|
|
 |
 |
 |
Kamusal alan sırrı çözüldü
Devlet Sırları Kanun Tasarısı neyin sır olacağına karar verecekleri belirledi ve sırrın tanımını yaptı. MİT faaliyetlerinin yanı sıra “devletin ekonomik alan faaliyetleri” de sır olarak belirlendi.
12 EYLÜL döneminin çerçevesini belirlememesi nedeniyle sıkıntı yaratan "devlet sırrı" kavramının çerçevesi çizildi. Adalet Bakanlığı, Devlet Sırları Kanun Tasarısı'na son şeklini verirken, "sır" tanımı "yetkili bulunmayan kişilerce hakkında bilgi sahibi olunması halinde, devletin güvenliği, milli varlığı, bütünlüğü, anayasal düzeni, iç ve dış menfaatlerini tehlikeye düşürebilecek her türlü bilgi ve belgeler" olarak yaptı. Neyin "çok gizli", neyin "gizli" kapsamına gireceği netleştirilirken MİT yine "çok gizli" bölümde kaldı, "devletin ekonomik alandaki faaliyetleri" ise sır kapsamına alındı.
KAMUSAL ALAN SIRLARI:
15 maddeden oluşan tasarı gerekçesinde, devlete ait sırların kamu kurum kuruluşları kapsadığı belirtilerek, tasarıya " kamusal gizlilik alanı düzenlenmesi" denildi. Tasarıyla, iç ve dış güvenlik, askeri ve siyasi alanlar dışında ekonomik alanlardaki devlet sırları da gizlilik kapsamına alındı.
KIRMIZI MÜHÜR YASAĞI:
Tasarı, vatandaşların kolaylıkla bilgilere ulaşmasını sağlayan Bilgi Edindirme Yasası çerçevesinde sırları derecelendirdi. Bürokratların hemen her yazışmada kullandıkları "kırmızı mühür" yasaklandı. "Çok gizli" mührü sadece devlet sırrını belirleme yetkisine sahip organlarca vurulabilecek.
SIR BELİRLEME YETKİSİ:
Tasarının "Devlet sırrını belirleme yetkisi" verdiği kurumlar Cumhurbaşkanlığı, Bakanlar Kurulu ve bakanlıklar, Genelkurmay Başkanlığı, MGK, yabancı misyon şefleri ve MİT.
SIRRA 7 GÜN SÜRE:
Tasarıda yetkililer, devlet sırrı olması gereken konuları belirledikten sonra 7 gün içinde onay almak durumunda kalacaklar. Yani, bir işin devlet sırrı olarak belirlenmesi yetmeyecek, ayrıca 7 gün içinde onay gerekecek. Onayın bu süre içinde alınmaması durumunda devlet sırrı niteliği kendiliğinden ortadan kalkacak. Ancak, sırrın niteliği açısından taşıması gereken gizlilik derecesi yetkili makam ve kurul tarafından belirleninceye kadar "gizli" gizlilik derecesine göre işlem görecek.
MAHKEMEYE DE SIR:
Tasarı, "çok gizli" nitelik taşımayan bilgi ve belgelerin mahkemelere ve Meclis'e gönderilmesini öngörüyor. Buna göre, herhangi bir kurum mahkeme tarafından istenen bilgi ve belgeleri yargıya vermekle yükümlü olacak. Tasarı, bürokratların bu konuda çıkarabilecekleri engeli gözardı etmedi. Bilgi ve belgenin "gizli" gerekçesiyle gönderilmemesi durumunda mahkeme gerekçesini inceleyecek, yeterli bulunmazsa belge istenecek.
SAKLAYAN DA SORUMLU:
Yargı organlarına verilmesine karar verilen devlet sırrı belgeleri hem gönderen hem de alan tarafından muhafaza edilecek. Fiziki koruma şartları çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
SIZDIRANLAR YANDI:
Devlet sırlarına ilişkin belgeleri bir şekilde sızdıranlara bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilecek.
"ÖMÜR BOYU SIR" KALKTI:
Tasarı, "çok gizli" ya da "gizli" bilgi ve belgelerin bu niteliklerini koruyup korumadığının iki yıllık sürelerde değerlendirilmesini öngörüyor. Bu gözden geçirme sürecinde "çok gizli"ler 30 yıl, "gizli"ler ise 10 yıl sonunda bu kapsamdan çıkarılacak.
Hülya KARABAĞLI
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
