite ile yapılmakta. Aynı dakikalarda Ova, Trakya Elektrik, Uni-Mar, Doğa, Adapazarı-Gebze ve İzmir Doğalgaz Çevrim Santralleri hemen hemen tam kapasite üretim yapıyorlar.
BARAJLAR SUSTU Bu, şu anlama geliyor. Eelktrik Üretim A.Ş (EÜAŞ), 2,5-3 cente elektrik üretebileceği santralleri devre dışı bırakmış, fiyatı 5, 10 hatta 12 centi bulan doğalgaz santrallerinde elektrik ürettirmekte. Aynı şekilde Türkiye'nin en büyük santrali Atatürk Barajı, Keban, Karakaya da kapasitelerinin üç ya da dörtte biri ile devrede. Elektrik üretim maliyeti 1 centin altında olan bu santraller uykuya çekilmiş durumda. Yani lüks elektrik üretimi devrede. Buna göre 9 Şubat günü EÜAŞ'ın termik santrallerinin toplam kapasitesinin sadece yüzde 16.2'si, hidroelektrik santrallerinin ise yüzde 29.4'ü kullanılırken, özel doğalgaz santrallerinin kapasite kullanım oranı yüzde 86.2. Sözkonusu rapor 1 günlük zaman dilimini ortaya koyuyor gibi görünse de aslında Türkiye'deki tablonun genelini gösteriyor.
GAZ ZENGİNİ OLDUK Öte yandan 2006'da 67 milyar metreküplük gsaz almak zorunda kalacak olan Türkiye bu gazı bir şekilde de tüketmek zorunda. Enerji Bakanlığı bu durumun çözümü için ihracat imkanlarını zorluyor, diğer yandan da 50'ye yakın kentin ısınmada doğalgaza geçmesi için çalışılıyor. Ancak buna rağmen doğalgazda bir arz fazlası olması muhtemel. 2007'den sonra elektrik arzında bir sıkıntı bekleyen DPT'de ise bu nedenle yeni kurulacak santrallerin doğalgazla çalışması gerektiği yönünde bir görüş hakim. Bu da yerli kaynaklara dönmenin kolay olmayacağını gösteriyor.
