|
 |
|
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Yabancılar borsaya kolay gelmiyor, çabuk da gitmiyor
Yabancı yatırımcıların İstanbul Borsası'nda belirleyici bir rol üstlendikleri kabul edilir. Bunda piyasadaki hisse senetlerinin yaklaşık yarısını ellerinde bulundurmaları yanında, kurumsal davranmaları, profesyonelce hareket etmeleri, olaya uzun vadeli yaklaşmaları ve bu işte tecrübeli olmalarının payı var. Bir de, Türkiye'nin durumunu dışarıdan daha iyi görebiliyorlar. Dünya olaylarının sık sık İMKB'yi etkilemesi nedeniyle avantajlı bir konumları var. Bilgiye daha yakınlar ve ilk harekete geçenler, dolayısıyla piyasaya yön verenler onlar oluyor. Nitekim yanda hazırladığımız tabloya bakarsak, 1999 sonrası en az üç dış olayın İMKB'nin gidişini değiştirdiğini görürüz.
2000 başında dünya borsalarında ortaya çıkmakta olan sarsıntıyı önce yabancılar gördü ve çok büyük kâr realizasyonuna giderek İMKB'nin beşinci büyük yükselişine noktayı koydular. 2000 yılının ilk çeyreği hemen hemen bütün borsaların aşağıya döndüğü bir dönem oldu.
11 Eylül sonrasında Türkiye'ye yapılacak mali yardımdan dolayı İMKB'de alıma geçtiler. 2002 Kasım ayında İMKB, seçimlerden tek başına iktidar çıkması nedeniyle hızla yükselirken, yabancılar Irak riskinden dolayı satıştaydılar. Bundan da kârlı çıktıkları söylenebilir.
* 13 belirgin hareket- Mayıs ayından bu yana İMKB'de yeniden alıma geçen yabancılar Türkiye hisse senedi piyasasındaki paylarını yüzde 34.3 düzeyinden yüzde 43.4'e çıkardılar.
Bitişikteki tablodan görülebileceği gibi, 1999'dan bu yana yabancıların payında 13 belirgin değişme var. Bu 13 belirgin hareketin 5'i alış, 8'i satış yönünde gerçekleşti. Yabancıların belirgin alımlarının dördü, İMKB endeksi artarken gerçekleşti veya bu alımlar borsayı yükseltti, sadece bir alımda endeks düştü. Yabancıların dört yıla yaklaşan dönemde yaptıkları sekiz önemli satış dalgasından üçü borsada fiyatları artırırken, beşi endeksi geriletti.
Sonuçta yabancılar alırken endeks yükseldi, satarken düştü.
* İMKB yabancısız olmaz- Dün İMKB eylül ayında yabancı alımlarını açıkladı. Ağustos ayında 174.4 milyon dolarlık net alımdan sonra eylülde 310.6 milyon dolar daha alım yaptılar. Borsa da bu alımlara paralel yükseldi.
Demek ki, İMKB yabancısız canlanamıyor. En azından şimdiye kadar bunu başarabilmiş değil.
* Yeni yılda ne yaparlar?- Bir de, geçmişteki verilere bakılırsa, yabancılar paylarını artırırken, bunu aniden düşüşe geçirmiyorlar. Ya da paylarını geriletirken aniden artırmıyorlar. Araya belli bir soluklanma dönemi veya yatay gidiş koyuyorlar. Şimdiye kadarki gerçekleşmeler böyle.
Şimdi yaklaşmakta olan yılsonu nedeniyle yabancıların işlemleri azalabilir. Yeni yıla başladığımızda ise daha çok alım mı yoksa satış mı yapacaklarını ise önümüzdeki dönemin siyasi ve ekonomik olayları belirleyecek.
Bu olaylarda bozulma olmazsa borsanın iç dinamikleri yönün yukarı doğru olduğunu söylüyor.
* Sonuç- "Dağına dayandın, karına da dayan" Türk Atasözü
Mesajlarınız için:
ayildirim@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
