|
 |
|
Leyla Zana es gecildi
AB, 5 Kasim'da resmen aciklanacak Ilerleme Raporu'nda ilimli bir uslup kullandi. Onceki yillarda paragraflar ayrilan DEP davasi, bu yilki raporda tek bir cumleyle "ozetleniyor"
Avrupa Birligi surecinde Turkiye'nin karnesi anlamina gelen 2003 Ilerleme Raporu, 5 Kasim'da Genislemeden Sorumlu Komiser Gunter Verheugen tarafindan aciklanacak. Daha onceki yillarda aciklananraporlara kiyasla sertlikten uzak, son derece ilimli, objektif bir dilin kullanildigi 2003 Turkiye Ilerleme Raporu'nda yapici elestirilere yer verildi. 133 sayfa ve 29 baslikli raporda elestiri yerine durum tespiti yapilmakla yetiniliyor.
"Q, W, X"
AK Parti'ye ozel ovgu paragrafi ayrilan raporda, simdiki hukumetin reformlara iliskin "guclu iradesi" ovuluyor ve reformlarin uygulamaya koyulmasinda zorluklarla karsilasildigi tesbit ediliyor. Komisyon, Kurtce isimlerde "q, w, x" harflerinin kullanimina izin verilmemesine de raporda yer verdi. Raporun 35. sayfasinda, ebeveynlerin cocuklarina istedigi ismi verebilmesinin onunu acan yasal reform desteklenirken, Eylul 2003'te genelgeyle "Kurtce'de yaygin olarak kullanilan q, w, x harflerini de iceren bazi harflerin kullaniminin yasaklandigi"dile getirildi.
"Uygulama sozu sudan bahanedir"
Basbakan Recep Tayyip Erdogan, Kars'a hareket etmeden once Esenboga Havalimani'nda Turkiye Ilerleme Raporu'yla ilgili sorulari cevapladi AB sureciyle alakali iki onemli baslik var. (Uyum ve uygulama) Uyumla ilgili adimlar atildi. Uygulama icin adimlar ise Aralik 2004'e kadar yapilacak is degil. Once baslar, muzakere sureci icerisinde de devam edebilir. 2004'ten once de AB'ye uye olan ulkeler bunun uygulamasini bu sekilde yapti. Aralik 2004'te insallah tarihin de alinmasiyla, o surec icinde uygulamalar tamamlanirsa Turkiye'ye uyelik verecekler. Su anda uygulamayla ilgili soyle-boyle oluyor gibi seylerin hepsi sudan bahanelerdir.
"Ilerleme Raporu bekledigimiz gibi"
Basbakan Yardimcisi ve Disisleri Bakani Abdullah Gul, AB Komisyonu'nun 2003 Ilerleme Raporu'nu objektif buldugunu belirtti. Gazetecilerin sorularini yanitlayan Gul, "Ilerleme Raporu bekledigimiz gibi. Objektif olmus. Eksikliklerimizi Avrupalilar'dan daha iyi biliyoruz. Bunlarin hepsini gidermeye kararliyiz" dedi. Raporda ozellikle uygulamadaki eksikliklere dikkat cekildigini belirten Gul, bunun icin Reform Izleme Grubu'nun kuruldugunu soyledi. Konuyla ilgili daha fazla aciklama yapmayan Gul, Reform Izleme Grubu'nun duzenli olarak calismalarina devam edecegini kaydetti.
EKSILERIMIZ
* MGK; MGK hâlâ RTUK ve YOK icinde temsilci bulunduruyor. Bunlar cekilmeli. Degisiklikler MGK'nin isleyisini etkileyebilecek duzeyde. Askerler uzerindeki sivil kontrolun AB duzeyine ulastirilmasi icin bu reformlarin etkili bir bicimde uygulanmasi onemli.
* Uygulama yavas ve kisitli; Bazi reformlar siyasi acidan buyuk anlam tasiyor. Bu cercevede ozellikle 2003 Temmuz'unda cikarilan 7. reform paketi onemli. Bazi olumlu gelismelere karsin reformlar pratikte kisitli etki yaratti. Uygulama yavas ve kararsiz bir nitelik gosterdi. Mevcut yasal duzenlemeleri AB standartlariyla uyumlu hale getirme konusunda yogun caba gosterildi. Reformlar, MGK'nin isleyisinde ciddi degisiklikler getirebilir. AB ulkelerinde oldugu gibi, ordunun sivil kontrolunun saglanabilmesi icin ise bu reformlarin etkili bir bicimde uygulanmasi, sivil organlarda askerin temsiline son verilmesi, meclisin savunma butcesi uzerinde tam kontrolunun saglanmasi gerekmektedir.
* Kadina siddet: Kadinlara yonelik siddet uygulamalari ciddi kaygi nedeni. Cezaevi sistemi sayesinde bu alandaki durum belirgin bir sekilde iyilesti.
* Anadil ozgurlugu: Anadilde radyo ve televizyon yayini onundeki idari engeller kalkmadi. RTUK konuyla ilgili yonetmeligi hâlâ yayinlanmadi. Turkce disindaki dillerde yayinin onunu acan degisikliklere karsin hicbir somut adim atilmadi. Belli bir derece yumusama yasanmasina karsin radyo yayini ve kulturel faaliyetlerde Turkce disinda dil ve diyalekt kullanilmasi bazi yasal kisitlama ve adli takiple karsilasabiliyor. Turkce disindaki dil ve diyalektlerin ogrenilmesi konusunda gelisme yasanmadi.
* Dini ozgurlukler: Duzenlemelerin etkisi sinirli kaldi. Musluman olmayan dini azinliklar, yasal kisilikleri, mulkiyet haklari, ic duzenlemeleri ve din adami yetistirme konularinda ciddi engellerle karsi karsiya kaliyor. Basvurulara karsin Heybeliada Ruhban Okulu kapali kalmaya devam ediyor. Dini ozgurlukler konusunda uzman bir heyetin Ankara'da yaptigi temaslar sonucunda bu alandaki yasal reformlarin yetersiz oldugu sonucuna vardi.
* Loizidu davasi: Turkiye, AIHM'de tazminat odenmesine karar verilen Rum vatandasi Titina Loizidu'ya bu cezayi odemeyi kabul etti. Ancak, henuz somut bir adim atilmadi.
* Yolsuzlukla mucadele; Yolsuzluk hâlâ ciddi bir problem. En egilimli sektorler medya, hukumet, insaat ve saglik. Isadamlarinin yuzde 80'i yabanci yatirimin onundeki en onemli engeli yolsuzluk olarak goruyor.
* Alevi ve Bektasiler: Alevi ve Bektasi derneklerine, 2003 yili Nisan ayinda yasal statu verilmistir. Ancak, Diyanet'te temsille Alevi'lerin kimligini tanimayan okullarda zorunlu din egitimi konusunda sikintilar surmektedir.
ARTILARIMIZ
* Insan Haklari; Ifade ozgurlugune iliskin bazi kisitlamalar kaldirildi. Ancak yasal duzenlemelere karsin halen sorunlar yasaniyor. Derneklesme ozgurlugu alaninda yasaklar azaltildiysa da halen belli kisitlamalar mevcut. Turkiye, insan haklarina iliskin uluslararasi sozlesmeler konusunda ilerleme sagladi. Avrupa Insan Haklari Mahkemesi, kararlarinin uygulanmasi konusunda hâlâ bazi sorunlarla karsi karsiya. Iskence ve kotu muamelenin alanindaki yasal duzenlemeler guclendirildi.
* DEP davasi: Kapatilan DEP milletvekili Leyla Zana ve arkadaslarinin Avrupa Insan Haklari Mahkemesi (AIHM) kararlari cercevesinde yeniden yargilanmasina devam ediliyor.
* Kibris: Turk hukumeti BM Genel Sekreteri'nin yuruttugu temaslari temel alan kapsamli bir cozum bulunmasina yonelik destegini bircok kez yineledi. Bu iyi bir adimdi. Turk hukumeti Mayis 2004'ten once bir anlasmaya varilmasi yonundeki umidini dile getirdi. Turk hukumetiyle Kibris'in kuzeyi arasinda imzalanan gumruk birligi anlasmasinin uluslararasi hukukta yeri yoktu. Turk hukumeti bu anlasmanin onaylanmayacagi ve yururluge sokulmayacagini beyan etti.
* Irak: AB, Turkiye'nin Irak savasi surecinde izledigi politikada, memnuniyetle karsilamaktadir. Turkiye, Irak krizine bariscil bir cozum bulunabilmesi icin uluslararasi duzeyde ozlu diplomatik cabalarda bulunmustur. Disisleri Bakani Abdullah Gul, Tahran'daki Islam Konferansi Orgutu (IKO) Zirvesi'nde Musluman ulkelere "daha fazla demokrasi ve seffaflik" cagrisinda bulundu.
* Ekonomi: Turkiye'de 1987 yilindan beri ilk kez tek partili hukumet iktidarda. 2001 krizinden sonra ekonomi iyilesmeye devam etti. Ekonominin daha dengeli bir ivme kazanmasi ve olumlu havanin devam etmesi bekleniyor. Enflasyonun dususe gecmesi memnuniyet; borc stokunun artmasindan dolayi ekonomik rahatlamanin devam etmemesi endise verici.
* Hukumet: AKP, sifir taviz gostererek AB reformlari icin calisti. Uygulamanin etkin olmasini saglamak icin adimlar atti. Reform Izleme Grubu olusturdu. OHAL, Guneydogu'da Kasim 2002 itibariyle kaldirildi. Bazi alanlardaki olumlu gelismelere karsin, reformlar uygulamada sinirli etki gosterdi.
Fikret AYDEMIR
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
