Bir yeni, bir eski
Bir gece "Şövalye," rüyasında Tanrı'yı gördü. Görür görmez de tanıdı, çünkü Tanrı aynı tasvir edildiği gibi; uzun, beyaz giysisi içindeydi ve uzun, beyaz bir sakalı vardı.
"Seni görmek istedim, dedi Tanrı, çünkü ölçüsüz hırsının ve doymak bilmez susuzluğunun iyice gülünç hale geldiğini sana anlatmak istiyorum. Bütün evreni eline geçirsen bile bir hiç olarak kalacaksın. Oğlum, evren sonsuzdur.
- Ne demek istiyorsunuz? Diye sordu "Şövalye".
- Açıklayayım... Dedi Tanrı. Şöyle düşün: Binlerce ve binlerce şampanya şişesinden oluşan bir koleksiyonum var. Bu şişelerden birini açtım ve sizin Big-Bang dediğiniz şey oldu, yani sadece bir şampanya şişesinin mantarı patladı. Bir bardak doldurdum ve onu içmeye hazırlanıyorum. Sizin uzay bilimcilerinizin doğduğunu ve öldüğünü gördükleri yıldızlar benim şampanyamın bir anda oluşan ve sönen baloncuklarıdır. Sen bu bardağın içinde bir zerresin ve senin evrenin bu bardaktan daha büyük değil. Ben bu şampanyayı içtiğim zaman senin evrenin de sona erecek.
- Anladın mı?
- Çok iyi anladım, dedi Şövalye, bütün şampanya koleksiyonunuzu satın almak istesem bana kaça mal olur?
Eski hikâyeyi Molla Abdurrahman Cam”, Baharistan adlı kitabında anlatıyor.
Sasani Hükümdarı Hürmüz'e bir veziri, mektup göndererek şu haberi verir:
Deniz yoluyla mal getiren bir tüccar, çok miktarda mücevherat, halı, vs. getirmiştir. Vezir, Hükümdarı için bu malları 100 bin dirheme satın almıştı. Ancak öğrenmiştir ki, Hükümdar bu malları istememektedir.
Vezir şöyle devam eder: Sizin o malları istemediğinizi öğrenince soruşturdum ve başka bir tüccarın bütün bu mala 100 bin dirhem daha fazla vererek satın almak istediğini öğrendim. Yani verdiğim 100 bin dirhemi verecek, üstüne 100 bin dirhem de kâr verecek.
Hürmüz anında şu cevabı gönderir:
"100 bin dirhem mal bedeliyle, 100 bin dirhem kâr bizim yanımızda bir kıymet ifade etmez. Biz padişahlık mı yapacağız yoksa tüccarlık mı? Tüccarlık yapacaksak padişahlığı kim yapacak ve ticaretle meşgul olanlar ne iş görecek?
Kendi maişetlerini temin için Şahların alış verişle uğraşmaları saltanat makamına yaraşmaz. Şahlar cihan tüccarının işlerini kendilerine sanat edineceklerse o zaman tüccar ne iş görecektir. Şahlar, halklarını ve devletlerini idare etme işlerini nasıl yapacaklardır?"
