|
 |
|
EMRE AKOZ
Selo ile Kadir okey oynayabilir
Bugun reklamlar uzerinde duracagiz...
Gecenlerde Turkcell'in Kadir Copdemirli reklamlarini begendigimi... Bunlarin sadece Selo'nun oynadigi reklamlardan daha iyi oldugunu yazmistim ya...
Bu reklamlara imzasini atan Reklamevi'nin ortaklarindan Serdar Erener aradi. Erener benim universiteden arkadasim oldugu icin teklifsiz konusuruz.
Ozetle soyle dedi "Oglum Selo'nun etkisini kucumseme. Biz o reklamlara baslamadan once Turkcell'in 'burnu havada' bir imaji vardi. 'Halka tepeden bakan', daha cok 'ust kesimlere hizmet veren' bir sirket gibi algilaniyordu. Selo ile birlikte bu onyargi degismeye basladi. Simdi gorsen, adamcagiz sokakta yuruyemiyor; ilgi o kadar yogun. Zaten arastirmalar da Turkcell imajinin olumlu oldugunu gosteriyor."
Ben de dedim ki "Dogrudur... Ama iki noktayi unutmayalim. Bir kere, son olaylardan sonra Telsim'in karizmasi epey cizildi... Ikincisi TV'nin etkisi buyuk. TV'ye cikana halk 'star' muamelesi yapiyor. Ornegin okul acilisi icin Bingol'e gittik. Vatandasin Ahmet Hakan'a 'saygisini', Savas Ay'a 'sevgisini' gormeliydin."
****
Neyse... Su 'Selo ile Kadir' konusunu biraz daha acayim. Bence Selo tek basina "zeki", "uzman" ama "hayat tecrubesi zayif" bir muhendis imajina sahipti. Sempatik, sirin ama biraz sabalak... Hani yolu Beyoglu'nun arka sokaklarina dusse, bitirimler "Bul karayi, al parayi" oyununda bizimkini mandepsiye baglarlar. Selo da aksam eve gittiginde maca papazinin yerini bilip parayi nasil kazanacaginin istatistik hesaplarini yapar.
Ben Selo gibilerini zamaninda cok gordum. 'Acik Ogretim'i zar zor kazanmis varos kizlari, gelecegi parlak ama kadin erkek iliskisi konusunda caylak ekonomistleri, muhendisleri, doktorlari bir guzel tavlar, en kisa zamanda cocuk yapip keyiflerine bakarlardi.
Selo'nun bende yarattigi izlenim iste buydu. Ama Kadir Copdemir ve arkadaslarinin devreye girmesiyle Selo'nun rolu de degisti. "Boyle gelmis, boyle gider" diyen kiraathane zihniyeti bir tarafta... "Cabalarsan, emek verirsen buyuk isler basarirsin" diyen zihniyet obur tarafta...
Selo artik sadece muhendislik bilgisiyle degil, toplumsal sorumluluk bilinciyle de karsimizda. Evet, belki "hayat bilgisi" hala zayif ama yeni reklamlarda Selo zaten "o kulustur hayati" degistirmeye soyunuyor.
Hani Cetin Altan der ya "Turkler'in meslegi yoktur. Pek az insanimiz yurt disina gittiginde hayatini meslegini icra ederek surdurebilir..." Iste Selo meslegi olan ve bu meslegi taa Orta Asyalarda yapabilen Turkler'i simgeliyor. 'Kadirgiller' ise avanta lavanta ile durumu idare etmeye calisan, kaderine boyun egmis Turkler'i...
****
Bence Kadir ve arkadaslarinin devreye girmesiyle Turkcell reklamlarinin bir toplumsal 'oyku'su oldu. Selo ile Kadir'in iliskisini yuzlerce sahneye uygulamak mumkun. Mesela Selo, Kadirler'le okey oynayabilir, maca gidebilir, balik tutabilir... Ve her seferinde temsil ettikleri celisik zihniyetler eglenceli bir bicimde ekrana yansir. Di'mi?
Tuketiciye karsi 'psikolojik harekât'
New York Times gazetesinin pazar dergisinde cikan bir haberi gecen gun ozetleyerek buraya aldim. Yazi, norolojide kullanilan kimi yontem ve teknolojilerden nasil reklamcilik alaninda da yararlanildigini anlatiyordu.
Bunun uzerine pazar arastirmalari yapan 'Bilesim' firmasinin genel mudur yardimcisi Ali Arslan, 'fokus gruplari'nin nasil calistigini ve onemini belirten bir yazi gonderdi.
Uzunca yazinin bir bolumu cok ilgimi cekti. Bakin bize daha fazla mal ve hizmet satmak icin calisanlar nelere basvuruyor... Ozetliyorum
****
Bundan yaklasik 17 sene once, 1980'li yillarda Turkiye'de ilk kez Bilesim Arastirma bunyesinde "galvanic skin response" olarak nitelendirdigimiz yalan makinesi benzeri sistemi denedik. Deneklerin ellerine ve goguslerine bagli kablolarla degisik konseptler karsisinda verdigi tepkileri olcumledik ve sizin sozunu ettiginiz MRI gibi degisik tepki grafikleri ile urun algilamalari hakkinda fikir sahibi olabilecegimizi tasarladik.
Ne var ki insanoglunun tepkilerini algilamak degildi onemli olan. Asil onemlisi o tepkilerin ve algilamalarin derinlerinde yatan (ve nedenlerini kendilerinin bile bilmedigi) 'duygusal fayda ve degerler'di. Ve bu da yine ancak projektif psikoteknik yontemlerle edinilebilmekteydi.
Bu duygusal degerler, arastirmaya konu olan urunun veya hizmetin diger urunler ile kiyaslandiginda 'farklilik' yaratacak 'marka degerleri' ve 'duygusal urun degerlerinin' ortaya cikarilmasinda rol oynarlar. Boylelikle reklamlara konu olabilecek ve tabiri caizse tuketiciye 'damardan girebilecek' duygusal boyutu yakalanmaya calisilir.
Ne var ki Magnetic Resonans Imaging bu asamada sadece hangi urun veya hizmetten ne kadar hoslandigimizi veya hoslanmadigimizi beyindeki renk degisimleri ile saptayabilir ama neden Pepsi icmeyip Coca Cola ictiklerinin aciklamasini yapamaz. Bunu aciklamak da biz kalitatif arastirmacilara duser.
****
Ali Arslan'in anlattiklari ne kadar ilginc degil mi? Tuketicilere bir nevi "psikolojik harekat" uygulaniyor. Ee, ne yaparsiniz, gunumuzun pisaya kosullarinda ekmek aslanin agzinda!
ONCE TAKTIK, SONRA OYUN
Lucescu'yu sevmemin en onemli sebeplerinden biri 'sistem'e verdigi oncelik. Gulengul Altinsay'a soylediklerine bir kez daha dikkatinizi cekmek isterim "On futbolcum verilen taktige uymus, biri uymamissa bunu aciklamak zorundayim. Mesela Antep macinda Tumer'in ortasini iki metreden atamadi Ilhan. Olur boyle seyler. Ama taktik hata yapilmamali." Ne guzel anlatmis hoca Sen taktige uy, hata yaparsan canin sagolsun! Lucescu ile Terim'in birbirlerine karsi hangi tezgahlari kurdugunu bu gece gorecegiz. Meraktan oluyorum!
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
