|
 |
|
Finlandiya'nin sirri
"Muhasipler kabiz ve sarfettikleri nukut ve ayniyat ile vazifelerine muteferri bilumum muamelattan mesul ve hesaplarini, bu kanunda muharrer esasat dairesinde Divan-i Muhasebat'a itaya mecburdurlar."
Bir sey anladiniz mi? Oysa yururlukteki bir yasanin maddesi bu. Hem de oyle siradan bir yasa degil. Devletin gelir-gider hesabi ona dayanarak yonetiliyor. Adi Muhasebe-i Umumiye Kanunu. 26 Mayis 1927 tarihinde kabul edildi. Aradan kusaklar gecti, en az 15 hukumet "Gelin sunu gunun kosullarina ve anlayisina gore yenileyelim" diyerek programina aldi ama hicbiri basaramadi.
Sadece ne yapildi biliyor musunuz; yasanin dili anlasilamayacak kadar eskidigi icin, gorevlilerin isini kolaylastirmak amaciyla "Gunumuz Turkcesi"ne cevrildi!
Simdi hukumet Kamu Mali Yonetimi ve Kontrol Kanunu ile hem bu 76 yillik yasayi rafa kaldirmayi, hem de devlette mali saydamligi getirmeyi amacliyor. Buyuk bir reform olacak.
Yalniz o mu? Turkiye'nin Anayasa'dan Turk Ceza Kanunu'na tum temel yasalarda, kamu yonetiminden sagliga, egitime kadar tum alanlarda reform yapmasi gerekiyor.
Iste reform yapanlarin farki
Bu reformlari zamaninda yapanlar ile gecikenler arasindaki fark dun aciklanan 2003-2004 Kuresel Rekabet Raporu'nda acikca goruldu. Her yil yenilenen raporu Dunya Ekonomik Forumu hazirliyor. Hani su Isvicreli profesor Klaus Schwab'in kurdugu, Davos zirveleriyle unlenen sivil toplum orgutu.
Raporun 102 ulkenin yer aldigi "Buyume rekabeti" listesinde Turkiye 65'inci sirada. Gecen yil da ayni yerdeydi. Listenin en basinda ise -gecen yil oldugu gibi- Finlandiya var.
Peki Finlandiya, ABD ve Japonya gibi devleri bile sollayip nasil birincilik tahtina oturdu? Bu basarinin sirrini Kuresel Rekabet Raporu'nu hazirlayan ekibin basi Augusto Lopez-Cloros acikladi "Bir dizi reform sayesinde..." Sonra da uzun uzun anlatti. Ozetleyelim.
Finlandiya 15 yil oncesine kadar hayatindan memnun, sakin bir ulkeydi. Ancak pespese gelen iki sok ulkeyi allak-bullak etti.
Bunlarin ilki Sovyetler Birligi'nin dagilmasi oldu. Finlandiya ihracatinin yuzde 25'ini oraya yapiyordu. 1990'da rejim cokunce, Moskova yonetimiyle imzalanmis tum sozlesmeler ve ihaleler buharlasiverdi. Sirf Sovyetler Birligi icin uretim yapan bircok sektor ve sayisiz fabrika ise sifirdan baslamak zorunda kaldi.
Ikinci donum noktasi, Finlandiya'nin AB'ye girmesi oldu. Bu da bir dizi yapisal reform getirdi.
Kundura uretiminden cep'e
Bu cifte sok Finlandiya'yi gelecegin ekonomik sektorlerine yonelmeye zorladi. Ornegin bir zamanlar Sovyet halki icin ucuz ama kalitesiz ayakkabilar ureten bir fabrika iletisim sektorune gecti ve cep telefonunda dunya lideri Nokia dogdu.
Bu degisimi desteklemek icin universite egitimine ve arastirma-gelistirmeye buyuk yatirimlar yapildi. Yolsuzlukla mucadeleye, isletmelerin etik kurallara uymalarina olaganustu onem verildi. Iste 15 yil sonra geldigi nokta
* Universite-ozel sektor isbirliginde dunyada bir numara.
* Okullarin internete erisiminde dunyada bir numara.
* Arastirma ve yenilige ayrilan fonlarda dunyada bir numara.
* Ozel arastirmalara kamu destegi, ucret esitligi, devlet mudahalesinin en aza indirilmesi, telefon agi gibi gelismislik gostergelerinin hepsinde dunyada bir numara. Daha neler neler var, saymakla bitmez...
* Ve butun bunlarin birlesmesiyle Kuresel Rekabet Siralamasi'nda dunyada bir numara.
Turkiye'nin gelecek yil 65'inci siradan daha yukarilara cikmasini istiyorsak, Finlandiya'dan ders almaliyiz...
Mesajlariniz icin:
esafak@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
