Mali af çıkmalı

Mali Milat'tan önce servet, stok ve sicil affı getirmeliyiz. Servet affı ile ekonomiye yeni kaynak girişi sağlanır. Af çıkmazsa 2003'te herkes kaçakçı durumuna düşecek
Ankara Koalisyonun ANAP kanadı, 2003'de yürürlüğe girecek "mali milat"tan önce geniş kapsamlı bir mali affı hükümetin gündemine getirmeye hazırlanıyor. ANAP Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz, stok affı, matrah affı, sicil affı ve servet affı için hazırlık yapıldığını açıkladı. Mali af sayesinde krizdeki ekonomiye yeni kaynak girişi sağlanması, kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınması ve gelecek yılın sonunda başlayacak "nereden buldun" uygulamasının sağlıklı bir şekilde işlemesine zemin hazırlanmasın öngörülüyor. Buna göre yurt içindeki veya yurt dışındaki kayıtdışı servetini beyan edenler, yüzde 2 veya 3 gibi düşük bir oranda vergi ödemek suretiyle "nereden buldun" sorusuna muhatap olmadan servetini meşru hale getirebilecek. Aynı şekilde çeşitli nedenle çek defteri alamama, müteahhitlik yapamama gibi yaptırımlara yol açan bozuk ticari siciller de bir defaya mahsus olmak üzere silinecek.

Mali afla içerden ve dışardan ekonomiye çok miktarda kaynak girişi sağlanarak piyasaların rahatlatılabileceğini söyleyen Yılmaz, 2002'nin son fırsat olduğunu da vurguladı. Yılmaz, 2003 başında "Nereden buldun?" uygulamasının başlayacağını hatırlatarak "Bunları yapmak lazım. Aksi halde 2003 yılı başından itibaren herkes kaçakçı durumuna düşecek" dedi. Kurmaylarının yürüttüğü çalışmalar tamamlandığında öneriyi koalisyon ortaklarına sunacağını belirten Yılmaz, mali af çalışmasıyla ilgili soruları şöyle yanıtladı:

Piyasalarda "Nereden buldun" uygulamasının yeniden erteleneceğine, kaynağı belirsiz paraların düşük bir vergiyle sisteme kazandırılmasına yönelik düzenlemeler yapılacağına ilişkin haberler var. Piyasalarda da bu yönde beklentiler oluştu. Gerçekten böyle bir çalışma var mı?

* Kamuoyunda mali milat diye bilinen "nereden buldun" uygulamasını daha önce bir kez ertelemiştik. Buna göre 2002 sonunda yürürlüğe girmesi gerekiyor. Bu konuda kara parayla mücadele kapsamında Avrupa Birliği"ne verilmiş taahhütlerimiz var. Bu nedenle vazgeçmemiz sözkonusu olamaz, ancak erteleme olabilir. Ama daha önce de bir kez ertelemiş olduğumuz için, inanılırlığı zedeleyeceğinden dolayı yeni bir ertelemeye olumlu bakmıyoruz. Asıl önemli olan, nereden buldun uygulamasını ertelemek değil, hazırlığı mümkün olduğu kadar çabuk yapılarak stok affı, sicil affı, matrah affı ve servet affı getirmek.

Ne bekleniyor böyle bir aftan?

* Blokaj şartı olmadan servet affında yüzde 2-3 gibi bir vergiyle yurt içinden ve özellikle de yurt dışından sisteme çok büyük miktarda kaynak girişi sağlanabilir. Bunları yapmak lazım, sadece kamuya kaynak yaratmak açısından değil piyasaları ve vatandaşı rahatlatmak açısından da önemli. Bunu yapmazsak 2003 yılı başından itibaren herkes kaçakçı durumuna düşecek. Bu yapılmalı ki, 2003 başı ciddi bir milat olsun ve ondan sonra da denetimler hem ciddi şekilde yapılabilsin hem de işe yarasın. Bu açıdan 2002 son fırsattır.

Peki bu konuda somut bir çalışma yapılıyor mu?

* Şu anda partimizce yürütülen çalışma durumunda. Olgunlaştırdıktan sonra en kısa zamanda hükümet ortaklarımıza sunacağız. Piyasada da yaygın bir beklenti olduğu için anlaşmakta sorun çıkacağını zannetmiyorum.

İŞTE ANAP'IN ÖNERİLERİ
ANAP İstanbul Milletvekili Nesrin Nas'ın yürüttüğü mali af çalışması kapsamında yapılması öngörülen düzenlemeler şöyle:

Stok affı: Yüksek enflasyon ve vergi oranlarının etkisi ile yaygın biçimde faturasız alış-satış yapılıyor. Sanayici ve tüccar, aylar önce sattığı malları, belgesi olmadığı için stokta göstermek zorunda kalıyor. Yapılan çalışmaya göre, mükellefler belgesiz sattıkları malların toplam değerini hesaplayacak. Örneğin, bu fiktif stok tutarı 50 milyar lira ise yüzde 5 civarında, yani 2.5 milyar lira vergi ödeyen bir toptancı, bu satışları resmi hale getirmiş sayılacak ve vergi yükümlülüğünden kurtulacak.

Sicil affı: Kriz ortamında çok sayıda sanayi ve ticaret adamı mali suçlardan devlet ve piyasa ile ihtilaflı hale geldi. Çek, senet ödemelerini yapamaz duruma düştü. Bu nedenle çek karnesi alması, kamu ihalelerine girmesi imkansızlaştı. Ticari hayatını sürdürmesi de giderek güçleşti. Kriz nedeniyle ile ticari sicili zedelenenlere yeni bir sayfa fırsatı tanınıyor.

Servet affı: Vergiden kaçınma nedeniyle önemli miktarda servetin kayıt dışı kaldığı tahmin ediliyor. Bir bölümü yurtiçinde ve yastık altında tutulan bu servetin önemli bir bölümü ise bankacılık sektöründeki güven sorunları yüzünden yurtdışına transfer edildi. Bu paralar yurtdışında dolar bazında yüzde 2-3 oranında faizle değerlendiriliyor. Oysa, Türkiye'de yüzde 11-15 oranında faiz imkanı bulunuyor. Bu servetlere, yüzde 2-3 gibi düşük oranda vergilendirilmesi şartıyla ülkeye getirilmesi halinde, "nereden buldun" sorgusundan kurtulma kapısı aralanıyor. Böylece, sistem dışındaki paranın kayıtlı hale getirilmesi, gerek doğrudan yatırım gerekse portföy yatırımı şeklinde ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.

Matrah affı: Özellikle, serbest meslek mensupları, tüccar ve esnafların, daha az vergi vermek için gerçek kazançlarını gizlediği biliniyor. Hazırlıkları devam eden çalışma, bu mükelleflere, son 5 yıllık matrahlarını yüzde 10-20 arttırmaları ve vergisini ödemeleri koşuluyla maliye korkusunda kurtulma olanağı tanıyor. Bu fırsatı kullananlara geriye dönük vergi incelemesi yapılmayacağı ve gerçek kazancın vergisini ödedikleri güvencesi verilecek.

Güngör MENGİ