|
|
 |
 |
 |
 |
|
Deprem devrimi
İran rejimini ayakta tutan bağnazca önyargılara en büyük darbeyi halkın çaresizliği ve kaderciliğe duyulan öfke vurdu
BÜYÜK deprem İran'da, 17 Ağustos'un Türkiye'de yarattığına benzer bir zihniyet değişikliğini tetikledi. Ve çarpıcı bir gözlem: "Şah'ı depremler devirmişti, molla rejimi de yine aynı nedenle sallanıyor..."
'BAŞ ŞEYTAN' 23 YIL SONRA İRAN'A İNDİ
DEĞİŞİMİN simgesel ilk habercisi 23 yıl aradan sonra İran'a resmen inen iki Amerikan yardım uçağı oldu. İsrail'in de, görünüşte reddedilse de, yardım için el altından İran yönetimiyle temasta olduğu bildirildi.
KÖPEKLERE BAKIŞ AÇISI DA DEĞİŞTİ
ÖNEMSİZ gibi görünen bir farklılık da kurtarma köpekleri ilgili. 1990 depreminde "mundar" olduğu gerekçesiyle ülkeye köpek sokmayan Tahran, bu kez özel talepte bulundu.
***
Mollaya tepki
Depreme karşı önlem almamanın bedelini 40 bin canla ödeyen İran, molla rejiminin yıllarca "Hayır" dediği insani yardımlara kucak açmak zorunda kaldı.
1)"Mundar" ilan edilen köpekler 20 can kurtardı
1990'da Fransızlar'ın köpeklerine günah diye karşı çıkmışlardı...
Bem depremi sonrası ülkeye yabancı kurtarma ekipleriyle gelen özel eğitimli köpekler tartışma yarattı. Ülkede mundar (günah) sayılan köpekler, dün sabah enkaz altındaki 20 kişiyi kurtarınca Bem halkı, depremin ilk günü köpeklerin ülkeye girmesini engellemeye çalışan mollalara ateş püskürdü. Mollalar, köpekleri mundar ilan ettikten sonra Şah'ın polis birimlerindeki köpeklerin oluşturduğu K9 birimlerini tasfiye etmişti. Molla-halk arasındaki en büyük köpek tartışması 1990'da oldu. Ülkenin kuzeyinde meydana gelen ve 40 bin kişinin ölümüyle sonuçlanan deprem sonrası Fransa özel bir kurtarma ekibi göndermişti. Ancak mollalar, beraberlerinde köpek getiren ekipleri ülkeye sokmadı. Ilımlı Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi, iktidara gelince uyuşturucuya karşı savaş açtı, ve yine bu kavga başgösterdi. Emniyet Müdürü, operasyonlarda kullanılmak üzere "eğitimli köpek" isteyince Hatemi, 1998'de Fransız emniyetinden yardım istedi. Mollalar karşı gelse de etkili olamadı. Köpekler bugün havaalanlarında kontrol yapıyor. İran polisi, ilk kez bir sivil kurtarma operasyonunda köpekleri 2001'deki Gülistan sel felaketinde kullanınca mollalar tepki göstermişti. Ancak iş Bem depremiyle değişti... Yabancı ekipler, mollaları Cumartesi günü medyaya şöyle şikayet etti: Yalnızca 30 köpek var. Yenilerine izin verilmiyor... İranlı yetkililer, başka çare kalmayınca dün sabah şu açıklamayı yaptı: Bize eğitimli köpek gönderin...
2)23 yıl sonra İran'a ilk ABD uçağı indi
On binlerce kişinin hayatını kaybetmesine yol açan deprem, İran-Amerika ilişkilerine de yeni bir boyut getirdi. İki ülke arasında yıllardır esen soğuk rüzgarlar kısa süreliğine de olsa duruldu. Ambargoya rağmen Başkan George W. Bush "şeytan ekseni"ndeki ülkeler arasında gördüğü İran'a yardım teklifinde bulunan ilk dünya liderlerinden biri oldu. Depremin hemen ardından kurtarma ve yardım çalışmalarına katılacağını açıklayan Amerika ilk yardımları dün göndermeye başladı. 200 kişi ve 300 tonluk tıbbi yardım malzemesini taşıyan iki C-130 tipi askeri kargo uçağı Kerman Havaalanı'na indi. Beyaz Saray malzemelerin Kuveyt'te bulunan bir Amerikan merkezinden İran'a gönderildiğini açıklarken yardım planlarının da iki ülke arasında yoğun diyalog sonucu yapıldığını belirtti. Konu hakkında konuşan Beyaz Saray sözcüsü Scott McClellan, "Amerika; İranlı yetkililer, Birleşmiş Milletler ve Kızıl Haç organizasyonuyla ortak olarak çalışıyor" dedi. ABD uçaklarının ülkeye en son inişinin bir kurtarma operasyonu çerçevesinde gerçekleştiğini hatırlatan yetkililer "66 rehineyi kurtarma amacıyla yapılan Çöl Operasyonu'ndan beri ABD uçakları ülkeye gelmemişti" ifadesini kullandı. 1980'de ABD'nin giriştiği rehine kurtarma operasyonu, özel komandoları taşıyan iki helikopterin toz fırtınası nedeniyle düşmesi yüzünden başarısızlığa uğramıştı.
3)Reformcu gazeteler hesap soruyor
İran'ın reformist gazeteleri ile muhafazakar gazeteleri deprem hakkındaki farklı görüşleriyle dikkat çekti. Mollaların gazeteleri depremin kaçınılmaz bir felaket olduğu yorumlarını yaparken, reformcular deprem bölgelerinde tedbir almadığı için hükümeti suçladı. Dini lider Ayetullah Hameney yanlısı bir gazete olan Cumhuri İslami de depremlerin acı bir olay ancak doğal bir felaket olduğunu yazarken satırlarında şu sözlere yer verdi: Allah'ın bize verdiği bu sınavı gücümüzle aşmalıyız...
SIRADAN BİR DEPREMMİŞ!
Mollaların yayın organı Horasan, Bem depreminin tarihteki depremler içinde "sıradan bir deprem" olduğunu yazdı. Muhafazakar gazetelerden Tahran Times, Hameney'in acılı ailelere başsağlığı dileklerini yazarken gazetenin diğer bölümlerinde deprem haberlerine yer vermedi. Reformcu gazetelerden Iran News, daha önce uzmanların bölgede depremin olabileceği uyarılarını hükümetin dikkate almadığını yazdı. Reformcu Etemaad, tuğla evlerin bu acı olaya neden olduğunu Şark gazetesi ise evlerin modern malzemelerle yapılması gerektiğine değindi.
4)Observer: Molla sınavdan geçiyor
İngiliz gazetesi başmakalesinde mollaları eleştirdi: 1979 öncesi de büyük depremler olmuştu. Şah'ın eli kolu kolu bağlı kaldı. Kurtarma çalışmalarına İslamcı gruplar katıldı. Bu, İslamcılar'ın halk arasındaki desteğini artırdı. Ardından da İslam Devrimi gerçekleşti. Şimdi eli kolu bağlı olanlar ise mollalar. Leeds Üniversitesi'nden Ali Ensari'nin ilginç bir tespiti var: İranlı köylüler depremler sonrası şimdi, mollalara "Hani İran, Allah tarafından korunan bir ülkeydi, bize bir şey olmazdı?" diye soracak. Bu tepki daha da artacak...
5)İsrail, el altından yardım yapacak
Bem depremi sonrası, İran'a yardım eli uzatan ülkelerden biri de İsrail'di. Alt düzey Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Tahran'a her çeşit yardım yapılabileceğini açıkladı. Ancak İran, "Siyonist" İsrail dışında, "Büyük Şeytan" ABD de dahil tüm ülkelerin yardımına açık olduğunu açıkladı. İsrail Dışişleri Bakanı Silvan Şalom'un Tahran'a başsağlığı mesajının ardından İran'dan "Teşekkür" gelmemesine rağmen Kudüs kaynaklı haber ajansları şu bilgiyi geçti: İsrail bazı yetkililer aracılığıyla el altından İran'a yardım edecek... İran'ın bunu yalanlamaması, bazı kesimlerde "İran, bu gizli yardımı kabul edecektir" diye yorumlandı.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
