|
 |
|
Krizde bankalar bıraktı bu kez sanayici açık yaptı
İMKB şirketlerinin yılın ilk çeyreği itibariyle 6 milyar dolarlık açık pozisyon riski taşıdığına dikkat çekildi. Yılın geri kalanında ise bu rakamın daha da artacağı öngörüsü yapıldı
Yılın ilk altı ayında borsa şirketleri kârlarını arttırıp, borçlarını azalttı. Türk Lirası'ndaki değerlenme döviz borcu olan şirketleri suni olarak ayağa kaldırdı. Ancak özellikle sanayi şirketlerinin, borçlarını azaltırken, bir yandan da dövizde açık pozisyona girdikleri tespit edildi.
Geçen hafta Devlet Bakanı Ali Babacan'ın Bankalar Birliği yetkilileri ile görüşmesi sırasında Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti'nin bankacılara yaptığı sunumda da borsa şirketlerinin bilançolarına yansıyan bu durum masaya yatırıldı.
Merkez Bankası'nın tespitlerine göre İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem gören 214 şirketin yılın ilk çeyreği itibariyle 6 milyar dolar döviz açık posizyonu taşıdığına dikkat çekildi. Merkez Bankası'nın verilerini derleyen Dışbank Ekonomik Araştırmalar Birimi'nin Haftalık Ekonomik Raporu'nda da reel kesimin üzerinde taşıdığı açık pozisyon riski ele alındı.
Rapora göre sadece yılın ilk çeyreğinde İMKB-50 şirketlerinden 43'ünün açık pozisyonu 4.3 milyar dolar olarak saptandı. Hesaplamalarda şirketlerin aktiflerinde yer alan döviz varlıkları ve pasiflerindeki döviz borçları dikkate alındı. Ve bu verilerde toplam borçların ne kadarının döviz cinsinden olduğuna bakılarak, varlıklar ve borçlar arasındaki fark tespit edildi.
Şirketlerin borçlarının büyük kısmının döviz üzerinden olduğu gözlenirken, bu borçların kur hareketlenmelerinden de etkilendiğine işaret edildi. Toplam açığın dörtte üçünün ise İMKB-50'deki ilk 10 şirkete ait olduğu ileri sürüldü. Raporda yılın ilk çeyreğinde tespit edilen bu açığın yılın ikinci çeyreğinde de sürmesi halinde pek çok şirketin esas faaliyetleri dışında, kur farkı geliri yazacaklarına işaret edildi. 6 aylık bilançolar hemen hemen tamamlanmışken, yapılan saptamaların doğruluğu da açıklanan kârlarla kanıtlandı. Yılın ilk altı ayında 288 borsa şirketinin toplam kârı geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 154 artarken, aynı şirketlerin borçları da yüzde 11 oranında azaldı. Türk Lirası ise özellikle Irak Savaşı'nın tamamlanmasının ardından dolar karşısında yüzde 20 oranında artış kaydetti.
Peki bankaların açık pozisyon riski ve kazancını bir kenara bırakıp çekildiği bir dönemde reel sektör firmaları bunu nasıl gerçekleştirdi? Döviz borçlanmalarını arttıran şirketler Türk Lirası'na yatırım yaparak yüzde 20'leri aşan reel kazançlara koştular. 2001 krizinde bankacılık sektörü ise sabit kur nedeniyle dövizde açık pozisyon yapma girişimine soyunmuştu. Bankacılık sektörü 2001 yılına yaklaşık 8 milyar dolarlık açık pozisyon riski ile girmişti. 2002 yılı ise bankaların aldığı bu darbeyi telafi etme çabasıyla geçirdiği bir dönem oldu.
Yavuz BARLAS
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
