kapat
   
SABAH Gazetesi
 
    Yazarlar
    Günün İçinden
    Ekonomi
    Gündem
    Siyaset
    Dünya
    Spor
    Hava Durumu
    Sarı Sayfalar
    Ana Sayfa
    Dosyalar
    Arşiv
    Etkinlikler
    Atina 2004
    Günaydın
    Televizyon
    Astroloji
    Magazin
    Sağlık
    Cumartesi
  » Aktüel Pazar
    Otomobil
    Sinema
    Çizerler
Bizimcity
Sizinkiler
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
Refik Durbas @ SABAH
 

Nobel'in gizemi

Alfred Nobel'in kurucusu olduğu ve "hiçbir milliyet mülahazası olmaksızın" 1901 yılından beri verilen "Nobel Ödülleri", dünyada en çok konuşulan ödüllerin başında gelmekte... Ama doğrusunu söylemek gerekirse ödüller dağıtılırken "Kriterleri nedir?" sorusunun yanıtını kimse pek doğru dürüst verememekte... On yıl kadar önce Türkiye Yazarlar Sendikası yönetim kurulundayken bir İsveç ziyaretinde merak edip ödüllerin dağıtıldığı mekanı ziyaret etmiş, yine de "kriter"in esrarını çözecek doyurucu bir cevaba ulaşamamıştım. Söylenen şuydu: İsveç Bilimler Akademisi'nin üyesi yaklaşık yüz kişi, ödüle aday kişiyi en az beş yıl izlemeye alıyor, bütün yapıtlarını ya da yaptıklarını inceledikten sonra mesela tek kitabına değil de hayatı boyunca bir bütün olarak yazdıklarına ödülü veriyor. Dominique Roux, "Bahçeşehir Üniversitesi Yayınları" arasında Mehmet Ali Kılıçbay'ın çevirisiyle çıkan "İktisadın Nobeli" başlıklı çalışmasında Nobel Ödülü alan iktisatçıların kısa hayat öyküleriyle iktisat bilimine yaptıkları katkıları anlatırken ödülün bu "kriter gizemi"ni bir nebze olsun açıklamaya çalışıyor.

EN BÜYÜK ÖDÜL BARIŞA
Bilindiği gibi Nobel Ödülleri, Alfred Nobel'in ölüm tarihi 10 ekimde Stockholm'de fizik, kimya, tıp, edebiyat ve ekonomi; Oslo'da da "barış" adına verilmekte... A. Nobel, 27 Kasım 1895'te düzenlenip imzalanan ve 30 Aralık 1897'de Stockholm'de açılan vasiyetnamesinde ödülün kriterlerini şöyle açıklıyordu: "Sermaye, vasiyetnamemi yürütecek kişiler tarafından çok güvenilir plasmanlar halinde yatırılacak ve faiz, her yıl, bir önceki yıl esnasında insanlığa en büyük yararı dokunmuş kişilere ödül olarak dağıtılacaktır. Bu faiz beş eşit parçaya bölünecek ve şu şekilde dağıtılacaktır: Fizik, kimya ve fizyoloji veya tıp ödülleri, en önemli keşfi yapmış olana verilecektir. Barış ödülü, halkların kardeşliği, sürekli orduların kaldırılması veya azaltılması ve barış kongrelerinin kurulması ve yaygınlaştırılması konularında en çok veya en iyi çalışana verilecektir." Dominique Roux, ilginç bir eksikliğe de dikkat çekiyor: Nobel Ödülleri içinde matematiğin bulunmamasını nasıl açıklamalı? "Çoğunlukla ileri sürülen neden şudur" diyor Roux, "A. Nobel matematik ödülünü istememiştir, çünkü karısı, bazen de metresi olduğu söylenilen bir kadın onu aldatmış veya dönemin ünlü bir matematikçisi olan Gosta Mittag - Leffler'in uğruna terk etmiştir." Roux'un da altını çizdiği gibi elbette bu hikaye hiçbir tarihsel gerçekliğe dayanmamakta... Asıl nedeni mi? O da ödüllerin gizemi misali "İktisadın Nobeli" kitabının sayfaları arasında kalsın...

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
 Şiir ve ihanet   / 22-08-2004
 Nobel'in gizemi   / 15-08-2004
 Ortak işaretler   / 08-08-2004
 Tenha hayat   / 01-08-2004
 Gazetecilerin Lozan macerası   / 25-07-2004
 Gazozun tadı   / 18-07-2004
 Tespih çekmenin adabı   / 11-07-2004
 Honça'da bir akşam   / 04-07-2004
 "Üstün" bir arkadaştı   / 27-06-2004
 Dağlarca 90 yaşında   / 20-06-2004
    Aktüel Pazar Yazarlar
    Güncel
  » Hobi
    Röportaj
    Gurme
    İyi Yaşa
MEHMET ALTAN
Antalyalı mısın, Mersinli mi?
Datça'nın ucundaki,...
ALİ ESAD GÖKSEL
Bilgi ve zevk Widder'de bir arada
Sadece bina yapmak...
ALİ POYRAZOĞLU
Vur gözünün üstüne
Dayağın nereden çıktığı konusunda...
ÖNCEL ÖZİÇER
Yelkenci geldi haaanııım!
İnsanın bir hobisinin...
GÜNTAY ŞİMŞEK
Şeyh uçmaz
Olayın özeti şu; şeyh uçamadığı gibi, uçaklar...
TURGAY NOYAN
Meteoroloji'de hava durumu çok olumlu
Geçtiğimiz hafta...
Meyve yiyenler kabızlık çekmez
Meyve yiyenler kabızlık çekmez
Büyük şehir insanının en büyük sorunlarından biri de beslenme...
Gora filminin ünlü oyuncularını tanıyamayacak sınız
Gora filminin ünlü oyuncularını tanıyamayacak sınız
Yakında vizyona girecek Gora filminin makyözü Neriman Eröz "Filmde...
Böyle futbol tartışması hiçbir yerde görülmedi
Futbolun ustalarıyla sohbet bir başka oluyor... Şansal Büyüka, Ahmet...
Güneşle gelen büyük zafer
30 Ağustos muharebesi onca yokluktan bedeli ölçülemeyecek bir zafere uzanan...
10 derste mutluluk
Bağcılar'da belediye tarafından düzenlenen "Mutlu Yuva Mutlu Yaşam" projesi...
 
    Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon | Hava Durumu
Spor | Günaydın | Kapak Güzeli | Astroloji | Magazin | Sağlık | Bizim City | Çizerler
Cumartesi | Aktüel Pazar | Bilgi ve Yaşam | Sarı Sayfalar | Otomobil | Dosyalar
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.