|
 |
|
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Ne kadar borsa canlanması o kadar özelleştirme geliri
Bu yıl için 4 milyar dolarlık özelleştirme hedefi açıklamış olmamıza karşılık henüz 128 milyon dolarlık gerçekleşme var. Tekel'in içki bölümünün satışı ile rakam 292 milyon dolar daha artacak, ancak asıl gelir beklentisi Tekel'in sigara bölümündendi. Bu olmadı. Petkim'dendi. Bu da ilk ihalede en büyük teklifi veren Uzan Grubu'nun yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle iptal edildi. Açılan ikinci ihale bu ayın 18'inde sonuçlandırılacaktı, dün ocak ayına ertelendi. Borsadaki hisse senedi fiyat düzeyi de Tüpraş'a iyi teklif gelmediğinin sinyalini veriyor. Yani özelleştirmeye yaklaşık üç yıl aradan sonra yeniden ve güçlü başlamak istedik. Maalesef olmadı.
* Engel ne?- Çünkü, 2000 yılı sonrası dünya konjonktürü özelleştirmelerin aheyhine döndü.
Sermaye piyasaları daraldı. Varlık fiyatları düştü. Gelişen pazarlara ilgi azaldı. Üstelik Türkiye, 2001'de Cumhuriyet tarihinin en ağır ekonomik krizini yaşadı. Bunlar birer olumsuzluk.
Türkiye'de yatırım ortamı iyi değil. Yabancılar için özellikle riskli. Telsim'de yabancı ortak Motorola'nın başına gelenlerden sonra Turkcell'de yabancı hissedar Sonera'yı da sıkıntılı günlerin beklediğine yönelik gelişmeler gündemde. İşte bunlar Türkiye'de ortak iş yapacak yabancı sermayeyi korkutan gelişmeler.
Bir de, 2001 krizi ile yerli sermayedarlar yatırım heyecanını kaybetti.
* Geçmişin gösterdiği- Çünkü sermaye piyasası beklenen canlılığa ulaşmış değil, heyecanını kaybetmiş, üzerine adeta ölü toprağı serpilmiş. Geçmişte de borsa canlanmadan güçlü özelleştirmeler yapılamamış. Bitişikteki grafik bunun güzel bir göstergesi. 1989-90 borsa patlaması özelleştirmeye yaradı. Halka arzla ve borsada satış yoluyla ilk büyük özelleştirmeler yapıldı. Borsanın patlama gösterdiği 1993'te aynı sonuç oldu. 1994 krizi sonrasında borsanın üst üste üç yıl süren çıkışı 1998'e de sarkan yüklü özelleştirmeleri beraberinde getirdi. 1998-1999 borsa durgunlukları özelleştirmeye aynen yansıdı. 1999 sonuna doğru başlayan ve 2000 yılının ilk yarısını kapsayan borsa canlanmasında tüm zamanların en yüksek değerlerine ulaşıldı. Bu da özelliştermede en yüksek geliri sağladı.
* İşe nereden başlamalı?- Borsada 260'ın üzerinde şirketin hisseleri alınıp satılıyor. Bu, varlık satışlarına ilgi konusunda iyi bir gösterge. Türkiye'de iyi bir özelleştirme yapmak isteyen hükümet-bürokrası, işe borsadan-sermaye piyasasının canlandırılmasından, reforme edilmesinden, yeniden yapılandırılmasından başlamak zorunda. Son özelleştirmeler bunun en güzel örneği.
* Sonuç- "Bilerek yapan aldanmaz" Türk Atasözü
Mesajlarınız için:
ayildirim@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
