|
 |
|
SERVET YILDIRIM
Bütçeye dikkat
Hazine nisandan bu yana her ay Kamu Borç Yönetimi Raporu yayımlıyor. Oldukça kapsamlı ve yararlı bir döküman. Bu raporlarda öncelikle durum tespiti yapılıyor. Bunun da ötesinde satır aralarında bazı uyarılar da bulunuyor. Ağustos sayısı bu hafta açıklandı. Raporda, eğer iş sıkı tutulmazsa yılın sonlarına doğru kamu maliyesinde ve dolayısıyla faizlerde hükümetin başının ağrıyacağı görülebiliyor.
Hükümet hesaplarını yılın tamamında 20.3 katrilyon liralık faiz dışı bütçe fazlası vereceği varsayımına göre yaptı. Maliye Bakanlığı verilerine göre ilk altı ayda 10 katrilyonluk bir fazla verildi. Diğer bir deyişle yılın yarısı dolduğunda yıllık hedefin yarısı kadar bir fazla sağlanmış oldu. Bu nedenle işler yolunda gibi görülebilir. Ancak rakamlara ödenek bazında bakmak yerine nakit bazda bakıldığında potansiyel sorun görülebilir.
Yılın ilk altı aylık bölümünde nakit bazda 6.6 katrilyon liralık bir faiz dışı fazla üretilebilmiş. Bu demektir ki; hükümet 2003'ün geri kalan yarısında 13.7 katrilyonluk bir faiz dışı fazla büyüklüğüne ulaşmalı ki Hazine öngördüğünün dışında borçlanma yapmak zorunda kalmasın.
Hazine borçlanma raporunda da bu noktaya dikkat çekilerek "2003 yılının ikinci yarısındaki finansman ihtiyacının, yılın ilk altı aylık dönemine göre daha düşük olması öngörülmektedir" deniliyor. İsteyen bu cümleyi Hazine'nin bir uyarısı olarak da algılayabilir. Eğer harcamalar yerel seçimler öncesindeki zorlu dönemi de kapsayan ikinci altı ayda 13.7 katrilyon liralık faiz dışı fazlayı verecek kadar kısılamazsa Hazine ortaya çıkan açığı karşılamak için piyasadan para çekmek zorunda kalacaktır. Bu da faizler üzerinde yukarı yönlü baskı demektir.
Temmuz rakamları hükümetin işinin çok kolay olmadığını gösteriyor. IMF ile yapılan programda Temmuz ayında iki katrilyon lira dolayında bir faiz dışı fazla verilmesi hedefleniyordu. Oysa verilen fazla 394 trilyon lirada kaldı. Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın dediği gibi Temmuz maaş zammı ve ilaç ödemeleri bu sapmada rol oynamış olabilir ancak önümüzdeki aylarda da sapmaları haklı kılacak başka nedenler ortaya çıkabilir. Örneğin Irak'a asker gönderilmesi halinde bunun Milli Savunma bütçesinde yaratacağı ek harcamalar gibi.
Hazine bu yılın ilk yarısında 29.7 katrilyon liralık net borçlanma yaptı. Yılın tamamı için öngördüğü limit ise 45.2 katrilyon.
Yani ikinci altı ay için yapabileceği maksimum net borçlanma miktarı 15.5 katrilyon lira. Bundan sonra yapılacak borçlanmaların vadelerinin önemli bir bölümü 2004 yılına denk geleceği için kalan bu limit yeterli görünüyor. Ancak İmar Bankası olayından beklenmeyen bir yük gelir ya da bütçe performansı kötüleşirse o zaman bu limit yetmeyebilir.
Bu nedenle çok açılmamakta, hatta aksine yeni tedbirler almakta fayda var...
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
