Vietnam'ın gölgesi

ABD seçim kampanyasında ilk raund bitti. Massachussets senatörü John Kerry, Iowa eyaletindeki tercih belirlemelerinden ve New Hampshire eyaletindeki önseçimlerden önde çıktı. 2 eyalet de ABD demografik gerçeklerini yansıtmaktan uzak. Neredeyse tümüyle beyazların yaşadığı yerler. Ancak ilk sınav olmaları ve New Hampshire'da kazananların genelde partilerinin adaylığını da kazanmaları bu eyaletlerdeki sonuçları önemli kılıyor.

Gelecek hafta 7 eyalette yapılacak önseçimlere Kerry büyük avantajla gidiyor. Geçen yıldan beri Demokrat Parti'nin kampanyasında önde gözüken Howard Dean ise Iowa'da ağır bir yenilgiye uğradı. New Hamsphire'da Kerry ile arasındaki fark küçümsenecek gibi değil. Eski NATO komutanı Wesley Clark'ın adaylığının bir yerlere gitmeyeceğini söylemek mümkün. Kuzey Carolina Senatörü John Edwards radar ekranlarında daha bir müddet kalacağa benziyor.

Al Gore bile Dean'e gitmedi
En büyük hayal kırıklığını Vermont eyaletinin eski valilerinden Dean yaşadı. Aslında Dean gerek Demokrat Parti'ye gerekse ABD'ye geçen yıl içinde büyük bir hizmet yapmış sayılmalı. Bush yönetiminin yalanla, dolanla ve 11 Eylül travmasını kullanarak dumura uğrattığı Amerikan seçmenine, ya da en azından demokrat partililere yönelik ilk sert uyarı onun ekibinden geldi.

Dean, Irak savaşına baştan karşı çıktı. Bush'un sürekli yalan söylediğini tekrarladı. Amerikan ölçülerinde radikal sayılabilecek ekonomik ve sosyal programları savunarak herkes için sağlık sigortası istedi. Bush'un zenginlere hediyesi sayılan vergi iadelerini iptal edeceğini belirtti.

Kampanya için gereken parayı internetten sağlayarak tabanda bir hareketlilik yarattı. Büyük çıkar gruplarına teslim olmaktan kurtuldu. Dean'in radikalleştirici etkisi Demokrat Parti'ye kaybettiği belkemiğini bir ölçüde kazandırdı. 11 Eylül'den beri Bush'un şamar oğlanına dönmüş, gölgesinden korkan parti dikilmeye başladı. Galiba o noktada da Dean'in tarihsel görevi bitti.

Dean'e desteğini açıklamış eski başkan yardımcısı Al Gore bile adayının kampanyasına yardımcı olmak üzere New Hampshire'a uğramadı. Partideki tüm adaylar giderek daha sola kayarken, Bush'tan nefret eden parti tabanında seçimleri kazanabilecek bir adayın seçilmesi kaygısı ön plana çıkmaya başladı. Başkan'a Irak'ta savaş için yetki verilmesi lehinde oy kullanan Senatör Kerry bu yeni arayıştan şimdilik en çok yararlanan aday oldu.

Kerry'nin iki avantajı var
Vietnam'da savaşmış ve kahramanlık madalyaları almış bir gazi olan Kerry savaştan döndükten sonra "Savaşa karşı gaziler" hareketinin öncülerindendi. Savaştan sıyırmak için torpil kullanarak Teksas ulusal muhafızlarına yazılan şimdiki başkan karşısında, savaşa katılmış olması Kerry'e iki avantaj getirdi.

Birincisi, 11 Eylül sonrasında güvenlik konusunda derin kaygılar taşıyan ABD'liye güven telkin edebiliyor. İkincisi, ABD'nin tüm eyaletlerindeki Vietnam gazilerinin potansiyel desteğini alabilecek gibi görünüyor. Genelde gaziler liberal Amerikan siyasetçilerinden nefret eder ya da en azından onlara mesafeli davranırlar. Canını ortaya koyduğunu bildikleri Kerry'e ise siyasi tercihlerinin liberalliğine rağmen destek vermeye başladılar. Henüz kimin aday olacağını tahmin için çok erken. Ancak gene de Demokrat Parti'nin giderek daha ideolojik bir platforma yöneldiğini söylemek mümkün. Giderek gelecek kaygıları artan, ekonomik durumu kötüleyen Amerikan orta sınıflarını hareketlendirmeyi başarabilirlerse Demokratlar'ın önünde bir fırsat var.