1994 yılında, Et Balık Kurumu'nun 35 varlık ve bir iştiraki için teklif edilen 17.8 milyon doları beğenmeyen devlet, o günden bu yana kuruma 550 milyon dolar kaynak aktardı.
YIL 1992. Halkın et ve balık ihtiyacının karşılanması için kurulan Et ve Balık Kurumu (EBK) özelleştirme kapsamına alındı. 1982 yılında özel sektöre de kombina kurma izni verimesiyle pazar payı sürekli azalan kurumun 35 kombinası ve sayısız iştiraki satışa çıkarıldı. Çeşitli engellemelere rağmen 200 kadar kurumun 15 kombinası ve bazı iştiraklerinin satışı tamamlandı. Buna rağmen kurum, özelleştirme kapsamına alındıktan bu yana geçen 11 yılda tam 550 milyon dolar yuttu. 132 TRİLYONLUK ZARAR Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın TBMM KİT Komisyonu'na gönderdiği rapor, bir işletmenin nasıl dipsiz bir kuyuya dönüştüğünü çarpıcı bir şekilde ortaya koydu. Rapora göre, kuruluşundan beri neredeyse kâr yüzü göremeyen EBK artık hayvancılığa destek değil köstek olur duruma geldi. Oysa 1994'te 35 varlık ve 1 iştirak payı için 17.8 milyon dolarlık teklif alınmıştı. Kurum o yıl özelleştirilse devlet 18 milyon dolara yakın gelir elde edecek, 550 milyon dolarlık kaynak da cebinde kalacaktı. Oysa alıcılarla sözleşme imzalanmasına karşılık ihale Eylül 1994'te başbakanlık onayı ile iptal edildi. Üstelik kurum sadece 1996-2002 döneminde 131.9 trilyon lira zarar etti. Geçen yıl elde edilen 1.4 trilyonluk kâr da Hazine'ye olan vadesi geçmiş borçların yapılandırılması nedeniyle sağlanan faiz ve gecikme faizi avantajından kaynaklandı. Bu yılın ilk yarısında 28.4 trilyon lira zarar eden kurumun 9.6 trilyon liralık da borcu bulunuyor. Özelleştirme kapsamına alındığı 1992 yılında 1.332'si memur 1.238'i sözleşmeli, 3.051'i daimi, 1.462'si de geçici işçi statüsünde olmak üzere toplam 6 bin 83 kişiyi istihdam eden Et ve Balık Kurumu, bu yılın ekim ayı itibariyle istihdam sayısını 1.553'e düşürmeyi başardı. Bu sayının 300'e düşürülmesi öngörülüyor.
PAZAR PAYINI KAYBETTİ Rapora göre siyasiler, diğer KİT'lerde olduğu gibi bu işletmeyi de istihdam kapısı olarak gördü, yandaşlarıyla doldurdu. Raporda şu tespitler yapıldı: *Bilinçsiz istihdam sonucunda yönetim kadroları bile beceriksiz insanlarla doldu. Bu da KİT'lerin sonunu hazırladı. Bugün gelinen noktada kurumun ayağa kaldırılması mümkün görünmüyor. * Kurum özelleştirme kapsamına alındığında kapasite kullanım oranı büyük baş hayvanda yüzde 14, küçük baş hayvanda yüzde 7 idi. Ancak rekabet edemediği için pazar payı yüzde 2'ye kadar geriledi. * Gelinen noktada düşük kapasite kullanımı nedeniyle bırakın havancılık yapmayı, bazı kombinalar alım dahi yapamıyor. Bu ortamda piyasa da rekabet etmek 0mümkün değil.
