|
 |
|
YAVUZ SEMERCİ
'Kafaları değiştirmeliyiz'
Doğalgaz piyasasında taşlar yerine oturuyor. Enerji Piyasası Denetleme Kurulu (EPDK), kanunun kendisine verdiği yetkiyi, mevcut piyasayı bozmadan iyileştirerek yerine getiriyor.
EPDK Başkanı Yusuf Günay sessiz ama etkili bir çalışma sürdürüyor.
Önceki gün sohbet imkanımız oldu. Anlattıkları, verdiği örnekler, kafalarımızın serbest piyasa ekonomisine göre dizayn etmekte zorlandığımızı gösteriyor. Örneğin diyor ki
Anlamıyorum. Doğalgaz ihalelerinde ortaya çıkan fiyatlara neden itiraz ediliyor. En büyüt itiraz da kamu kuruluşlarından geliyor. 8 ilde doğalgaz dağıtım ihalesini gerçekleştirdik. Bu sayı yıl sonuna kadar 20'ye çıkacak. Efendim fiyatlar çok düşükmüş. Bunu kim belirliyor? Yıllardır kamu olarak kendimize göre maliyet hesabı yaparak fiyat belirledik. Birkaç milyar maaşı olan bürokrat fiyatı nasıl tespit eder ki... Zaman, kamunun belirlediği fiyatların yanlışlığını, piyasanın belirlediğinin doğruluğunu ortaya çıkardı."
Günay, yeni ihalelerde firmaların hizmet bedeli olarak 0.3 sent düzeyinde teklif vermesini normal ve doğal karşılıyor. Ona göre, düşük fiyat söylendiği gibi kalitesiz hizmet anlamına asla gelmiyor.
Çünküsünü Günay anlatıyor
"Biz lisans değil risk devrediyoruz. Adam 30 yıl boyunca bölgesinde doğalgaz dağıtımını yapacak. Hesabını kitabını ona göre yapmış olması lazım. Ayrıca ihaleyi kazanan her firma ile ağır maddeleri olan sözleşme imzalıyor, 2 milyon dolar teminat yatırıyor. Dağıtım işinde en ufak bir yavaşlama, standartlara uygun olmayan yatırım, sözleşmenin iptali için yeterli. Teminat da yanıyor. İptal durumunda iş yeniden ihaleye çıkıyor."
Kendisine, 'Doğalgaz işi ciddi bir iştir. Dolaysıyla kaliteli malzeme ve standartlara uygunluk çok önemli. Düşük fiyat verenler buradan ödün verebilir" eleştirilerini hatırlatıyoruz.
Yanıt ders niteliğinde
"Artık kafalarımızı değiştirmek zorundayız. Biz müteahhitlik işini ihale etmiyoruz. Firmaya 30 yıl boyunca yapacağı bir iş veriyoruz. Dolayısıyla firmalar 'şurasından çalayım' mantığıyla hareket edemez. Ayrıca dağıtım işinde tüm teknik ve alt yapı işlerine ilişkin yönetmeliklerimiz ve standartlarımız var. Hem denetliyoruz, hem de bağımsız şirketlere denetlettireceğiz. Standart dışı iş, sözleşmenin iptali için yeterli olacak. Kimsenin korkmasına gerek yok."
Özel sektöre, serbest piyasa koşulları içinde yetki ve sorumluluk devretmenin doğalgaz ve elektrik alanında fiyatları nasıl etkileyeceğini ise Günay şöyle anlattı
"Elektrikte kilovatsaatin ortamala fiyatı OECD ülkelerinde 5 sent, Türkiye'de 10 sent. Avrupa 1980 yıllarından itibaren piyasalarını serbestleştirdi. Kayıp kaçak oranları hızla düştü. Türkiye de ise aynı yıllarda kayıp kaçak oranı yüzde 11 iken, şimdi yüzde 24'e çıktı. Aynı süre içinde İngiltere'de fiyatlar reel olarak yüzde 40 ucuzladı. Biz ise serbestleşmeye geçemediğimiz için son 10 yılda 10 milyar dolar kayıp-kaçak faturası ödedik. Bakın Kayseri'ye dağıtımı özel sektör yapıyor. Kaçak oranı yüzde 7 civarında. Bu bile başlı başına yeterli bir örnek.
Günay'ın haklı bir tespitini de iletmek isterim
"Türkiye'de doğalgaz fazlası var görüşü tamamen yanlış. Eğer doğalgazı ihtiyacı olan yerlere götürmezseniz, işinizi geciktirirseniz, fazla olur. Türkiye'nin bu yıl 23 milyar metreküp doğalgaz ihtiyacı var. Anlaşmalara göre asgari almamız gereken gaz 20 milyar metreküp. Yani arz-talep dengeli"
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
