|
 |
|
1.5 milyon kisiye ev
Ekonomideki olumlu gidisat ev sahibi olmayanlarin da yuzunu guldurecek. Toplu Konut Idaresi (TOKI), 42 ilde maliyet fiyati uzerinden yuzde 10-25'i pesin odemeli, enflasyona endeksli, 10 yil taksitle ev sahibi olma sistemi baslatiyor
Ev sahibi olmayanlar, ipotege dayali ev sahibi olma sistemi (mortgage) sayesinde kira oder gibi taksit odeyerek 12 ayda evlerini teslim alabilecekler. Hukumet ilk asamada 50 bin konut ile ise baslama karari aldi Ekonomideki iyiye gidis evsizlere de yarayacak. Enflasyondaki dusus ve ekonomide bekleyislerin olumlu seyretmesi; hukumetin, gelismis ulkelerde uygulanan ev sahibi olma sistemini Turkiye'ye de getirme karari almasina neden oldu. Toplu Konut Idaresi (TOKI) 42 ilde, evi olmayanlara kira oder gibi, 10 yil vadeyle, taksitlerle konut sahibi olma imkani getirmek icin harekete gecti. Ilk etapta 50 bin konut icin ihaleye cikilacak. Konut sayisi 2004 sonunda 100 bine ulasacak. Basbakan Recep Tayyip Erdogan da, evlerin 10 yil vade ile verilecegini ve evi olmayan herkesi ev sahibi yapacaklarini acikladi.
Projenin ilk asamasini uygulayacak olan Toplu Konut Idaresi (TOKI) Baskani Erdogan Bayraktar, SABAH'a yaptigi aciklamada, konutlarin maliyet fiyati uzerinden satisa sunulacagini soyledi. Bayraktar'in verdigi bilgiye gore, "Bina maliyetinin yuzde 10-25'i pesin alinacak. Taksitler 10 yil vadeye yayilacak. Taksit tutarlari ise enflasyona endeksli" olacak.
Oncelikli konut ihtiyacinin belirlendigi illerde; kendisi, esi veya velayetindeki cocuklari uzerine evi bulunmayanlarin yararlanacagi sistemde, daireler 12 ay icinde teslim edilecek.
Baslangicta 19 ilde planlanan proje Basbakan Tayyip Erdogan'in talimati ve diger illerden gelen talep uzerine 42 il merkezine genisletildi.
2003 yili sonuna kadar 17 ilde 22 bin konutun ihalesi yapilacak. 2004 Haziran ayina kadar 50 bin ihale tamamlanacak. 2004 yili sonunda ise 100 bin konutun insaati baslatilmis olacak.
50 BIN KONUT ICIN IHALE
Bayraktar, enflasyonun dusmesi sayesinde gelismis ulkelerde basarili olan sistemin, Turkiye'de uygulanabilirliginin arttigini vurguladi. Bayraktar, daha once de uygulanmaya calisilan ancak basarili olmayan sistemde onemli olanin vatandasin guvenini kazanmak oldugunu soyleyerek soyle devam etti
"Bu yontem zaman zaman denendi ama hatalar yapildi. En buyuk hata, dovize dayali satis yapmak oldu. Insanlar taksitleri odeyemeyince intiharlar oldu. Bizimkiler TL bazinda taksitli ve memur maas artis katsayisina endeksli veya TEFE, TUFE'ye endeksli olacak. Kendi, esi, velayeti altindaki cocuklarin uzerine evi olmayan vatandaslar yararlanabilecek. Son 20 yilda Turkiye'de cok buyuk kan kaybi oldu. Asiri enflasyon vatandasin belini kirdi ve 10 yil vadeli ev sahibi olmayi engelledi. Ama enflasyon dusmeye basladi. Turkiye'de de mortgage sistemi dedigimiz ipotege dayali ev sahibi olma sistemi yerlesecek."
Bayraktar, sistemin geri donusunu de planladiklarinin altini cizerek "Hesabimizi kitabimizi ona gore yaptik. Enflasyon da asagi duserse insallah basariya ulasacagiz. Cok kisiyi ev sahibi yapacagiz" dedi.
Bayraktar cagdas konutlarda insanca yasam kosullari saglamak amaciyla buyuksehirlerde gecekondu donusum projelerine basladiklarina dikkat cekti. Bu cercevede ilk asamada Ankara'da Altindag, Mamak ve Kecioren; Istanbul'da Bagcilar, Pendik, Gazi Osman Pasa, Kagithane, Kucuk Cekmece'de bu projeyi hayata gecirmek icin belediyelerle gorusmeler yaptiklarini bildirdi. Hukumetin Acil Eylem Planindaki 1.5 milyon konut hedefine de deginen Bayraktar, konutlarin ancak yuzde 5-10'unu devletin yapacagini, kalaninda planlayici ve kredi saglayici rol ustlenecegini soyledi.
Hukumet, 100 bin konut ile insaat sektorune bir hareket getirecek. Hukumetin hedefi ozel sektoru de ucuz arsa ile destekleyip sisteme dahil ederek 1.5 milyon konuta ulasmak.
Erdogan, Istanbul'da 20 bin kisiyi konut sahibi yapmisti
1994 yilinda Istanbul Buyuksehir Belediye Baskanligi'na secilen Erdogan, bir konut atagi baslatmisti. 1995 baslarinda, simdiki TOKI Baskani olan Erdogan Bayraktar'in Genel Mudurlugu altinda KIPTAS'i kurduran Erdogan, ilk etapta 5 bin konut hedefi ile yola cikti. Ikitelli'de 3 bin, Kagithane'de bin 500 konutla ise baslandi. 48 ay vade ile satilan konutlar 18 ayda teslim edildi. 67, 80, 100, 120 metrekalerde degisen konutlari vatandaslar, 48 ay vadeli olarak odediler. Ornegin; 80 metrekarelik dairenin pesinati 350-400 milyon lira civarinda degisirken, ilk taksitleri ise 5 milyon 500 bin lira oldu. Zaman icinde taksitlere memur maasi artisi oraninda zam yapildi. Konutlar kampanya baslar baslamaz kapisildi. Bugune kadar KIPTAS, yaklasik 20 bin kisiyi konut sahibi yapti.
TOKI'nin Adapazari'nda yaptirdigi 812 konutun taksit oranlari, basvuru ve satis kosullari da belirlendi. Evi olmayan vatandaslar bu konutlara 27 Ekim-5 Kasim tarihleri arasinda basvurabilecek. Basvurular Adapazari Ziraat Bankasi Merkez Subesi'ne yapilacak.
200 sektore birden hareket gelecek
Hukumetin uzun vadeli konut projesi insaat sektoru tarafindan tam destek gordu. 81 ilin tamaminda baslatilacak projenin, yillardir durgun olan insaat sektorune hareket getirecegine isaret eden sektor temsilcileri, projeyi desteklediklerini ifade ettiler.
Turkiye Muteahhitler Birligi Baskani Nihat Ozdemir, Turkiye'de 1.5 milyonun uzerinde konut acigi bulundugunu belirterek, "Hukumet goreve gelmeden once bu acigi kapatacagini soylemisti. Goruyoruz ki adimlar atiliyor" dedi. Insaatin, 200'e yakin sektoru yakindan ilgilendirdigini dile getiren Ozdemir, faizlerin belli bir noktanin altina dusmesi durumunda bankalarin da daha fazla konut kredisi verecegini ifade etti. Ozdemir, sunlari soyledi "Ozel sektor de devletin attigi adimlari takip eder. Boylece camdan plastige, otomotivden seramik sektorune kadar 200'e yakin sektorde hareketlilik baslayacak."
Soyak Insaat Yonetim Kurulu Baskani Erkut Soyak da, sektorun soluk alacagini kaydetti.
KUCUK ILLERDE GEREKLI
Projenin kucuk illerde olmasinin onemine deginen Soyak, soyle devam etti "Devlet gelismis illerde konut yapmayi dusunmuyor. Bu da cok dogru karar. Cunku kucuk illerde piyasanin hareketlenmesi lazim. Projenin butun illeri kapsamasi bu acidan onemli, malzeme satislari artacak. Dogu ve Guneydogu'da insanlarin daha cok ise ihtiyaci var."
Sektorun uzun zamandir durgunluk icinde oldugunu hatirlatan Soyak; Toplu Konut Idaresi'nin (TOKI) sektore hareket getirmek icin basarili bir yonetim sergiledigini soyledi.
MORTGAGE nedir?
Kira oder gibi ev sahibi olma imkani saglayan sistem ABD ve Avrupa ulkelerinde uygulaniyor. Konut sahibi olmak isteyenlere 20 hatta 30 yila kadar vadelerle kredi aciliyor. Evin bedeli, uzun vade icinde aylik kira tutari ile uyumlu bicimde tahsil ediliyor. Ev karsiligi, ipotek aliniyor. Bu ipotekler teminat kabul edilerek daha sonra menkul kiymete donusturuluyor. Bu yolla elde edilen sermaye yine mortgage icin kaynaga donusturuluyor.
TOKI'nin modeli
Toplu Konut'un dusundugu sistem uygulamaya gectiginde ornegin Ankara'da 50 milyar lira degerinde bir ev sahibi olmak icin 5-12 milyar lira arasinda pesinat odemek yeterli olabilecek. Ornegin, 5 milyar lira pesin verildikten sonra kalan 45 milyar lira 10 yila yayilacak. Boylece ilk etapta her yila 4.5 milyar lira odeme dusecek. Bu tutar, aylik 375 milyon lira taksitlerle odenecek. Sonraki yillarda ise enflasyon orani kadar taksitler artacak. 2004 yilinda 375 milyon lira ile baslayan taksitler, 2005 yilinda 400 milyon lira ile devam edecek. Ankara'nin, Dikmen, Kecioren gibi orta halli semtlerinde kiralar 350-400 milyon lira arasinda degisiyor. Bu kirayi odeyebilenler icin kendi evinin sahibi olma sansi doguyor.
Lokomotif sektor
Muteahhitlik ve insaat malzemesi satisi yapan ATO Baskani Sinan Aygun, insaat sektorunun ekonominin lokomotifi oldugunu ve 276 kalem urunu ilgilendirdigini belirtti. Muhendislik, demir, cimento, siva, boya, kalipcilik, cati malzemeleri, hazir beton, alci, kapi-pencere, izolasyon, vitrifiye, sihhi tesisat, kalorifer, fayans, elektrik malzemeleri vb. insaata baslandigi andan itibaren canlaniyor.
Hangi iller var?
TOKI Baskani Bayraktar; kira oder gibi ev sahibi olma yonteminin (mortgage) uygulanacagi illeri soyle acikladi Adiyaman, Agri, Aksaray, Ankara, Ardahan, Batman, Bayburt, Bingol, Bitlis, Bilecik, Cankiri, Diyarbakir, Duzce, Erzincan, Erzurum, Eskisehir, Gumushane, Hakkari, Istanbul, Izmir, Kahramanmaras, Kars, Kirikkale, Kirsehir, Kilis, Kocaeli, Konya, Malatya, Mardin, Mus, Nigde, Rize, Sakarya, Siirt, Sivas, Sanliurfa, Sirnak, Tunceli, Van, Yalova, Yozgat, Zonguldak.
Banu AKTAS - Salim YAVASOGLU
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
