|
 |
|
İşadamları rüşvete göre fiyat ayarlıyor
Türkiye'nin çözüm aradığı rüşvet ve yolsuzluk, IMF'nin de öncelikli gündem maddeleri arasına girdi. IMF'ye göre işadamları rüşvet masraflarını bir vergi gibi değerlendirip maliyetlerini buna göre ayarlıyor
Hekemet'in çözüm aradığı rüşvet ve yolsuzluk, IMF'nin de öncelikli gündem maddeleri arasına girdi. Yıllık raporlarında rüşvetle mücadeleye geniş yer ayıran IMF bu konuda reçete bile hazırladı.
IMF'ye göre rüşvet; vergi gelirlerini azaltıyor, kamu harcamalarını artırıyor ve özel sektör yatırımlarını engelliyor. İşadamları, rüşvet masraflarını bir vergi gibi değerlendirip maliyetlerini buna göre ayarlıyor.
Nelere mal oluyor?
IMF'nin, üye ülkelere dağıttığı "Rüşvetten Neden Kaygılanmalıyız?" başlıklı raporda, rüşvetin en büyük darbeyi özel sektör yatırımlarına vurduğu belirtildi.
Raporda, dünya genelinden elde edilen tecrübe ile şu saptamalara yer verildi
* Rüşvetin etkin olduğu ülkelerde işadamları, yatırımın ilk adımından işletme kapanıncaya kadar tüm işlerin rüşvetle yürüyeceğini düşünürler. Bu yüzden işadamları rüşvet masraflarını bir vergi gibi değerlendirip maliyetlerini buna göre ayarlarlar.
* Rüşvet, yatırımcıyı ürkütüp gerek yerli gerekse yabancı doğrudan yatırımları azaltır.
* Rüşvet ve yolsuzluk geleneği, gelişmekte olan ülkelere yardım ve kredi akışını kısıtlar. Gelişmiş ülkeler kredi ve yardım sağlayacakları ülkelerde iyi yönetim, adalet ve eşitlik ilkeleri ararlar.
* Rüşvet vergiden kurtulma aracı haline geldiğinde yaygın şekilde vergi gelirlerinin azalmasına neden olur.
* Vergi gelirlerini azaltarak ve kamu harcamalarını artırarak rüşvet ciddi bütçe açıklarına neden olur.
* Kamu ihalelerinde rüşvetin etkin olması düşük kaliteli altyapı ve kamu hizmetleri yaratır.
* Rüşvet kamu harcamalarının genel kompozisyonunu da bozar. Harcamaların kamu lehine yapılmasını engeller.
* Liberalleşme, istikrar, yetki devri ve özelleştirme politikaları rüşvet ve yolsuzluk fırsatlarını azaltır. Halk, yoğun bürokrasiyi devlet memurlarına rüşvet vererek aşmaya çalışır ve memurlar da rüşvetle iş yapmaya eğilimli olurlar.
NEDEN YAYGINLAÅžIYOR?
* Ticari kısıtlamalar Ticari kısıtlamalar nedeniyle ithal izinleri çok değerli hale gelir ve elde etmek için her yola başvurulur. Yerli piyasayı yabancı rekabetinden korumak için getirilen düzenlemeler yarı tekelleşmiş bir yerli piyasa yaratır. Çok açık ekonomiler, belirgin şekilde rüşvetten daha az etkilenmişlerdir. Yani devlet düzenlemeleriyle baskılanmamış ülke ekonomileri rüşvete daha az eğimlidirler.
* Özel sektöre göre düşük memur maaşları önemli rüşvet kaynaklarıdır. Düşük maaşlar memurların rüşvet almasına dayanak olarak gösterilir.
* Sosyal faktörler Tarihsel ve toplumsal faktörler rüşveti gelenekselleştirebilir. Memurların ait oldukları etnik ve dinsel fraksiyonların üyeleri devlet işlerini grup üyelerine rüşvet vererek yürütme eğilimi taşırlar.
Banu AKTAÅž
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
