|
 |
|
Kibris'ta sertlesip oyuna gelmeyin
Italya Basbakan Yardimcisi Gianfranco Fini, AB'de Turkiye'yi istemeyen bir kesimin bulundugunu belirtip, 'Turkiye, Kibris sorunu nedeniyle kizip sertlesirse, karsit kesimin oyununa gelir' yorumunu yapti
Basbakan Silvio Berlusconi'nin yardimcisi ve koalisyon partilerinden Ulusal Ittifak'in lideri olan Gianfranco Fini, Turkiye'nin Avrupa yolundaki sorunlarini, AB ve Italya'nin Turkiye'nin uyeligiyle ilgili goruslerini anlatti.
* Sizin idealinizdeki "Avrupa" da Turkiye'nin rolu nedir?
Turkiye onemli ve buyuk bir ulke. Avrupa Birligi'ne girmek icin basvuru yapmis bir ulke, bunu unutmamak lazim. Basvurularin hicbir onyargi olmaksizin degerlendirilmeleri gerekir. Turkiye, dunyanin en zor ve istikrarsiz bolgelerinden biri olan Orta Asya arasinda sadece cografi bir kopru degil, bizim icin ekonomik ve kulturel bir kopru de olusturuyor.
* Avrupa'nin Turkiye'ye karsi mevcut korkularini dogru buluyor musunuz?
Avrupa'nin Turkiye'den korktugunu soyleyemem, ancak bazi cevrelerin Turkiye'ye kusku ile baktiklarini soylemek yerinde olur. Bunun nedeni belki de Turkiye'nin onemini degerlendirememelerinden kaynaklanabilir, ya da Turkiye'yi az tanimaktan gelen bir guvensizlik var. Baska tipte nedenler de var, ornegin Turkiye'nin cografi acidan Avrupali olmamasi gibi. Samimiyetle soylemem gerekirse bunlarin hepsi zayif cekinceler.
NIHAI KARAR DURUST OLACAK
* AB'nin Turkiye ilerleme raporu yeterince cesaret verici bulunmadi?
Rapor ne cesaret vermeli ne de cesaret kirmali. Bence rapor sadece durumun fotografini cekmeli. Bence raporda ne olumlu ne de olumsuz bir soz yer almamali. Verilen yargi kendiliginden ortaya cikar.
* Ancak Alman Cumhurbaskani Rau, Avrupa Halk Partisi lideri Poettering Turkiye'nin AB'ye girmesinin cok zor oldugunu soylediler. Bir Hollanda gazetesi, Turkiye ile durust olma zamani diye yazdi. Size gore Avrupa, 2004'un sonunda 'hayir' demek icin yolunu hazirlamiyor mu?
Bu noktada gercekten durust olmak lazim. Yapilan degerlendirme, kapsamli bir degerlendirme olacaktir. Bu degerlendirmeyi su ya da bu siyasi degil AB makamlari yapacaktir. Onceden alinan bir karar dolayisiyla bir onyargi olduguna inanmiyorum. Nihai karar bence gercegi yansitan durust bir karar olacaktir. Bazi Avrupali gazetelerin, bazi siyasilerin Turkiye'nin AB'ye girisi hakkindaki kotumserlikleri, aleyhinde olmalarina karsin iyimser olanlar bunun lehinde olanlar da var.
HER SINAVIN BIR FINALI OLMALI
* Turkiye AB'ye girmek icin 1959'da basvuru yapti. ustelik son yillarda AB'ye giris surecinde butun eski komunist ulkelerin kendisini gectigini gordu. Bir ulkenin uyeliginin bunca yil askida tutulmasi sizce dogru mu?
Hayir dogru degil. Bu sinavin uzatilmasinin bir anlami yok. Her sinavin pozitif ya da negatif bir final notu olmali. Sunu da gozonunde tutmak gerekir. Bazi olumsuz yargilar, ulkelerin ulusal kosullarindan da kaynaklanmaktadir. Almanya'da gorulen kusku ya da acik karsitligin nedeni, Turkiye'nin askeri anlamda stratejik onemini ya da Turkiye'nin kabul ettigi AB kriterlerini gerceklestirmede attigi ciddi adimlari tanimamaktan kaynaklanmiyor. Almanya'da belli bir Turk azinligin olmasindan ve bu azinligin yaratabilecegi problemlerden korkuluyor. Turkiye'nin AB'ye girisi ile ilgili tum degerlendirmeler AB'nin kapsamli cikarlari gozonunde tutularak yapilmali, ulusal cikarlara gore degil.
* Kibris'in Kopenhag kriteri olmadigi gorusu taraflarca vurgulansa da simdi AB yolunda Turkiye icin onemli bir engel...
Cunku o tarihte Kibris, (Guney kesimi) halen AB'ye girmemisti. Burada yeni olan 1 Mayis 2004 tarihinden itibaren Kibris'in AB'nin tam uyesi olmasidir. Bu da Turkiye'nin AB'ye girisinde nihai degil ama onemli bir faktor.
OYUNLARA DIKKAT EDIN
* Turk tezine gore Kibrisli Rumlarin uzlasmak icin fazla bir nedenleri yok
Bence hem Turk hem de Rum tarafina ayni sekilde uzlasma icin mudahale edilmelidir. Imtiyazli bir taraf olmamali, bunda haklisiniz. Adadaki denge bugunku durumun korunmasi uzerine degil, bu durumun asilmasi uzerine kurulmalidir. Bu Turkiye'nin cikarinadir. Turkiye bu olay uzerine dusunmelidir, Turkiye'nin AB'ye girmesini istemeyenler bakin bu problemi cozmuyorlar, girmemeleri lazim diyecektir. Bu sorun uzerinde Turkiye sertlesirse, Turkiye'yi AB'de istemeyenlerin oyununa gelir. Buna dikkat edin.
* Italya, neden ve neredeyse herkese karsi Turkiye'nin AB'ye girmesini savunuyor?
Erdogan ve Berlusconi arasinda cok iyi sahsi iliskiler var. Bunu Erdogan Roma'ya geldiginde beraber yemek yedigimizde sahsen gordum. Bu onemli cunku politika insanlarin adimlari ile yurur. Italyan tarafinin uzak goruslu oldugunu ve ufku gorebildigini de soylemeliyim. Turkiye'nin bolgedeki nesnel onemini cok iyi kavradi. Ayrica Akdenizli bir ulke olarak Turkiye'nin bolgedeki onemini kavramada daha kabiliyetli oldugumuzu soylemeliyim. Bunun yani sira Turkiye iyi bir ticari partner.
Fini: Siz Turkler dahisiniz
Fini,'nin Istanbul'la ilgili hos bir anisi da var. Beyoglu'nda bir restoranda yemek yiyen Fini'yi, Italyanlar'in selamladigini goren Turk restoran sahibi, bakan oldugunu ogrendigi Fini'yi ertesi aksam yemege davet etmis. Fini davet aksamini ise soyle anlatiyor "Ertesi aksam restoran Italyan doluydu. Restoran sahibi gelen gecen butun Italyanlar'a benim o aksam orada yiyecegimi belirten bir bildiri dagitmis. Istanbul'da Turk restoraninda, kendi secmen kitlemle beni bulusturdu. Gercekten bu Turkler'in dahi olduklarini gosteriyor. Dahiyane bir jestdi."
Yasemin TASKIN
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
