|
 |
|
ABD fitili ateşledi dünya ayağa kalktı
Dünya ekonomisi canlanma sinyalleri vermeye başladı. Amerika'da işsizlik ve büyüme rakamları umut vaad ediyor. Avrupa'da da aynı olumlu hava esiyor
Bu yılın başından beri içine düştüğü kuyudan bir türlü kurtulamayan dünya ekonomisi canlanma sinyalleri vermeye başladı. Özellikle geçtiğimiz hafta Amerika'dan gelen olumlu haberler, ekonominin bir süredir içinde bulunduğu durgunluktan çıkışın ilk işaretleri.
Amerikan Çalışma Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, ekim ayında işsizlik, yüzde 6 ile nisandan bu yana en düşük seviyesine ulaştı. Ekonominin üçüncü çeyrekte yakaladığı yüksek performansta yüksek oranlı vergi indirimleriyle artışa geçen tüketimin etkili olduğu belirtiliyor. Ekonomistlerin çoğu, son çeyrekte yıl geneli için yüzde 4 gibi iyi bir oran tutturulacağını tahmin ediyor.
ABD'DE ÃœRETÄ°M ARTIYOR
ABD'de, özellikle ağustos ayından bu yana işsizlik oranında düşme görülüyor. ABD'de bir başka pozitif gelişme ise yatırımların yüzde 4.7 oranında artış göstermesi oldu. ABD üretimde de hızlı bir yükseliş kaydetti. Üretimde yıllık olarak yüzde 3-4'lük artışın yakalanabilmesi analistler tarafından şaşkınlıkla karşılandı.
Ayrıca ABD Ticaret Bakanlığı'nın verilerine göre, şirketlerin sabit alımları için yaptıkları harcamalar da yüzde 11 arttı. Bu son 3.5 yılın en hızlı yükselişi oldu.
Amerikan şirketlerinde, özellikle servis sektöründe yeni iş bulanların sayısı ekim ayında 126 bin adet artarak, beklentilerin iki katına ulaştı. İşsizlik parası almak için başvuruda bulunanların sayısının da 2001 öncesi rakamlarına gerilemesi, şirketlerin tekrar işe alımlara başladığı ve ekonominin canlandığı yönünde sinyaller olduğu yorumlanıyor.
ABD Merkez Bankası (FED) Başkanı Alan Greenspan de, ekonomideki büyüme nedeniyle istihdam imkanlarının artığına dikkat çekerek, enflasyonist baskının da bulunmadığını söylüyor. Bu arada hatırlatalım, analistler daha önce işsizlik oranının inmeyeceği öngörüsünde bulunuyordu. Greenspan, ayrıca bütçe açığının da yükseldiği uyarısında bulunarak, bu açığın kontrol altına alınamaması halinde, gelecekteki büyümenin tehlikeye gireceğini vurguladı.
Greenspan, bu gelişmelerin iyiye işaret ettiğini söylerken aynı zamanda tedbiri de elden bırakmıyor. Amerikan ekonomisinin yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 7.2 ile son 19 yıldaki en büyük büyümeyi gösterdiğine ve verimlilikte şaşırtıcı bir artış bulunduğuna dikkati çeken Greenspan, faizleri şu andaki seviyesinde tutmaya devam edeceğini söylüyor.
JAPONLAR TÃœKETMEYE BAÅžLADI
Dezenflasyon ülkesi Japonya'dan gelen ekonomik göstergeler de olumlu. Tüketiciler yeniden alıma geçmeye başlarken, Tokyo Borsası son 1 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Asya ülkelerinden bahsederken Çin'i atlamak olmaz. Çin hem ticarette, hem üretimde hem de ihracatta benim diyebilen birçok ülkeyi sollayıp geçti. Aslında ülkenin bu denli hızlı büyümesi analistleri biraz korkutuyor.
Çin'in tedbir almadan büyüdüğünü savunan bazı uzmanlar, gelecekte bu balonun bir anda patlayacağını savunuyor. Şu anda Çin'in en büyük sorunlarından biri de batık banka kredileri. Devlet şu anda bu soruna çözüm getirmeye çalışyor. Diğer yönden ülkesine en çok yatırımcıyı çekenler arasında ilk sırada geçen yıl gibi yine Çin bulunuyor.
Analistler yine de temkinli
Bütün bu olumlu göstergelere rağmen, gerek Amerika gerekse Avrupa'daki bir çok analist, şu yorumda bulunuyor "Ekonominin durgunluktan çıktığını söylemek için henüz erken. Bu yüzden de tedbiri elden bırakmamak gerekiyor." Analistler. ayrıca Avrupa'da yaşanan olumlu rüzgarın gerçekte Tüketici Güven Endeksi'nde bir gelişmeyi göstermediğini ve bu göstergelerdeki sıçramaların Amerika'dan gelen iyi haberlerden kaynaklanmış olabileceğini düşünüyor.
Avrupa'da sanayi üretimi umut verdi
Avrupa kıtasında da aynı olumlu hava esiyor. Sanayi üretimi son 15 ayın üst seviyesine ulaştı. İngiltere Merkez Bankası'nın faiz oranlarını 25 puan artırarak yüzde 3.75 seviyesine yükseltmesi, Avrupa ve global ekonominin durgunluktan çıktığının da ayrı bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Dünyanın en büyük 5 ekonomisi arasındaki İngiltere, böylece 2000 yılından bu yana faiz oranlarını yukarıya çeken ilk ülke oldu.
YÖNETİCİLER DE İNANIYOR
Yatırım Bankası Goldman Sachs'ın üst düzey yöneticiler ile görüşerek yaptığı araştırmaya göre, Avrupa'da 'Yönetici Güven Endeksi' son üç ayda 75.6'dan 80'e yükseldi. Bu sonuç da Avrupalı yöneticilerin, dünya ekonomisinin içinde bulunduğu resesyondan çıkmaya başladığını ve bu olumlu havanın etkisinin iş yatırımlarına yansıyacağını gösteriyor.
ALMANYA SONUCU BEKLÄ°YOR
Avrupalı yöneticiler arasında, dünyada iş yapma ortamının düzeleceğine dair güven ise geçen yıl 13.9 iken, bu yıl büyük bir sıçrama göstererek 73.5 seviyesine yükseldi. İşsizlik ve resesyonla boğuşan Almanya'da ise İş Yapma Endeksi son 32 ayın üst seviyesinde. Ancak Almanya'nın aldığı reform kararlarının ülkeyi biraz zorlayacağı da söyleniyor. Aldıkları radikal reform karaları ile Almanya 11.6 milyar dolarlık ek gelir beklentisi içerisinde.
Sanayi üretimi yine rekor kırdı
Sanayi üretimi, eylülde yüzde 12.7 artarak, ocak ayından sonraki en yüksek rakama ulaştı
Sanayi üretimi, geçen yılın aynı dönemine göre, eylül ayında yüzde 12.7, ocak-eylül döneminde yüzde 8.4 arttı. Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE) 1997 bazlı aylık sanayi üretim indeksinin eylül ayı sonuçlarını açıkladı. İndekse göre, eylülde, madencilik sektöründe yüzde 18.8, imalat sanayiinde yüzde 12.5, elektrik, gaz ve su sektöründe yüzde 11.7 artış oldu.
Geneldeki yüzde 12.7'lik artış, bu yıl ocakta kaydedilen yüzde 14.6'lık artıştan sonraki en yüksek artış olarak görünüyor. Ocak-eylül dönemi itibariyle madencilikte yüzde 6.6 gerileme kaydedilirken, imalat sanayii yüzde 9.1, elektrik, gaz ve su sektörü yüzde 8.4 büyüdü. Geçen yılın eylül ayında imalat sanayii yüzde 10.8, ocak-eylül döneminde ise yüzde 8.4 büyümüştü. İktisadi faaliyet kollarına göre, imalat sanayiinde, eylülde en yüksek üretim artışları yüzde 220.7 ile büro, muhasebe ve bilgi işlem makinaları, yüzde 96.2 ile diğer ulaşım araçları, yüzde 45.7 ile taşıt araçları ve karoseri üretiminde kaydedildi. Eylülde, derinin işlenmesi, bavul-çanta üretiminde yüzde 44.7 azalma oldu. Ocak-eylülde tekstil ürünleri imalatında yüzde 15.8, derinin işlenmesi çanta-bavul imalatında yüzde 22.8, diğer ulaşım araçlarında yüzde 21, mobilyada yüzde 12.9, elektrikli makinada yüzde 7 düşüş oldu.
BaÅŸak Pamir ÃœLGEN
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
