|
 |
|
Çin politikasının güçlü kadını
Bayan Zhou MuXiao, peş peşe, birkaç soru sordu. Örneğin
- Türk parlamentosunda kaç kadın var... Kentlerinizin kaçında belediye başkanı kadın?.. Tıpta, eğitimde, yargıda kadınların oranı nedir?
"Parlamentoda kadın az... Belediyeleri ise hiç saymayın" desek, olmayacak.
Hemen "bizim üniversitelerimizde" diye söze başladık
- Her yüz profesörden 23'ü kadın... Amerika'da bu oran yüzde 21... Avrupa'da çok daha düşük.
Bayan Zhou MuXiao "bu çok enteresan" diye tepki verince...
Devam ettik
- İstanbul Teknik Üniversitesi, tam 230 yaşında... Cumhurbaşkanı Özal, Cumhurbaşkanı Demirel bu okuldan mezun... Dünya çapında pek çok bilim adamı yetiştirmiş bir üniversite... Ve İTÜ'nün rektörü bir kadın... Gülsüm Sağlamer.
Bayan Zhou MuXiao "çok, çok güzel" diye araya girerken...
Yanında oturan TÜTAV Başkanı Kemal Baytaş, "sizi Türkiye'ye davet ediyorum" dedi
- Gelin... Sizi Prof. Gülsüm Sağlamer'le ve daha pek çok kadın hoca ile tanıştırayım.
İLK VE TEK
Zhou MuXiao "onbir yıl Şanghay Belediye Başkanlığı yapmış" bir kadın.
Eğitimi "tıp... Kardiyoloji uzmanı."
Şu anda "Çin Ulusal Halk Meclisi Daimi Komitesi, Şanghay Başkan Yardımcısı."
Ve "Komünist Partisi üyesi değil."
Çin siyasetinin "önemli isimlerinden."
- Bayan Zhou MuXiao... Şanghay'da sizden önce veya sonra hiç kadın belediye başkanı oldu mu?
- Maalesef... Ben ilk ve tekim.
VERGİ CENNETİ
Şanghay'a gelen yabancı sermaye ile ilgili sorular sorduk.
Aldığımız yanıt
- Uluslararası sermaye yatırım yapacak yer arıyor... Ben başkanken, yabancı yatırımcıya pazarlıkla arsa verdim... Tabii çok ucuza... Ayrıca, yabancı yatırımcı için Çin bir vergi cenneti... Üç yıl vergi almıyoruz... Sonraki iki yıl, çok az alıyoruz... Yatırımcı, kara geçmemişse onu da almıyoruz.
- Şanghay'a ne kadar yabancı sermaye girdi?
- 70 milyar dolarlık yatırım anlaşması imzalandı... 40 milyar doları gerçekleşti... Sadece geçen yıl on milyar dolar yabancı sermaye girdi.
MİLLİ GELİR
Çin'de nereye yabancı sermaye giriyorsa... Orada milli gelir hızla artıyor. Çin'de ortalama 800 dolar olan milli gelir "Şanghay'da beş bin dolar."
ZOR SORULAR?
Bayan Zhou MuXiao sordu
- Türkiye'de iyi davranışı geliştirmek ve kenti güzelleştirmek için ortak mutabakatı nasıl sağlıyorsunuz?
Yine sordu
- Kent temizliği sadece belediyenin işi değil... Sokağa tükürene belediye ne yapsın?.. Kentlerinizi daha iyi yaşanır hale getirme kültürünü nasıl oluşturuyorsunuz?
Ardından bir soru daha
- Dilenciler, kentin havasını bozuyor... İnsanın üstüne üstüne yürüyor, trafiği bile engelliyorlar... Ben bu konuda çok uğraştım... Siz Türkiye'de neler yapıyorsunuz?
Soruları "not ettik."
Sonra da heyet başkanı Kemal Baytaş'a döndük
- Siz cevap verin.
BAYAN BAKAN
Bayan Zhou MuXiao, Türkiye'ye gelmiş.
Ankara, İstanbul ve Antalya'yı görmüş. Yine gelecek.
"Gelin, gelin" dedik
- İstanbul'da rektör Prof. Dr. Gülsüm Sağlamer'le, İzmir'de rektör Prof. Dr. Semra Ülkü ile... Ve diğer kadın profesörlerle çok iyi anlaşacaksınız.
Ama bayan Zhou MuXiao bu defa "kabinenizde kaç bayan bakan var" diye sormaz mı?
Çin'de "göz büyütmek" 2500 dolar
Çinli kadının "gözleri çekik... Küçük." Ama son yıllarda sanki "daha büyük gibi."
Gözlemlerimizi Çinli bayan mihmandarımız Sue Li'ye söyledik.
Sue Li dedi ki
- Çinli kadın ameliyatla, gözünü iki kat büyütüyor.
- Nasıl?
- Doktor, çekik gözü, sizlerin gözü gibi yapıyor.
- Maliyeti?
- 2.500 dolar.
- Bu Çin'de büyük para.
- Doğru... Onun için herkes yaptıramıyor... Ayrıca... Gözü büyütmek için önce devletten izin belgesi almak gerekiyor...
Sonra, biz sormadan Sue Li "bir şey daha var" dedi
- Göz ameliyatı için devletten izin alan Çinli kadın, hazır doktora gitmişken, kulağını da deldiriyor.
- Neden?.. Daha küçük bir kızken, evde annesi kulağını delmiyor mu?
- Hayır... Çin'de böyle bir adet yok... Kulak deldirmek son yılların modası... Doktor yapıyor.
Bayan Sue Li'nin kulağı "delik", gözleri "büyük."
Sorduk
- Devletten izin alıp siz de göz ameliyatı oldunuz mu?
Sue Li "cevap vermedi... Gülmekle yetindi."
Biz de onun "resmini" çektik.
Fırında akrep, tavada fare...
Da Lian, Çin'in doğusunda bir "liman kenti." Nüfusu "fazla" değil.
Sadece "altı milyon."
"Çin ölçeğinde" bu nüfuslu bir kent "büyük kent" sayılmıyor.
Öğle yemeğinde Belediye Başkanı Xia Deren'in konuğuyduk.
TÜTAV (Türk Tanıtma Vakfı) ve Türk-Çin Dostluk Derneği Başkanı Kemal Baytaş'ın kulağına eğildik
- Belediye Başkanı çok genç.
Baytaş, sözlerimizi Belediye Başkanı'na aktardı.
Xia Deren güldü
- Çin artık eski Çin değil... Yönetim gençleşiyor... Hem de her kademede... Pekin'de... Diğer kentlerde.
****
Belediye'ye giderken "bacalar... Fabrikalar... Sanayi tesisleri" görmüştük.
Başkan dedi ki
- Gördüklerinizin çoğu, yabancı ortaklıdır.
Sonra anlattı ki "kentteki her üç şirketten biri, yabancı ortaklı."
Yabancı ortaklı şirket sayısı "sekiz bin."
Sorduk
- Da Lian kentine ne kadar yabancı sermaye girdi?
- Şu ana kadar 14 milyar dolar.
****
Çin'de milli gelir "800 dolar."
Ama yabancı sermayenin girdiği Da Lian'da "üç bin dolar."
Da Lian, Amerika'da, Almanya'da, Fransa'da, İngiltere'de pek çok kentle "kardeş kent" olmuş.
Baytaş dedi ki
- Bizim Mersin de bir liman ve sanayi kenti... Ayrıca turizm de var... Mersin'le kardeş olun.
Başkan hemen "kağıdı, kalemi çıkarıp, not aldı."
****
Akşam yemeğinde ise Çin Komünist Partisi Da Lian Belediye Komitesi Genel Sekreteri Sun ChunLian bize bir yemek verdi.
Yemek masası "çok zengindi."
"Nedir bunlar" diye soracak olduk. Sun ChunLian yanıt verdi
- Çin'de bir söz vardır... Havada uçan her şey yenir, uçak hariç... Denizde yüzen her şey yenir, denizaltı hariç... Karadaki dört ayaklı her şey yenir, masa hariç.
Kemal Baytaş "şaka ile karışık" sordu
- Ya akrep?
Sun ChunLian "ciddi bir yüz ifadesiyle" konuştu
- Tabii ki yenir... Çok lezzetlidir... Ayrıca sağlığa da çok yararlıdır... Ben severim.
Baytaş bu defa "ya fare" diyecek oldu.
Sun ChunLian
- Elbette fare de yenir... Ara sıra yerim.
Yemekte solumuzda Prof. Doğu Ergil, sağımızda turizmci İbrahim Çeçen oturuyordu. Biri sol kulağımıza eğildi, diğeri sağ
- Kalk gidelim, bir yerde ekmek, peynir bulup, karnımızı doyuralım.
****
Ertesi sabah Da Lian'dan ayrıldık.Tam otelden çıkacağımız sırada, Belediye'nin "Protokol ve Dış İlişkiler Müdürü" geldi.
Başkan bize "kuru fasulyeden yapılmış birer tablo" yollamış.
Ayrıca Kemal Baytaş'a da bir mesaj
- Mersin'le kardeş şehir olmak için ne yapmalıyız?
Yabancıya mülk satışı
Pekin'de ve de özellikle Şanghay'da "gazete ilanlarında, TV reklamlarında" bir şey dikkatimizi çekti. "Satılık ev" ilanları.
Bazı binaların üzerinde de Çince ve İngilizce "satılık" yazıları asılıydı. Bu arada bir "ayrıntıya" da girelim.
Şanghay, son yıllarda giderek "New York'a, Miami'ye, Hong Kong'a" benzemeye başlamış.
"Çok katlı" binadan geçilmiyor.
Şanghay'da "20 katın üzerindeki" bina sayısı "üç binden fazla."
İşte bu binalarda da yer yer "satılık" yazıları var. Dedik ki "kaça?"
"Yerine bağlı" yanıtını aldık.
- İyi bir semtte... Kaça?
- Metrekaresi bin dolara.
- İsteyen yabancı gelip Çin'de mülk alabilir mi?
- Parasını verdikten sonra neden olmasın.
- Devletten izin... Bürokratik işlem... Yani bu iş ne kadar zaman alır?
- Ne devleti, ne bürokrasisi, ne izni?.. Parayı veren, binayı alır, girer oturur... Devlet buna ne karışır?
Ankara'da müteahhitlik yapan, Antalya'da otelleri bulunan Celal Kahraman da "bu sohbetin" tanıkları arasındaydı.
"Çin'deki konut fiyatlarını nasıl buldunuz" dedik.
"Türkiye'de de böyle... Ankara'da, İstanbul'da iyi bir semtte metrekaresi aşağı yukarı bin dolar" yanıtını verdi.
Ve ekledi
- Ama biz, yabancıya mülk satışında Çinliler kadar başarılı olamadık... Engelleri kaldıramadık.
420.5 metrelik bina
Asansöre girdik ve 54. katın düğmesine bastık.
"Daha aşağıdaki katlar" bankalar, iş merkezleri.
54. kat ise "Hyatt Otel'in resepsiyonu."
Otel, 54 kattan sonra başlıyor.
550 odası var. (1.100 yatak.)
Daha sonra "üst katlara" çıktık.
88. kat "seyir yeri" olarak düzenlenmiş.
"Aşağıda" 16 milyon nüfuslu Şanghay.
"Yukarıdan" bakınca, kentin tamamı ayaklar altında.
****
Gezdiğimiz bina "Çin'in en yüksek binası."
Bize anlatıldığına göre "Asya'nın da."
Yükseklik 420 metre, 50 santimetre.
Binayı gezerken bize sordular
- 5 Ekim'de Şanghay'da olacak mısınız?
- Hayır... Döneceğiz... Bir şey mi vardı?
- Evet... Beş Ekim'de bu binanın tepesinden paraşütle atlama etkinlikleri var... Sizi de davet edecektik.
****
"Bina kimin" diye sorduk.
"Yabancı ortaklı" yanıtını aldık.
- Kiralık yer var mı?
- Var.
- Kira ne kadar?
- Metrekaresi, günlük altı dolar.
****
Binadan ayrılırken sordular
- Sertifika ister miydiniz?
- Ne sertifikası?
- Binanın en üst katına kadar çıkana mühürlü ve imzalı bir sertifika veriyoruz da.
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
