|
 |
|
MEHMET ALTAN
Hafifle ki uçasın...
Bakırköy Carousel'deki Renoir'ı, Acıbadem Nautilus'daki Jules Verne'i yaratan dostum Namık Çınar anlattı. Nautilus'daki Jules Verne Cafe-Restaurant'a bir halkla ilişkiler uzmanı alacakmış. Verdiği ilan üzerine yüz kişi başvurmuş. Aralarından Jules Verne'nin kim olduğunu neredeyse bilen çıkmamış.
Toplum olarak gittikçe sığlaşıp hafifliyoruz.
****
Meksika'nın Cancun kentinde geçen çarşamba başlayıp dün biten Dünya Ticaret Örgütü toplantısının, bizim için hayati önemi olmasına rağmen hiçbir medya kuruluşunun muhabir göndermemesini ve bu konuyla fazla ilgilenmemesini neye bağlamalı?
Jules Verne'i okumayan bir toplum olmamıza mı, dünya ticaretindeki payımızın binde 2 ile binde 5 arasında sürünmesine mi, habercilik yapmak yerine devletten geçinmeyi temel ilke edindiği için gazeteciliği neredeyse unutan medya anlayışına mı?
Belki hepsine birden...
****
Meksika'daki Cancun toplantısına Dünya Ticaret Örgütü'nün 146 üyesi bakan düzeyinde katıldı. Bu çaptaki bir önceki toplantı 2001 yılında Dubai-Doha'da yapılmıştı.
Dünya ticaretini özgürleştirmeyi öngören Cancun toplantısında yirmi sektör ele alındı. Bunlar arasında en kritik olanları ilaç sanayii, tarım, hizmetler ve yatırımlardı.
Toplantı, Türkiye açısından, ilaç sanayii ile birlikte tarımın en önemli konu olması nedeniyle hayatiydi.
Toplantı, tarıma tüm kamu yardımlarının kaldırılmasını isteyen ülkelerle Amerika ve AB'yi karşı karşıya getirdi.
Türkiye ise iki arada bir derede kaldı.
****
Avustralya, Arjantin, Bolivya, Brezilya, Kanada, Şili, Kolombiya Kosta Rika, Guatemala, Endonezya, Malezya, Yeni Zelanda, Paraguay, Filipinler, Tayland, Güney Afrika, Uruguay ve bunlarla birlikte dünyanın en fakir ülkeleri, tarım desteklemelerine son verilmesini istiyor.
Amerika ile AB ise buna direniyor. Ama Amerika da AB'nin bu tür destekleri abarttığı kanaatinde.
Türkiye, verimliliği ile ters orantılı nüfusuyla hiçbir kampta yer alamıyor. Kendine özel bir statü tanınmasına yönelik manevralar yapıyor.
Ancak, bu tartışmaların sonu ne olursa olsun, dünya tarımı 2010 yıllarında piyasanın kurallarına zaten devrolacak.
****
Yeryüzünün en önemli örgütlerinden biri olan Dünya Ticaret Örgütü ve onun tarihsel gelişimi, bizde derli toplu konu edilmez. Türkiye'nin de imzaladığı ve biz henüz algılamasak da yaşamımızı çok derinden etkileyen Fas'taki 1200 sayfalık anlaşma ve bunun etkileri gündeme gelmez.
Etkisini hisseder, nedenini bilmeyiz. Şimdi, Cancun'daki toplantıdan sonra da aynısı olacak.
Dünya ticareti özgürleşmeye devam ederken, Türkiye, bunu tartışmamanın, gündemine almamanın sıkıntılarını her adımda çekecek. Nasıl ki, Jules Verne'i bilmemenin de bugünkü kuşaklara bir faturası olacak...
****
En azından ABD ile AB'ye posta koyan ve en büyük tarım ihracatçıları arasında bulunan Yeni Zelanda örneği incelenebilirdi.
Yeni Zelanda, 271 bin kilometrekarelik ve 4 milyon nüfuslu küçük bir ada ülkesi. Nüfusu Türkiye'nin on beşte biri olduğu halde Türkiye'nin ürettiğinin dörtte birini üretiyor. Kişi başına gelir ise bizimkinin dört mislinden fazla...
Yeni Zelanda'nın İşçi Partili hükümeti, 1984 yılında tarıma verdiği tüm devlet desteğini kaldırıvermiş. Halbuki o dönem tarımın cirosunun yüzde 18'ini devlet yardımları oluşturuyormuş. Hayvancılığın desteklenmesi ise yüzde kırka ulaşıyormuş.
Tarımcılar önce diz üstü çökmüş gibi görünmüşler ama ardından inanılmaz bir başarı elde etmişler. Verimlilik patlamış. Tarımın toplam üretim içindeki payı 1987 yılında yüzde 14,2 iken 2001 yılında yüzde 16,6'ya çıkmış.
Bugün Yeni Zelanda, küçücük boyuna rağmen dünya kuzu eti ticaretinin yüzde 75'ini, dünya süt ürünleri ticaretinin de yüzde 34'ünü gerçekleştiriyor.
Devletten daha fazla yardım almak yerine dünya piyasalarından daha fazla pay almaya yönelmenin bir sonucuymuş bu başarı...
****
Cancun toplantısı, sadece toplantı binasının önünde harakiri yaparak intihar eden Güney Koreli eski parlamenter Lee Kyung-Hae haberiyle yansıdı bizim topluma.
Yeni Zelanda konusu ise kimse kendini öldürmediği için haber bile olmadı.
Jules Verne'i yok sayarak, Cancun'a bakmayarak, Yeni Zelanda ile ilgilenmeyerek gittikçe hafifliyoruz.
Ama biz hafifledikçe hayat ağırlaşıyor.
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
