|
 |
|
ALI KIRCA
Dinozor
Televizyonlardaki cok anlamli (!) tartismalari yurutenlere, hemen su soruyu sormali "Elektronlar mi buyuktur, atomlar mi?"
Yanit alinamazsa daha baska bir soruyla, yarismacilara, yani tartismacilara bir olanak daha taninmali
"DNA hakkinda bildiklerinizi anlatin!"
Yine yanit cikmazsa, daha kolay bir soru ortaya atmali
"Dunya Gunes'in cevresinde dolanimini ne kadar surede tamamliyor?"
Niye derseniz, toplumlarin cagdaslik duzeyi bilime olan ilgileriyle dogru orantili olarak degerlendiriliyor.
Yukaridaki sorulari, Amerikan Ulusal Bilim Kurulu NSB, siradan yurttaslara soruyor.
Aldigi yanitlarin oranina gore toplumun cagdaslasma duzeyini ortaya cikariyor.
Iste bazi ornekler
Soludugumuz oksijenin bitkilerden geldigini bilenler halkin yuzde 85'ini olusturuyor.
Kitalarin yavasca hareket ettigini bilenlerin orani yuzde 80.
Dunya'nin merkezinin cok sicak oldugunu bilenler yuzde 78.
Isigin sesten daha hizli ilerledigini bilenler yuzde 75.
Ilk insanlarin dinozorlarla cagdas olmadigini bilenler yuzde 45.
Dunya'nin Gunes'i bir yilda dolandigini bilenler yuzde 43.
Elektronlarin atomlardan daha kucuk oldugunu bilenler ve evrimle ilgili temel bilgilere sahip olanlarin orani ayni Yuzde 40.
DNA terimini kavrayabilenlerin orani yuzde 20.
Molekulun ne anlama geldigini bilenler sadece toplumun onda biri oraninda.
***
Bu sonuclara karsin, arastirmayi yapan Ulusal Bilim Kurulu, genis halk kesimlerinin bilimsel kavramlarla ilgili kulturunun gelismedigi sonucuna variyor.
Ya bizde?
Turkiye'de boyle bir arastirma yapilsa, kirsal kesimden varoslara benzer sorular sorulsa, cagdaslik duzeyimizden nasil bir fotograf cikiyor ortaya?
Ve cikacak sonuctan sonra televizyonlardaki "kisir" tartismalarin bir anlami kalir mi?
Kitalarin agir agir hareket ettigini, yani altlarindaki topragin kaymakta oldugunu bilmeyenlerin, "siyasal zeminler" uzerine fikir yurutmelerinin degeri olur mu?
Dinozorlar, insanlardan cok daha eski caglarda yasamisken, onlarla ayni zaman dilimini paylastigimizi sanmak, bizi de dinozorlar duzeyine cekmez mi?
***
Arastirmanin yapildigi ulkede bilim adamlari halkin cagdaslik ve bilimle ilgili verilerdeki duzeyini begenmese de, cikan oranlar pek cok toplumun uzerinde.
Ancak ayni toplum, dinsel ve mistik inanclari acisindan da pek cok ulkeden farkli manzaralar sergiliyor.
Dinsel degerlere bagli olanlarin orani oldukca yuksek.
Butun dinlerde oldugu gibi oteki dunyaya iliskin kuramlar orada da gecerli.
Ne var ki, yapilan bir kamuoyu arastirmasi, Amerikan toplumunda cok carpici bir sonucu yansitiyor.
Daha dogrusu, bireyin gercek egilimlerini ele veriyor. Arastirmaya katilanlarin yuzde 60'i reenkarnasyona, yani dunyaya yeniden gelecegine inaniyor.
Isin asli, cenneti degil, yasadigi dunyayi istiyor.
Dunyaya yeniden gelmeyi arzuluyor.
Arastirmayi yorumlayan toplumbilimciler, bireylerin bu dunyada elde ettigi 'refah olanaklari'ni, evini, arabalarini, yasam standartlarini kolay kolay birakmaya razi olmadigini gosterdigini belirtiyor.
Yani, elde ettiklerini terk edip gitmeye riza gostermiyor, gosteremiyor...
***
Bizse, cenneti istiyoruz. Yasadigimiz hayati kendi ellerimizle cehenneme cevirmeseydik, biz de
"- Cennet biraz daha bekleyebilir!" der miydik acep?
Yoksa dunyaya yeniden gelirsek, dinozor olmaktan mi korkuyoruz?..
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
