|
 |
|
Konut hakki
"Saatli bombadan farksiz" BM'nin Dunya Habitat Gunu dolayisiyla yayinladigi raporda, gecekondu nufusunun cig gibi buyumesinin yarattigi tehlike boyle ifade ediliyor.
Raporda kentlere onlenemez gocun etkisiyle gecekondu nufusunun gelecek 30 yilda iki katina cikarak 2 milyar kisiye ulasacagi belirtiliyor. 2050'de ise 9 milyar tahmin edilen dunya nufusunun 6 milyari kentlerde toplanacak, bunun 3.5 milyari, yani yaridan fazlasi gecekondularda barinacak.
BM, "Bugun Afrika'da gecekondularin suc yuvasina donustugunu, Latin Amerika'da polisin giremedigi bircok gecekondu bolgesi oldugunu dusunurseniz, 2050'de nasil bir dunyada yasanacagini kestirebilirsiniz" diyor.
Bu raporda siralanan sorunlar ve tehlikeler Turkiye icin de fazlasiyla gecerli. Yurdumuzda yarisi Istanbul'da olmak uzere 2.5 milyonu askin gecekondu var. Koyden kente bitmek bilmeyen, tam tersine siyasal, ekonomik ve sosyal nedenlerle giderek daha da hizlanan gocun kacinilmaz sonucu. 1950'lerin basinda nufusun yuzde 22'si kentlerde yasiyordu, bugun yuzde 80'e yaklasti.
2.5 milyon gecekondu, 13 milyon dolaylarinda olan toplam konutun yuzde 20'si demek. Bu da Turkiye'de her 5 kisiden birinin, en az 14 milyon kisinin gecekonduda yasadigi anlamina geliyor. Istanbul, Ankara, Izmir, Adana, Mersin, Bursa, Antalya, Diyarbakir gibi buyuk kentlerde oran dogal olarak Turkiye genelinden cok daha kotu. Ornegin Istanbul'da gecekondulular nufusun yuzde 40'ini asmis durumda. Daha acisi, gecekondu sakinlerinin yuzde 70'i kiraci. Bir avuc gecekondu agasi ya da mafya, neredeyse 11 milyon insanin kanini emiyor.
Istanbul taahhutu
Gecen yil Konut Mustesarligi'nca yapilan arastirmada 2.5 milyon konut acigi bulundugu ortaya cikti. Ilk sirayi Istanbul aliyor, onu Guneydogu illeri izliyor. Arastirmada 2010 yilina kadar kent nufusunun 11 milyon daha artacagi ve 2.8 milyon konuta ihtiyac duyulacagi da belirtildi. Bu acik kapsamli bir konut uretim politikasiyla kapatilamazsa, yeni kentliler de kacinilmaz olarak gecekondu mafyalarinin pencesine dusecek.
Bir baska tehlike daha var. Gecekondulasma onlenemezse, buyuk kentlerin son akcigerleri de elden gidecek. Istanbul Buyuksehir Belediyesi daha gecen hafta acikladi "Istanbul barindirabilecegi nufus acisindan sinira dayandi. Bundan sonraki yapilasma kentin ormanlarini ve su havzalarini yok edecek."
SABAH'in bugun duyurdugu Toplu Konut Idaresi'nin projesinin yukarda cizdigimiz karanlik tabloyu onleyebilecek bir girisim olmasini umuyoruz.
Bu projenin daha once de cesitli hukumetlerin denedigi, ancak cogu saman alevi gibi sonup giden konut seferberlikliklerinin (Hakkini teslim edelim; sadece rahmetli Ozal doneminde basarili olmustu) kaderini paylasmamasini ictenlikle diliyoruz.
Hem sonra 1996'da ev sahipligi yaptigimiz BM Habitat Konferansi'nda yayinlanan Istanbul Bildirgesi ile halkimiza soz verdik
"Yoksullugu ve ayirimciligi ortadan kaldirmak, herkes icin tum insan haklarini ve temel ozgurlukleri savunmak ve kabul ettirmek, herkese yasamlari boyunca egitim, beslenme, saglik ve ozellikle insan onuruna yarasir bir konut saglamak icin cabalarimizi misliyle artiracagiz."
Konut hakki, en temel, en vazgecilmez haklarin basinda geliyor. Bu hak olmadan Istanbul Bildirgesi'nde sayilan diger haklar hayata gecirilemez.
Mesajlariniz icin:
esafak@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
