Kavurma şöleni mi, derin ürperti mi?
Kurban Bayramı bir "karnaval" değildir.
Bir kan dökme ve "kavurma şöleni" de değildir.
Kasaplar dayanışma günü veya "haydi bugün iyilik yapalım!" vakti de değildir Kurban Bayramı...
İçimizdeki en derin ürpertiyle yüzleşmenin bayramıdır o... Masum bir hayvanın kanı üzerinden binlerce yıldır insanın döktüğü kanla yüzleşme günüdür.
Kan davalarıyla hesaplaşma ve bu hesabı kapatma günüdür.
Ve Kurban Bayramı yeryüzündeki yalnızlığımızı dindirmenin günüdür.
Asıl "kurban"dan değil, "kendimizden verme" günüdür. ("Kurban" semboliktir, olsa da olur, olmasa da...)
"Kendimizden olanı ihtiyacı olana dağıtma" günüdür Kurban Bayramı...
***
Yeri gelmişken belirteyim:
İnsana ve insanlık geleneklerine ilişkin hiçbir şey, "ay fena oluyorum!" veya "o çağlar öyleydi, bu çağlar böyle" diyerek üstünkörü bir bakışla geçiştirilecek özellikte değildir.
Kurban olayına sadece İslam açısından da değil, insanlığın en köklü gelenekleri açısından da bilip öğrenerek yaklaşırsak zihnimiz daha çok açılacak, eminim.
***
Semavi dinlere göre insanlığın yeryüzünde daha ilk boy gösterişinde trajik bir kurban olayı vardır.
İlk cinayet "kurban" olayı yüzünden işlenmiştir. İnsanlık öldürenin soyundan gelmiştir. (Bu yeterince anlamlı değil midir?)
Adem'le Havva'nın oğullarından söz ediyorum; Habil'le Kabil'den...
(Çoğumuz Habil ve Kabil'i adlarının İslam geleneğinden değil, Yahudi-Hıristiyan geleneğinden geldiğini bilmez. Oysa kardeşlerin öyküsü anlatılırken Kur'an, adlarını vermez. Bu ne yüce bir inceliktir!..)
Kabil toprakla uğraşırken döktüğü alın terinin meyvelerini, çoban Habil ise sürüsündeki ilk yavru kuzuları sunar kurban olarak. Kabil'inkiler kabul edilmez...
Öfkelenir Kabil ve kardeşini içinde yanan haset ateşiyle öldürüverir.
Allah Kabil'i lanetler. Kabil de çocuklarıyla yerleşik bir topluluk kurar ve medeniyetin ilk adımlarını atan soyun atası olur.
Hikâye böyledir.
Bense, Kur'an'da Maide suresinde olayın dile getirilişindeki kurban ve şiddet ilişkisi üzerine çok anlamlı noktaya dikkat çekmek istiyorum:
Bir kardeş ötekine "seni mutlaka öldüreceğim" dediğinde, kurbanı Allah tarafından kabul edilen kardeş şöyle yanıtlar: "Allah ancak korkup sakınanlardan kabul eder. Sen beni öldürmek için elini uzatacak olursan, ben seni öldürmek için elimi uzatacak değilim."
***
Hepinizin bayramını kutluyor, hayırlar diliyorum.
Bir fikirleri yokmuş!
YakInda hukukçu olacak üniversiteli bir okurum geçenlerde gönderdiği mektupta, okullarında öğrenciler arasında yapılan bir anketin sonuçlarını utana sıkıla aktarıyordu.
500'ün üzerindeki öğrenciye bir takım isimler hakkında fikirleri olup olmadığı, daha önce bu isimleri duyup duymadıkları sorulmuş.
"Ankete katılanların aşağı yukarı yüzde 90'ı şu aşağıda saydığım adlar hakkında bir fikirlerinin olmadığını belirttiler" diyor okurum.
İşte o isimlerden bazıları: Watergate, Ahmet Şah Mesud, narsisizm, vehhabilik, vandalizm, glasnost, Hilal-i Ahmer'in yeni adı, genom, Reşit Karabacak, Şengen Vizesi (anlaşması), Kopenhag Kriterleri, Büyük Britanya'ya bağlı ülkeler, Elia Kazan, Enver Sedat, Aydan Siyavuş...
ÜLkemizin en seçkin hukuk fakültelerinden birinde öğrencilerin hemen "biliyorum" tepkisi gösterdikleri adlara gelince BBG'nin yarışmacıları başta geliyormuş, bir de IMF...
|
