İlaç tüketimini bile kıstık
Ekonomik kriz vatandaşa ilaçta, hatta çocuğunun mamasında bile tasarruf yaptırdı. Nisan ve Mayıs aylarında ilaç satışları yüzde 27 geriledi. Mama satışlarında ise geçen yıla göre yüzde 40 düşüş var

En ucuz antibiyotiğin 7 milyon lira, en küçük çocuk mamasının 3 milyon 650 bin liraya satıldığı eczaneler, her gün bir drama sahne oluyor. Reçetesinde 10 antibiyotik iğnesi yazılı vatandaş sadece 2'sini alıp diğerlerini bırakıyor.

Bağ-Kur'lu bir emekli eczaneye giriyor. Sessizce reçeteyi uzatıyor. Tezgâha tek tek konan ilaçları paket yaptırmadan önce "hesapla hele" diyen emekli, ilaçların kendi payına düşen yüzde 20'lik kısmını yüksek buluyor ve eczacıya "En çok hangisi lazımsa onu ver. Diğerleri kalsın" diyor.

Eczacının, "Bunların hepsini kullanman lazım. Yoksa iyileşemezsin" tavsiyesi üzerine reçeteyi geri istiyor ve ilaçları almadan gidiyor. Ekonomik kriz emekliye, memura, işçiye kısaca dargelirli vatandaşa sağlığından ve çocuğunun beslenmesinden de tasarruf yaptırıyor.

Doktora giden de yok
Mart ayında Türkiye genelinde 70 milyon kutu ilaç satılırken, Nisan ayında bu rakam 60 milyon kutuya, Mayıs ayında ise 51 milyon kutuya düştü. Bu yüzde 27'lik düşüş demek.

İstanbul Ecza Kooperatifi Genel Müdürü Levent Höcek, Mayıs ayında satışların yüzde 16 gerilediğini söylüyor. "Dargelirli vatandaşlar çok gerekmedikçe doktora bile gitmiyor" diyen Levent Höcek, şunları anlatıyor:

"Mart'tan itibaren satışlar düşüşe geçti. Son dönemde ilaca sadece yüzde 12.8 zam geldi ama vatandaşın tek gideri ilaç değil ki! Artık çok gerekmedikçe doktora bile gitmiyor. Doktor demek, masraf demek. Mama satışlarında da yüzde 40 düşüş var. "

Fiyatlara yetişilemiyor
Ufuk Eczanesi'nden Eczacı Naciye Altuncu, fiyatların 'astronomik' olduğu görüşünde. Emekli, memur ve diğer çalışanların ilaç fiyatlarına yetişemediğini savunan Altuncu, doktor ve ilaç ihtiyacının, hastalığın son noktasında giderildiğini ifade ediyor: "SSK, Emekli Sandığı veya Bağ-Kur emeklileri ise tamamen kurumlara yöneldi. Memur maaşıyla bir ailenin, mamanın yükünü kaldırması mümkün değil."

Bahar Eczanesi'nin sahibi Gülbahar Altınyuva da vatandaşların ekonomik zorluklar nedeniyle reçetede yazan tüm ilaçları alamadığını söylüyor: "Reçetesinde 10 antibiyotik iğnesi yazan hasta, sadece 2'sini alabiliyor. 3 veya 4 iğne sonra iyileşmeye başlamışsa, iğne almayı da bırakıyor. Mama ise artık, çocuğun doğumunu takip eden ilk aylarda tüketiliyor, ondan sonra ise pirinç ununa yönelme başladı."

ÜRETİCİLER DE DERTLİ: YERLİ SANAYİ BİTİYOR
Kaya TURGUT (İlaç İşverenleri Başkanı): Devamlı bir kriz içindeyiz. 1999'un ilk 4 ayı için aldığımız fiyat artışı yüzde 12.8. Enflasyon yüzde 15'lerde. Yatırımlar giderek düşüyor. Öz sermayemiz tükeniyor. Çin ve Hindistan'da hammadde üretiminde yüzde 35'lere varan sübvansiyon var. Bu ağır rekabet karşısında bırakın ihracatı, üretim yapabilmemiz mümkün değil. Türkiye'de 5 yıl önce 150 imalatçı sayısı 60-70'e düştü. Kapananların hepsi yerli laboratuar. Türkiye'de yıllık ilaç tüketimi 2.2 milyar dolar. Bunun üçte biri yerli üretim. Türkiye'de kişi başına yıllık ilaç tüketimi 32-34 dolar. Avrupa'da en az ilaç tüketilen Portekiz'de bile 100 küsür dolar. Mutlaka üretim desteklenmeli. Aksi takdirde ilaç sanayi kalmaz.

Bülent ECZACIBAŞI: Sektörün sorunları daha çok devlet kontrolünün ilaç sektörünü etkileyişi ile ilgili. Burada bir kriz var. Sektörün en büyük sorunu enflasyonist ortamda artan maliyetleri fiyatlarına yansıtamamış olması. 5 yıldır zarar eden bir sektör. 6'ncı yılın içindeyiz. Maliyetler otomatik olarak artıyor. Ama 100 liralık ilacın fiyatını 110 liraya çıkarmak için mutlaka devletten izin almak gerekiyor. Bu izin almada da politik olarak bazı tereddütlerle karşılaşılıyor. Sektörün bu kısıtlamaların dışına çıkması mümkün değil. Devletin hiç değilse bu yasaların koyduğu sınırlara yaklaşabilecek karlılık oranı ile şirketlerin çalışmasını sağlaması lazım. Eğer Türkiye'de bir ilaç sanayi olsun istiyorlarsa...

Mine ŞENOCAKLI