|
 |
|
'Bir mark'a parasut fabrikasi
Saksonya'nin, Oberlautsitz bolgesinin, Seifhennersdorf kentinde (eski Dogu Almanya'da) bir fabrika varmis. Zamaninda "Dogu Alman ordusuna" askeri elbise, tank siginagi, parasut uretirmis.
Fabrikada 850 kisi calisirmis.
Iki Almanya birlesince...
Fabrika calismaya devam etmis ama...
Surekli zararina. Calisanlarin sayisi "129'a" inmis. Zarar onlenememis.
Ve Alman hukumeti su karari vermis
- Ya satalim ya da kapatalim.
FABRIKA
Fabrika konusunda biraz ayrinti sunalim.
55 bin metrekare acik alan.
Kapali alan ise "60 bin metrekare."
Fabrika bir "kompleks."
Birkac binadan olusuyor.
Lojmanlari, sosyal tesisleri de var.
IKI SORU
Istanbul'da, 20 yildir "Turk askerine kiyafet yapan" bir Turk (Senol Yegin) Almanya'ya gitmis.
Almancasi "sifir."
- Bana bu fabrikayi kaca satarsiniz?
Almanlar "iki soru" sormuslar
1. Fabrikayi size 100 isci ile teslim edersek... Bu yuz isciyi, uc yil sure ile cikarmayacaginiza soz verir misiniz?
Unyeli Senol Yegin "sozum soz... Cikarmam... Size yazili belge bile imzalarim" demis.
2. Fabrikaya uc yil icinde, ikibucuk milyon mark yatirim yapar misiniz?
Senol bey
- Yapmazsam bu fabrikayi ayaga kaldiramam ki... Uc yilda 2.5 milyon mark yatirim yaparim.
VE KARAR
Almanlar'in yaniti
- Size bu fabrikayi bir marka satiyoruz... Alin... Hayrini gorun.
- Anlamadim... Rakami tekrarlar misiniz?
- Bir mark... Sadece bir mark.
"Bu konusma" 1993'un sonunda olmus.
Ve Almanlar, 1994'un basinda "bir mark alarak" fabrikayi Senol Yegin'e teslim etmisler.
"BIR" MARK... EVET "BIR"
"Bu konuyu" arastirmak icin "taa, oralara... Parasut fabrikasina" kadar gittik.
- Senol bey... Yanlis birsey yazmayalim... Bu koskoca tesisi bir marka mi aldiniz?
- Evet... Balikesir'in "B"si, Istanbul'un "I"si, Rize'nin "R"si.. BIR... Fabrikayi, Alman Ozellestirme Idaresi'nden BIR MARK odeyerek aldim.
ONUNCU YIL
Fabrika ile ilgili biraz daha ayrinti...
"Kurulusu" 1847. "Parasut uretimine" ise 1938'de baslamis.
Fabrikadaki binalar "dorder katli."
Ve son soz
Unyeli comlekci Adil ustanin torunu, comlekci Sevket ustanin oglu Senol Yegin "on yildir bu fabrikanin sahibi."
Airbus'i (A 380 dahil) giydiren adam
Senol Yegin, Almanlar'dan aldigi fabrikada "Alman ordusuna" ve dunyanin pekcok ulkesine askeri kiyafet uretirken...
"Airbus" firmasi bir ihale acmis.
Ucaklarin "izolasyonu" ile ilgili
Izolasyonun tasarimi, tasarlanan malzemenin uretimi ve ucaga montaji.
Ihale "iki ulkede birden" acilmis.
Fransa'da ve Almanya'da.
Senol Yegin "Almanlar'dan aldigim fabrika bu is icin de uygun" demis ve iki ihaleye de girmis.
Sonuc
- 700 ucaklik bir proje... Buyuk is... Ve Fransa'daki ihaleyi de, Almanya'dakini de ben kazandim.
****
Airbus "yolcu ucagi ureten" bir sirket. Bes ortakli
Fransiz, Alman, Ingiliz, Ispanyol, Italyan. Airbus'un "yuzde 70'lik bolumu" Almanya'da yapiliyor. Ve yuzde 30'luk kismi da "Fransa'da tamamlaniyor."
Almanya'daki Airbus fabrikasi "Hamburg'da."
Senol beyin fabrikasinin "Hamburg'a uzakligi 600 kilometre."
Fabrikadan, Hamburg'a TIR'larla, surekli malzeme tasiniyor.
****
- Senol bey... Siz Airbus'un nelerini yapiyorsunuz?
- Izolasyon malzemesini uretiyoruz... Montajini yapiyoruz... Ayrica pencere montajini... Yer dosemesini... Anten montajini... Ureten de, montaji yapan da bizim personelimiz.
- Turkiye'de bindigimiz Airbus'larin da tabii.
- Elbette... Biz giydiriyoruz.
****
Airbus daha sonra "yeni bir proje" hazirlamis
"A-380" modeli. 2004'te ilk deneme ucusunu yapacak, 2005'te seri uretimine baslanacak ve 2006'da sefere cikacak bir "dev ucak."
550 kisilik.
Icinde restorani, sinemasi, oyun salonlari, saunasi olan bir ucak.
Eger "bunlar" istenmezse, yolcu sayisi 600'e, 700'e kadar cikabilecek.
Ucak simdiden "121 siparis" almis. Projeye su ana kadar "11 milyar dolar" harcanmis.
Butun dunyada A-380'in inebilecegi kapasitedeki havaalani sayisi "yirmibes."
Bazi ulkeler simdiden, havaalanlarini A-380'in inecegi sekilde "revize etmeye" baslamislar.
Bu "giristen" sonra, gelelim konumuza...
Senol Yegin
- A-380'in butun izolasyon isleri bizim firmamiza verildi... Bu bizim icin buyuk bir gurur.
"Sadece sizin icin mi" dedik.
- Bu Turkiye'nin gururu.
Mal sahibi: Almanya Satici: Yunan asilli Amerikali
Sayin Senol Yegin... Alman Ozellestirme Idaresi'nde kimlerle muhatap oldunuz?
- Benim asil muhatabim Yunan asilli bir Amerikali bayandi Helen Papadopulos... Bu fabrikanin satisi konusunda en yetkili kisi oydu... Bana fabrikayi bayan Papadopulos satti.
- Yunan asilli Amerikali bayanin, Alman Ozellestirme Idaresi'nde isi ne?
- Ozellestirme ciddi is... Uzmanlik ister... Alman Ozellestirme Idaresi'nde, her ulkeden profesyonel insan calisiyordu... Amerikali, Ingiliz, Fransiz, Japon...
- Yunan asilli bir bayan, boyle bir fabrikanin...Askeri techizat ve parasut fabrikasinin, bir Turk'e satilmasina nasil bakti?
- Bu is ticaret... Bana cok yardimci oldu.
- Sizin muhatabiniz bayan Papadopulos degil de, bir Alman veya Japon olsaydi... Fabrikayi kaca alirdiniz?.. Bunu hic dusundunuz mu?
- Zaman icinde cok dusundum... Belki o bir marki da almazlardi... Belki uste para bile verebilirlerdi.
- Daha sonra bayan Papadopulos ile hic gorustunuz mu?
- Elbette... Bana dedi ki Almanlar acisindan cok basarili bir satisti... Gorevimi iyi yaptim... Dilerim bu fabrikadan para kazanirsiniz.
- Kazandiniz mi?
- Coook. Kazaniyorum ve Almanya'ya cok ciddi vergi oduyorum... Almanlar acisindan gercekten cok iyi bir satis... Bana fabrikayi bir marka satarak, asil onlar para kazandilar.
Butun dunyaya ihracat
Senol bey... Bir mark odeyerek fabrikayi aldiniz... Sonra?
- Fabrikada yuz kisi calisiyordu... Uc yilda 2.5 milyon mark yatirim yaptim... Su anda 220 kisi calisiyor.
- Kaci Turk?
- Sadece bir Turk var... Benim asistanim.
- Fabrikayi almanizdan sonraki gelismeleri anlatir misiniz?
- Ilk bir yil icinde cok agresif calistik... Ve siparis almayi basardik.
- Kimden ve hangi olcude siparis?
- Alman ordusu 300 bin savas elbisesi ile 300 bin koruyucu ic kiyafet siparisi verdi.
- Sonra?
- Ilk uc yil cok onemliydi... Ucuncu yilin sonunda Alman ordusunun tank cadiri ve klimali cadir ihalesi vardi... 21 milyon marklik... Ihaleyi biz aldik.
- Sonra?
- Sonra onumuz acildi... Ve herkes bizi kabul etti.
- Su anda neler uretiyorsunuz?
- Parasut... Cadir... Tank cadiri... Klimali cadir... Teknik elbise... Yangin elbisesi gibi... Askeri kiyafet... Askerlere yonelik baska seyler.
- Satisiniz nerelere?
- Almanya, Turkiye, Birlesik Arap Emirlikleri, Misir, Malezya, Macaristan, ABD, Fransa, Luksemburg, Hindistan, Sili, Norvec, Isvec... Akliniza neresi gelirse.
Turkiyem nasil tokezledi?
Sene 1993. Canakkale'de, "devlete ait" bir sentetik deri fabrikasi "Ozlestirme Idares'nce" satisa cikarilir.
Ve "bes milyon dolara" Senol Yegin'de kalir. Sonra "sendika" devreye girer.
"Satilmasin" diye.
"Secim... Siyaset... Parti.... Oy meseleleri" sozkonusu olur.
Ve "satis iptal edilir."
- Senol bey, o fabrika sonra ne oldu?
- Hala devlette... Ozellestirilecek.
- Size deseler ki Senol bey, buyrun fabrikayi bes milyon dolara size veriyoruz.
- Tesekkur ederim... Istemem.
- Dort milyon dolara biraksalar.
- Uc milyon dolara bile artik almam... Ben o zaman, orayi alip, Almanlar'la ortaklik yapacaktim... Uretimin tamamini ihrac edecektim... Herseyde bir hayir vardir... Orayi alsaydim, Almanya'da parasut fabrikasini alma isine girmezdim.
- Senol bey... Canakkale'deki fabrikaya 2.5 milyon dolar da vermez misiniz?.. Ustelik, size vadeli satis yapilsa.
- Hayir, hayir... Ulkemi cok seviyorum... Almanya'da yaptigim is de Turkiyem icin bir katki degil mi?.. Ah keske Turkiyem, ozellestirmede tokezlemeseydi.
Yeni fabrika ve super tesvik
Senol Yegin'in, Alman ozellestirme Idaresi'nden on yil once aldigi fabrika "oldukca yasli."
Senol beyin simdi "daha yeni bir fabrikaya" ihtiyaci var.
"Cok katli olmayan" modern bir fabrikaya.
Ve yeni fabrikanin "eskisine uzak olmamasi" gerekiyor.
- Senol bey, ne yaptiniz?
- Eski fabrikaya iki kilometre uzaklikta, yenisini yaptik... Aralik'ta acacagiz... Acis tarihi icin, Alman Basbakani'ndan gun bekliyoruz... Acilisi o yapmak istiyor.
- Yeni fabrika kaca maloldu?
- 8.5 milyon euroya... Ama bunun yarisini Almanlar verdi... Karsiliksiz olarak.
- Neden?
- Almanlar, bu bolgede yatirimi tesvik ediyorlar da ondan.
- Ve paranin diger yarisini da siz karsiladiniz.
- Alman bankalari yuzde 4.5 faizle kredi verdiler... Onbes yil vadeli.
Senol bey "size yeni fabrikayi da gezdirecegim" dedi.
Gittik, gezdik.
Ve gorduk ki "Almanlar, Senol beyin uzerine titriyorlar."
"Aman yatirim yapin" diye
- Yeter ki yatirim yapin... Hangi kolayligi isterseniz saglayacagiz.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
