|
Bak ÅŸu delinin iÅŸine!
Uyanık nüfus memuru açtı Türkçe Sözlüğü başladı soyadları vermeye B'den beyinsiz, S'den salak, T'den tavuk, Z'den zevzek...
Şanlıurfa'nın Hilvan ilçesine bağlı köylerde yaşayan vatandaşlar, Soyadı Kanunu çıktığı dönemde görev yapan bir nüfus memurunun yaptığı uyanıklığın cezasını çekiyor.
Şanlıurfa Barosu avukatlarından araştırmacı-yazar Müslüm Akalın, Şanlıurfa Barosu Dergisi'nde kaleme aldığı "Nüfus Memurunun Hilvan'a Yaptığı'' başlıklı yazıda, köylerde soyadı verilirken yaşananları ortaya koydu. Dönemin nüfus memurunun, her köye, alfabenin bir harfiyle oluşan kelimeleri soyad olarak verdiği, bir harfin yetmediği köye, ikinci veya üçüncü harflerle soyad verdiği belirlendi.
EN TUHAFI HÄ°LVAN'DA!
Akalın, Türkiye'de birçok garip ve ilginç soyadına rastlandığını belirterek, şunları söyledi "Ancak nüfus memurunun işgüzarlığı yüzünden, sanıyorum ki Türkiye'nin hiçbir yerinde bu kadar garip soyadları, bu şekilde ve bu yoğunlukta bir arada olsun. Bu nedenledir ki, Türkiye'nin, soyadlarından en çok şikâyetçi ahalisi Hilvan'dadır. Verdiğim kayıtlar hayal değildir. Nüfus kütüklerinden aldığım küçük bir örnektir.'' Hilvan Nüfus Müdürlüğü yetkilileri de her yıl birçok kişinin soyadını değiştirdiğini, ancak Cumhuriyet'in ilk yıllarında verilen soyadların hâlâ kullanıldığını ifade etti.
Şanlıurfa Barosu Dergisi'nde Akalın'ın kaleme aldığı yazıda, bu konuyla ilgili 1935 yılında dönemin nüfus memuru Mahmut Nedim Efendi ile kaymakam arasında geçen olay şöyle anlatılıyor
"- Mahmut Efendi, dahiliye vekaletinin emri var. İki yıl içinde herkes bir soyadı alacak ve herkesin soyadı nüfuslarına işlenecek.
- Kolay efendim. Herkesin soyu sopunun bir adı var zaten.
- Öyle değil, soyadlarında rütbe ve memuriyet olmayacak, aşiret ve yabancı ırk ve millet isimleri, iğrenç ve gülünç soyadları olmayacak.
- Bu kadar değişik soyadını nereden buluruz?
- Sen bulmayacaksın, vatandaş bulacak. Sen kütüğe yazacaksın.
- VatandaÅŸ cahildir efendim, iÅŸ bize kalacak.
- Ä°ÅŸin zor dedim ya..."
Uykuları kaçan Mahmut Efendi, sonunda çareyi kaymakamlıktaki bir "sözlük"te buldu. Masanın başına geçti ve sözlüğü açıp bir taslak hazırladı. Başa köy adlarını yazarak, sözlüğün ilk harflerindeki kelimeleri arka arkaya sıraladı. Her köye alfabenin bir harfini verdi. Böylece sözlükte o harften ne kadar kelime varsa, o köy sakinlerine soyadı olarak verildi. Yetmeyince başka bir harfe geçti.
Birbirinden garip soyadlar
* (S Harfi) Arıncak ve Karun Köyü'ne; Salak, Satan, Sağır, Saçması, Saklama, Sal, Salvan, Salva, Saltan, Sağır, Sakar, Sakbak, Saçan, Sansar, Sarma, Saçma, Süt.
* (T Harfi) Oymaağaç ve Yakınyurt Köyü'ne; Tavuk, Tarak, Taslak, Taşır, Tatik, Tatsız, Tatma, Tavan, Tavaş, Tağun,Tağla, Tağay.
* (Ç Harfi) Bölükbaşı-Uluyazı köyleri; Çarık, Çokbayan, Çene, Çıtrık, Çapful, Çaprak, Çapul, Çapşak, Caşut, Çokyaşa, Çet, Çatal.
* (D Harfi) Bahçeçik, Faik, Göktepe ve Uluyazı köylerine; Davulcu, Düşen, Daru, Dalaz, Dem, Dilber, Defişet, Dalak, Dolap, Dikkafalı, Dilak, Delik.
* (Z Harfi) Uğra ve Kavacı köylerine; Zağlı, Zağliş, Zaric, Zar, Zabık, Zevzek, Zik, Zontırlı, Zorba, Zinik, Zahir, Zalim, Zamir, Zavallı.
* (Ş Harfi) Ovacık Köyü'ne; Şikak, Şibat, Şil, Şildiş, Şilen, Şilit, Şer, Şitik, Şipin, Şin, Şen.
* (C Harfi) Karacurun, Konaç, Çakmak, Kavalık köylerine; Cami, Cahil, Ceran, Cıtma, Canbaz, Cetiz, Cer, Cins, Caz, Cici, Culamak, Cular, Cıtır, Civci, Cırık, Cay, Cık.
* (B Harfi) Uluyazı, Faik, Estağfurullah ve Bahçeçik Köyü'ne; Balık, Benzemiş, Bekarciğeri, Biyer, Benzin, Beyinsiz, Binek, Balçık, Balgar.
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
