|
 |
|
SELALE KADAK
AB yardimlarina giden yolda kac Turk var?..
Saka degil. Tam 30 milyar Euro! 2004 yilinda, Avrupa Birligi'ne uye olacak 10 ulkeye, katilim oncesi yapilacak olan yardimlarin toplami bu rakami olusturuyor. Peki bu 10 ulke uye olduklari andan itibaren kac milyar Euro mali yardim alacak dersiniz? Sok olabilirsiniz. Tam 40 milyar Euro! Konuya yakin olanlar bilir ama bilmeyenler icin tekrarlarsak, AB, bu ulkelere tarim ve kirsal kalkinma, yapisal politikalar, ic politika ve idari harcamalar konusunda olmak uzere toplam 40 milyar 160 milyon Euro butce ayirmis. Yillik ortalama mali yardim su durumda 13 milyar 387 milyon Euro'yu buluyor.
Katilim oncesi mali yardimlar PHARE, ISPA ve SAPARD olarak geciyor ve Orta ve Dogu Avrupa Bolge Cevre Merkezi Turkiye Danismani Kerem Okumus'tan aldigim bilgiye gore, butun Turk sirketleri, 2006'ya kadar AB'nin istedigi konularda acilacak ihalelere girebilir. Kimbilir bazilari coktan bu konuyu gundemine tasimis, bir iki ihale almistir. Kimileri ise milyarlarca Euro'luk bu isleri teget gecmistir.
Avrupa Birligi'ne uyelik surecine girmenin Turkiye'yi sonsuza kadar degistirecegi ortada da acaba fonlar ve hibeler konusunda bizler ne kadar haberdariz?
Dun bu konuda arastirma yaparken, Kerem Okumus'tan aldigim bilgi notlarindan, AB'nin yardim, hibe ya da fon ayirdigi tam 25 ayri dal saydim. Mesela, 'Ayrimcilikla Savasim', "Kadin-Erkek Esitligi", "Sosyal Dislanmayla Savasim", "Istihdama Yonelik Calismalar", "Cevre Koruma", "Yasam", "Guvenli Internet Erisimi", "Leonardo da Vinci", "Socrates", "Youth (genclik)"... Liste uzayip gidiyor. Her biri icin milyonlarca Euro ayrilmis, uygun projeleri bekliyor.
Yasam konusu ilgimi cekiyor. Okumus, ozellikle cevre konusundaki projelerin beklendigi Yasam icin 8 milyon Euro hibe edildigini, Turkiye'nin bu programa dahil olmadigini ancak ucuncu ulkel olarak alt programlarina katilabildigini soyluyor. Tabii konuyu iyi bilenler bundan faydalaniyor. Ornegin, Kerem Okumus, bir danismanlik sirketinde calistigi sirada uc proje gelistirdiklerini anlatiyor. "Turkiye'de Avrupa Birligi Cevre Yonetim ve Kontrol Sistemi'nin Uygulanmasi, Organize Sanayi Bolgelerinde Cevre Yonetiminin Kurulmasi ve Kati Atik Yonetimi ve Mevcut Kurumsal Kapasitenin Gelistirilmesi" isimli projeleri AB'de kabul gorunce, toplam 1.5 milyon Euro'luk hibe de Turkiye'ye cekilmis oluyor.
Ogrendigime gore, bu yil Turkiye 17 proje daha gondermis ve bunlardan 2'si kabul edilmis. Peki yeterli mi derseniz, cevabim tabii ki hayir olacak. Oyle cok program ve hibe konusu var ki...Turkiye bu programlardan bir kismi icin AB ile karsilikli anlasma imzalamis. Bir kisminda da AB imzalamis, Turkiye'nin de imzalamasi bekleniyor. Tablolara bakinca, Turkiye'nin Leonardo da Vinci II, Socrates ve Youth (genclik) programlarina tam katilim icin AB'ye talepte bulundugunu goruyorum. Neyse ki bu konuda umut veren girisimler var. En son 2000 bin ogrencinin, ogrenci degisim programindan faydalanarak AB ulkelerinde egitime gidecegi belirtiliyordu.
6'nci Cerceve bizi bekler
Ama tabii tum bu fonlar ve hibeler arasinda en onemlisi yaklasik 17 milyar Euro butce ayrilan 6'inci Cerceve Programi. Turkiye kendi payina dusen 300 milyon Euro da yatirarak, bu programa resmen dahil olmustu. Konunun uzmanlari, universiteler, sirketler ve kuruluslar, ozellikle arastirma gelistirme konusunda proje uretilmesini ve 6'nci Cerceve'den faydalanmak icin uluslararasi isbirligi yapilmasini, Turkiye'ye know-how getirecek projeler uzerinde calisilmasini tavsiye ediyor. Bazi sirketlerin projelerini AB'ye sunmaya basladigini biliyorum ancak henuz oyle milyon Euro'luk bir proje de ortada yok. Umarim, istenen projeler uretilir de hibelere uzaktan bakmayiz.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
