kapat
   
SABAH Gazetesi
 
  » Yazarlar
    Günün İçinden
    Ekonomi
    Gündem
    Siyaset
    Dünya
    Spor
    Hava Durumu
    Sarı Sayfalar
    Ana Sayfa
    Dosyalar
    Günaydın
    Televizyon
    Astroloji
    Magazin
    Sağlık
    Cumartesi
    Aktüel Pazar
    Bilgi ve Yaşam
    Otomobil
    Sinema
    Çizerler
    Kampüs
Bizimcity
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
Omer Celik @ SABAH
 

Beraber yaşama ve laik değerler...

Küreselleşme çağında milliyetçiliğin etkisinin eskisi gibi olmayacağı şeklindeki yorumlara sık sık rastlıyoruz. Devletleri ve toplumları yakınlaştıran ve birbirine bağlayan gelişmelerin, içe kapanmacı kültür üretimini ve siyasalaşmayı üreten milliyetçiliğin sahneden geri çekilmesine yol açacağı analizleri yapılıyor.
Durum maalesef böyle değil. Küreselleşmenin getirdiği belirsizlikler, yeni ve mikro milliyetçilik türlerini tetikliyor. Bu da klasik milliyetçilik için yeni yaşam alanları açılması anlamına geliyor.
O nedenle dünyayı "küresel köy" haline getiren gelişmelerin öbür yüzünde, çok ciddi fanatizm zeminleri yükseliyor.
Bunun din eksenli gelişmesi ise tehlikeyi iki kat artırıyor.
Oysa dünyanın geldiği noktada, içine girilen karmaşık ilişkiler bütünü, yan yana yaşamanın ve birlikte yaşamanın vazgeçilmez kodlarını belirginleştiriyor. Etnik üstünlük arayışına dayalı, ortak payda yerine bir etnik grubun diğeri üzerinde egemenlik kullanması esasını öngören yaklaşımlar ve laik değerlere karşı anti-laik kodlarla oluşturulmuş birliktelikler, siyasal risk alanlarının başında geliyor.
Balkanlar, Kafkaslar ve Ortadoğu gibi etnik sorunlarla dini dinamiklerin iç içe geçtiği yerlerde, etnik yapıları aşan cumhuriyet modelleri oluşmadan ve bunun eksenini laik değerler oluşturmadan kalıcı birliktelikler inşa etmek mümkün değil. Etnik yapıları aşan demokratik cumhuriyet modeli ve laik değerler, yan yana yaşamanın da, beraber yaşamanın da esasıdır.

***

Kıbrıs'taki son referandumda Rumlar'ın "hayır" demesinden daha önemli olan, "hayır" sonucunu ortaya çıkaran dinamiklerdir.
"Kilise destekli milliyetçilik"in bir toplumun tercihleri üzerinde bu derece etkili olması üzerine çok düşünmek zorundayız. Üstelik bunu sadece Kıbrıs özelinde değil, dünyanın geneli için yapmak zorundayız. Çünkü gözlemler, Kıbrıs'ın güneyinde ortaya çıkan tablonun dünyanın genelinde pek yaygın olduğunu ve dipten akarak geliştiğini gösteriyor...
Benim hafızamda en çarpıcı ve ürkütücü etkiyi bırakan "Kilise milliyetçilik işbirliği" Bosna savaşında ortaya çıkmıştı.
Bosnalı Sırplar'ın diğer Sırplar'la işbirliği halinde gerçekleştirdikleri katliam geçen yüzyılın en büyük insanlık utancı oldu.
O zaman Sırplar'ın hareketlerinin dinamiklerine eğilindiğinde, Kilise'nin ne büyük bir etkisi olduğu görülmüştü.
Ortodoks Kiliseleri genelde milli kiliseler olduğu için, bir bakıma içinde bulundukları ulusu kutsayan bir teoloji yorumuyla donanmış oluyorlar. Bu da milliyetçilik açısından yapıştırıcı ve taşıyıcı bir işlev görüyor...
Kıbrıs'ta da iki taraf arasındaki hattın gevşemeye ve karşılıklı ziyaretlerin gerçekleşmeye başladığı zaman diliminde, Kilise, Türk tarafından alışveriş yapılmasını bile yasaklayan bir söylemle görünürleşmişti.
Ardından Rum siyasetçilerin tüm bağımsız görünen söylemlerine rağmen, bir şekilde Kilise'nin kollandığı, Kilise dinamiklerinin çok derinden hesaba katıldığı görüldü.
Son ortaya çıkan "hayır" tablosunda da Kilise'nin açık etkisi tamamen çıplaklaştı.

***

İçindeki bütün tartışmalara rağmen, etnik aidiyetleri ve dini kimlikleri aşan bir büyük "entegrasyon stratejisi" olan Avrupa Birliği açısından, Kıbrıs'ın Rum kesiminde ortaya çıkan tablonun toplumsal, kültürel ve siyasal dip dalgaları çok düşündürücü olmak zorundadır. AB, şimdi Rum siyasi liderlerini laik değerlerin sınırları dışına çıkmamaları konusunda uyarmak ve gözlemlemek sorumluluğuyla karşı karşıyadır...
Kilise destekli bir milliyetçilikle, uluslararası iradenin ve bu arada AB'nin onay verdiği bir planı reddeden Rum tarafı 1 Mayıs'tan itibaren AB üyesi olacaktır. Bu etnik aidiyetleri aşma stratejisine de, laik değerlere aykırı davranma eğilimleri güçlü olan bir siyasal yapının AB içine dahil edilmesi demektir.
Demokratik değerler ve laik değerler konusunda gelinen bunca yoldan sonra ortaya çıkan bu hatanın telafisi için, AB'nin KKTC lehine dengeleyici düzenlemeler yapması daha da önem kazanmaktadır...

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
 Beraber yaşama ve laik değerler...   / 30-04-2004
 KKTC'nin yaşam alanı...   / 28-04-2004
 Sayısal engel, siyasal açılım...   / 26-04-2004
 Kıbrıs siyaseti keşfediyor...   / 25-04-2004
 Büyük Ortadoğu'nun karekökü   / 21-04-2004
 Süpermarket ülkeler   / 19-04-2004
 Güçlü demokrasi   / 18-04-2004
 İstikamet bellidir...   / 11-04-2004
 Dünya düzeninin düğümü...   / 09-04-2004
 En stratejik beşeri kaynak: Siyasi irade   / 05-04-2004
ERDAL ŞAFAK
Geçsin günler, haftalar
Cumhurbaşkanı Sezer ile Meclis...
AHMET HAKAN COŞKUN
Mesajları okurken
Sabahın erken saatlerinde bilgisayarı...
MEHMET BARLAS
2'nci Abdülhamid'e "Kızıl Sultan" damgası, Londra ve...
ÖMER ÇELİK
Ya değerler ya barbarlık...
Dünyayı anlamlı kılan şey,...
SAVAŞ AY
Kemale ermiş bir çocuk adam!..
Devletin çok önemli...
REFİK DURBAŞ
SSK'nın sanatçıya yaklaşımı...
Müzik ve Sahne...
NEBİL ÖZGENTÜRK
Dünyayı çocuklara verelim!
Unutulmaz fotoğraflardan biri...
HINCAL ULUÇ
Dağlarına bahar gelmiş memleketimin..
Bu memleketin...
Alex için çalışıyoruz
Alex için çalışıyoruz
F.Bahçe 2. Başkanı Özdemir, "Brezilya'dan transfer çok zor. Ama...
Söke söke
Söke söke
"Hakeme isyan ettim çünkü oğluna zarar verildiğini gören her baba...
Gül'den diplomatik rötuş
Gül'den diplomatik rötuş
Başbakan Erdoğan'ın "Güney Kıbrıs'ı dünya tanımış 'ben tanımıyorum'...
'KKTC ile ilişkilerimiz değişmeyecek'
Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada Kıbrıs Rum...
İngilizler'in utanç fotoğrafları
İngilizler'in utanç fotoğrafları
Irak'ta, ABD askerlerinden sonra İngiliz askerlerinin de işkence...
Sansürsüz basının başarısı
Irak'ta yaşananlar bütün dünyaya İngiltere ve Amerika hakkında...
 
    Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon | Hava Durumu
Spor | Günaydın | Kapak Güzeli | Astroloji | Magazin | Sağlık | Bizim City | Çizerler
Cumartesi | Aktüel Pazar | Bilgi ve Yaşam | Sarı Sayfalar | Otomobil | Dosyalar
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.