|
 |
 |
 |
 |
|
 1991'den bu yana İsrail-Filistin müzakereleri
Son İsrail-Filistin zirvesi, bugün Mısır'ın ev sahipliğinde Şarm El Şeyh'te başladı. 1991'deki Madrid Konferansı'ndan bu yana İsrail-Filistin barış sürecinde taraflar için önemli tarihler şöyle sıralanıyor:
1991
*30 Ekim: ABD ve Rusya himayesinde düzenlenen Madrid Konferansı, İsraillilerle Filistinlileri ilk kez aynı masaya oturttu.
1993
* 13 Eylül: Oslo'da 6 ay süren gizli müzakerelerin ardından İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ), karşılıklı olarak birbirini tanıdı ve Washington'da 5 yıllığına Filistin'e özerklik tanıyan bir deklarasyona imza koydu. Dönemin İsrail Başbakanı İzak Rabin ve FKÖ lideri Yaser Arafat'ın Beyaz Saray'da el sıkışması tarihi bir an oldu.
1994
*4 Mayıs: Gazze ve Eriha'nın özerkliği konusunda anlaşmaya varılması, özerklik döneminin başlamasına damgasını vurdu. İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nin yüzde 70'ini ve Batı Şeria'daki Eriha'yı boşalttı.
*1 Haziran: Arafat, 27 yıllık sürgünden sonra Filistin topraklarına döndü. Gazze'de, Ocak 1996'da başkanı olacağı yönetimi kurdu.
1995
*28 Eylül: Washington'da (Oslo II), İsrail'in geri çekilmesini öngören Batı Şeria özerkliğinin genişlemesine ilişkin anlaşmaya varıldı.
*4 Kasım: Rabin, aşırı sağcı bir Yahudi tarafından öldürüldü. Yerine Şimon Peres geçti, ancak sağcı Likud partisinin lideri Binyamin Netanyahu 6 ay sonra iktidarı aldı.
*13 Kasım-21 Aralık: İsrail Batı Şeria'daki birçok kentten çekildi.
1997
*15 Ocak: İsrail'in Batı Şeria'daki El Halil'in beşte dördünden çekilmesi konusunda anlaşmaya varıldı.
1998
*23 Ekim: Netanyahu ve Arafat, ABD'deki Wye Plantation'da İsrail'in Batı Şeria'nın yüzde 13'ünden çekilmesi koşullarına ilişkin bir anlaşma imzaladı.
*14 Aralık: Filistin Şartı'nda İsrail'in yıkılmasına ilişkin maddeler iptal edildi.
*16 Aralık: Anlaşmanın ilk aşamasını yürürlüğe koyan Netanyahu, diğer iki çekilmeyi ertelemeye karar verdi.
1999
*5 Eylül: İsrail'in yeni Başbakanı Ehud Barak ile Arafat, yeniden görüşülerek değişiklikler yapılan Wye Plantation anlaşmalarını Şarm El Şeyh'te imzaladı.
2000
*11/25 Temmuz: ABD Başkanı Bill Clinton himayesinde Arafat ve Barak'ı bir araya getiren ABD'deki Camp David zirvesi, Kudüs ve mülteciler sorunu konularında tıkandı.
*28 Eylül: Likud lideri Ariel Şaron'un Haremüşşerif'i ziyaret etmesiyle ikinci İntifada hareketi başladı. Şaron Mart 2001'de başbakanlığa seçildi.
*17-18 Ekim: İsraillilerle Filistinliler Şarm El Şeyh'te şiddete son vermek konusunda anlaşmaya vardı.
2001
*21/27 Ocak: Taraflar yine Mısır'ın Taba kentinde sonuç alınamayan müzakerelerde bulundu.
*21 Mayıs: Şiddetin durması, Yahudi yerleşim birimlerinin inşasının dondurulması ve nihai statü hakkında müzakerelerin yeniden başlamasını öngören Mitchell komisyonu raporu açıklandı.
*13 Aralık: İsrail, Arafat ile teması kesti ve Arafat'ı siyaseten ''oyun dışı'' bıraktı. 3 yıl kadar Ramallah'taki karargahına hapsedilen Arafat, buradan Ekim 2004'te Fransa'daki hastaneye gidişine kadar ayrılamayacaktı.
2002
*16 Haziran: İsrail, Filistinli intihar komandolarının sızmasını önlemek amacıyla Batı Şeria ile İsrail arasında ''duvar'' inşaatına başladığını duyurdu.
*24 Haziran: ABD Başkanı George Bush, barışın önünde engel olarak değerlendirdiği Arafat'ın saf dışı bırakılması koşuluyla iki devletin yan yana yaşadığı bir çözümü ele aldı.
2003
*30 Nisan: ABD, Rusya, BM ve AB'nin oluşturduğu Dörtler, 2005 sonuna kadar bir Filistin devletinin kurulmasını öngören ''yol haritası''nı yayınladı. Filistinliler hemen kabul ederken, 14 çekince ortaya koyan İsrail, planı Mayıs'ta kabul etti.
*4 Haziran: Ürdün'de Bush'un da hazır bulunduğu Akabe zirvesinde Şaron ve Filistin'in yeni başbakanı Mahmud Abbas, ''yol haritası''nı onayladı. Haziran sonunda, Filistinli radikal gruplar ateşkes ilan etti, ancak 19 Ağustos'ta ateşkese son verdi.
*1 Aralık: ''Yol haritası'' çıkmazdayken, alternatif barış planı Cenevre girişimi ortaya atıldı, ancak plan İsrail tarafında kabul görmedi.
2004
*2 Şubat: Aralık 2003'te Filistinlilerle ayrılma planını gündeme getiren Şaron, Gazze Şeridi'ndeki Yahudi yerleşim birimlerini ortadan kaldırma niyetini açıkladı. 2005 sonunda 37 yıllık Yahudi yerleşimciliğine son vermeye yönelik plan, İsrail parlamentosu tarafından Ekim'de onaylandı.
*11 Kasım: Filistin'in efsanevi lideri Arafat hayata veda etti.
2005
*9 Ocak: Arafat'ın ölümünün ardından yapılan başkanlık seçiminde Mahmud Abbas devlet başkanı seçildi. Şaron, en kısa sürede Abbas ile görüşmeye hazır olduğunu açıkladı.
*23 Ocak: Başlıca silahlı gruplar, ''dinginlik dönemine'' saygı duyacağını açıkladı. Ocak sonunda, Filistin yönetimi Gazze Şeridi'ne polis konuşlandırdı, İsrail operasyonlarına son verdi.
*8 Şubat: Abbas ve Şaron, Mısır'ın ev sahipliğinde Şarm el Şeyh'te düzenlenen zirvede bir araya geldi.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
