|
 |
|
SOLI OZEL
Irak'a asker gitmeyince...
Toplumun genel egilimleri acisindan bakildiginda Irak'a asker gonderme isinde gayet mutlu bir denge noktasina gelindi. ABD'ye bir jest yapilmis oldu ancak Bush yonetimi yapilan jesti, ek askere ihtiyaci cok yuksek olmasina ragmen kabul edemedi. Turk askerleri yerlerinde kaldilar. Turkiye'nin mutlaka asker gondermesi gerektigine inananlar, ulkenin savunmasinin ya da guvenliginin Bagdat'tan basladigina inananlar mutsuz oldular. Irak'ta basta Kurtler'in, Siiler'in kendi siyasal kaderlerine hakim olmalarindan ve federatif yapilardan cok rahatsizlik duyacaklar da karalar bagladilar. ABD Irak'a savas acmaya karar verdiginden beri Turkiye devleti ve toplumuyla alisik olmadigi gelismelerle karsilasti. Savasin bitisi ve Irak'in isgaliyle birlikte gecmis duzenin, dengelerin ve siyasi gercekligin artik yerine donemeyecek sekilde yikildigini kabullenmek bu nedenle zaman aliyor.
Bush yonetiminin cekimserligi
Meclis'in asker gondermek icin hukumete izin verme karari da gecmisin tehdit, strateji ve bolgesel denge anlayisina uygun olarak alinmisti. Irak'a yonelik kapsamli ve Iraklilar'in ne istediklerini dikkate alan bir perspektiften cok Kurtler'e nefes aldirmamayi hedefliyordu. Dahasi ABD'nin mirin kirin etmesi uzerine yapilan tartismalardan da anlasilacagi gibi Bush yonetiminin cekimserligi Turkiye uzerinde baski kurma istegine baglaniyordu. Irak Yonetim Konseyi adi verilen ABD'nin atadigi heyetin bir siyasi kimligi oldugu, ABD'ye gercekten kafa tutabilecegi pek kabullenilemedi.
Halbuki, Irak isgalinin ABD acisindan hic de ic acici gitmiyor olusundan, giderek Iraklilar'a yetki ve sorumluluk verme arzusunun pekismesinden farkli sonuclar cikarilmaliydi. Kuruldugu zaman kukla sayilabilecek bu heyet zaman icinde, demokratik olmayan ancak gene de her seye ragmen Irak'in bugune dek gordugu en temsili kurum haline geldi. Bir yandan kendi temsil kabiliyetini artirmak icin Amerikalilara daha fazla kafa tutmaya, diger yandan elindeki kaynaklarla patronaj iliskileri yaratarak kendi siyaset alanini genisletmeye basladi.
Halkin istahi yok
Irak'a giden tum gazetecilerin naklettigi gibi zaten anlasilan halkta da Turkiye'den asker gelmesine yonelik bir istah yoktu. Bundan sonrasinda eger Turkiye Irak'in gelecegi uzerinde bir sekilde soz sahibi olmak istiyorsa galiba once ulkeye bakisini degistirmek zorunda kalacak.
En basta yapilacak sey Turkiye'nin gucunun yalnizca savasta ve baris korumada basarili bir orduya sahip olmasindan kaynaklanmadigini anlamak gerekir. Turkiye'nin bu anlamdaki 'sert gucu' yeterince kolay gorulur. Ancak, ekonomik canliligi, laik demokrasisi ve AB uyelik surecinde olmasi gibi etkenlerin olusturdugu 'yumusak gucu' de artik daha dikkatli degerlendirilmelidir. Turkiye Irak uzerinde bu ozellikleriyle, Kurtler uzerinde onlarin ekonomik hayat alani oldugu icin ve kendi isleri yolunda gittigi olcude etkili olabilecektir.
Irak'taki gercekler giderek cok yavas da olsa sanki Turkiye'nin Irak'in gelecegi konusundaki fikirlerini de degistirmeye basliyor. Artik Sadabat Pakti'nin bundan boyle gecerli olmayacagini kabullenmek gerekecektir. Bu herhalde Irak'ta federatif bir yapiya alismayi da gundeme getirecektir. ABD'nin ise ileride Turkiye'ye ihtiyaci gene olacaktir. Bunu ele alarak yayginlasmamasi ve ABD'nin her seyi ortada birakip kacmamasidir. O zamana kadar ise ABD'nin Kadek konusunda verdigi sozleri tutmasini saglamaya calismak gerekir. Irak'ta ekonomik ve insani yardim hizmetleri baglaminda giderek daha fazla boy gostermek ise en hayirli tavir olacaktir.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
