|
 |
|
NECATI DOGRU
Marlboro gobek atiyor!
Siz Marlboro'yu ureten sirketin sahibi, genel muduru, satis muduru olsaniz siz de gobek atarsiniz. Sade gobek degil zil takip oynarsiniz. Gobek atmayi lezzetli bulmuyorsaniz, bale, caz, rock dili danslara yaslanarak "zaferinizi" kutlarsiniz. Ya da Camel veya Pall Mall sigaralarini ureten firmalarin sahibi olsaniz, siz de sevincinizden oynarsiniz.
Rakibiniz yenilmistir.
Kumpasa girmistir.
Teslim olmustur.
Turkiye gibi "sigara icmeyi seven insanlarin yasadigi" cok dogurgan, cok kârli, kazancli olan, "nikotin bagimlisi olmus tiryakilerin sayisi hic azalmayan ve her yil nufus artisi oraninda buyuyen" bir pazarin dizginlerini size birakmistir.
Siz olsaniz gobek atmaz misiniz?
****
Bence vals yapmiyorlardir.
Caca (cha cha) da yapmiyorlardir.
Flamenko da...
Bence gobek atiyorlardir.
Cunku atila atila ogrenilen bir dans olan gobek, oryantal dogu kulturunun rafine olmus kadin gobeginin vucut dilidir. Turk tutununun Amerikan, Ingiliz, Japon, Alman, Fransiz dillerindeki genel adi da oryantal tutundur. TEKEL'in kendi pazarinda en cok satabildigi Maltepe, Samsun, Ballica sigaralari da Turkiye'deki 420 bin tutun ureticisi ciftcinin yetistirdigi iste bu oryantal tutunden uretilir.
Kaderin tesadufune bakin!
Ancak bu kadar olur!
Oryantal sigaralarin pazari da sizin kucaginiza getirilip sunulmaktadir. Iste bu basari da kutlansa kutlansa oryantal dansiyla kutlanir.
Damardan gobek atiyorlardir.
Bundan tam 129 yil once (1874'te) "Memaliki Osmaniye Duhanlari Musterekilmenfaa Reji Sirketi" adiyla Fransiz yabanci sermayesi tarafindan kurulan bizim TEKEL, Cumhuriyet'e gecilince Fransizlar'in elinden alinip millilestirilmis, 80 yil sonra da simdi yeniden "yabancilara satilmak uzere" altin tepsi icinde satisa cikarilmis.
Yapilan ozellestirme degil.
Yapilan yabancilastirma.
****
Cunku bu satis sonunda TEKEL, devletin tekelinden cikarilmakta fakat pazarin ipleri bu kez de yabanci bir tekele birakilmakta. Size halktan saklanan su onemli ayrintiyi aktarayim. TEKEL'i blok satista almak icin en yuksek teklifi veren JTI sirketi Japonya'nin devlet sirketidir. Daha fazla fiyat verip alsaydi, TEKEL, Turk devleti tekeli olmaktan cikip Japon tekeli olacakti. Bunun adi da ozellestirme diye yutturulacakti. Kaldi ki bu yabancilar, zaten iceridedir ve "pazarin fiziki olarak" degilse bile "parasal olarak" buyuk payini ele gecirmislerdir.
****
TEKEL, blok olarak ya da parcalanip-bolunurek marka bazinda satilinca Maltepe'nin, Samsun'un, Ballica'nin tiryakilerini de ellerine alacaklar. Bizim Sabah'in yazari Abdurrahman Yildirim'in dun kosesinde yayinladigi cok carpici tabloya gore, TEKEL'in pazar payini Marlboro'yu ureten sirketle, Camel'i ureten sirkete kaptirma hizi 2003 yilinda ruzgar hizina ulasmistir.
TEKEL ici oyulmus.
Iceriden hortumlanmis.
Bu haliyle, sigara pazari payini koruyabilmesi mumkun degil. Iste bu yuzden Marlboro'cular, Camel'ciler sevincten gobek atiyorlar.
Peki TEKEL ne yapiyor?
****
Ozellestirme Idaresi Baskani Metin Kilci'yi 3 gundur ariyorum, "Acik artirma bile yapmadan, Tutun Kurulu'nun gorusunu alma geregi bile duymadan, hic degilse yerli sermayeyi de alici olmaya yureklendirme becerisi gostermeden, TEKEL'i yabanciya blok satisla satmaya kalktiniz. Babalar gibi bozguna ugradiniz. Bu bozgundan TEKEL'in degerini iyice dusurmeden cikmak icin bir B planiniz var mi?" diye soracagim.
Telefona cikmiyor.
Tekel Genel Muduru Sezai Ensari ise telefona cikti, ona; "Blok satista bozguna ugradiniz, bu bozgundan TEKEL'in degerini iyice dusurmeden cikacak B planiniz var mi?" diye sordum. "Var, TEKEL'i oldurtmeyecegiz" dedi. Yarin yazacagim.
Mesajlariniz icin:
ndogru@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
