|
 |
|
ABD fitili atesledi dunya ayaga kalkti
Dunya ekonomisi canlanma sinyalleri vermeye basladi. Amerika'da issizlik ve buyume rakamlari umut vaad ediyor. Avrupa'da da ayni olumlu hava esiyor
Bu yilin basindan beri icine dustugu kuyudan bir turlu kurtulamayan dunya ekonomisi canlanma sinyalleri vermeye basladi. Ozellikle gectigimiz hafta Amerika'dan gelen olumlu haberler, ekonominin bir suredir icinde bulundugu durgunluktan cikisin ilk isaretleri.
Amerikan Calisma Bakanligi'nin acikladigi verilere gore, ekim ayinda issizlik, yuzde 6 ile nisandan bu yana en dusuk seviyesine ulasti. Ekonominin ucuncu ceyrekte yakaladigi yuksek performansta yuksek oranli vergi indirimleriyle artisa gecen tuketimin etkili oldugu belirtiliyor. Ekonomistlerin cogu, son ceyrekte yil geneli icin yuzde 4 gibi iyi bir oran tutturulacagini tahmin ediyor.
ABD'DE URETIM ARTIYOR
ABD'de, ozellikle agustos ayindan bu yana issizlik oraninda dusme goruluyor. ABD'de bir baska pozitif gelisme ise yatirimlarin yuzde 4.7 oraninda artis gostermesi oldu. ABD uretimde de hizli bir yukselis kaydetti. Uretimde yillik olarak yuzde 3-4'luk artisin yakalanabilmesi analistler tarafindan saskinlikla karsilandi.
Ayrica ABD Ticaret Bakanligi'nin verilerine gore, sirketlerin sabit alimlari icin yaptiklari harcamalar da yuzde 11 artti. Bu son 3.5 yilin en hizli yukselisi oldu.
Amerikan sirketlerinde, ozellikle servis sektorunde yeni is bulanlarin sayisi ekim ayinda 126 bin adet artarak, beklentilerin iki katina ulasti. Issizlik parasi almak icin basvuruda bulunanlarin sayisinin da 2001 oncesi rakamlarina gerilemesi, sirketlerin tekrar ise alimlara basladigi ve ekonominin canlandigi yonunde sinyaller oldugu yorumlaniyor.
ABD Merkez Bankasi (FED) Baskani Alan Greenspan de, ekonomideki buyume nedeniyle istihdam imkanlarinin artigina dikkat cekerek, enflasyonist baskinin da bulunmadigini soyluyor. Bu arada hatirlatalim, analistler daha once issizlik oraninin inmeyecegi ongorusunde bulunuyordu. Greenspan, ayrica butce aciginin da yukseldigi uyarisinda bulunarak, bu acigin kontrol altina alinamamasi halinde, gelecekteki buyumenin tehlikeye girecegini vurguladi.
Greenspan, bu gelismelerin iyiye isaret ettigini soylerken ayni zamanda tedbiri de elden birakmiyor. Amerikan ekonomisinin yilin ucuncu ceyreginde yuzde 7.2 ile son 19 yildaki en buyuk buyumeyi gosterdigine ve verimlilikte sasirtici bir artis bulunduguna dikkati ceken Greenspan, faizleri su andaki seviyesinde tutmaya devam edecegini soyluyor.
JAPONLAR TUKETMEYE BASLADI
Dezenflasyon ulkesi Japonya'dan gelen ekonomik gostergeler de olumlu. Tuketiciler yeniden alima gecmeye baslarken, Tokyo Borsasi son 1 yilin en yuksek seviyesine ulasti. Asya ulkelerinden bahsederken Cin'i atlamak olmaz. Cin hem ticarette, hem uretimde hem de ihracatta benim diyebilen bircok ulkeyi sollayip gecti. Aslinda ulkenin bu denli hizli buyumesi analistleri biraz korkutuyor.
Cin'in tedbir almadan buyudugunu savunan bazi uzmanlar, gelecekte bu balonun bir anda patlayacagini savunuyor. Su anda Cin'in en buyuk sorunlarindan biri de batik banka kredileri. Devlet su anda bu soruna cozum getirmeye calisyor. Diger yonden ulkesine en cok yatirimciyi cekenler arasinda ilk sirada gecen yil gibi yine Cin bulunuyor.
Analistler yine de temkinli
Butun bu olumlu gostergelere ragmen, gerek Amerika gerekse Avrupa'daki bir cok analist, su yorumda bulunuyor "Ekonominin durgunluktan ciktigini soylemek icin henuz erken. Bu yuzden de tedbiri elden birakmamak gerekiyor." Analistler. ayrica Avrupa'da yasanan olumlu ruzgarin gercekte Tuketici Guven Endeksi'nde bir gelismeyi gostermedigini ve bu gostergelerdeki sicramalarin Amerika'dan gelen iyi haberlerden kaynaklanmis olabilecegini dusunuyor.
Avrupa'da sanayi uretimi umut verdi
Avrupa kitasinda da ayni olumlu hava esiyor. Sanayi uretimi son 15 ayin ust seviyesine ulasti. Ingiltere Merkez Bankasi'nin faiz oranlarini 25 puan artirarak yuzde 3.75 seviyesine yukseltmesi, Avrupa ve global ekonominin durgunluktan ciktiginin da ayri bir gostergesi olarak yorumlaniyor.
Dunyanin en buyuk 5 ekonomisi arasindaki Ingiltere, boylece 2000 yilindan bu yana faiz oranlarini yukariya ceken ilk ulke oldu.
YONETICILER DE INANIYOR
Yatirim Bankasi Goldman Sachs'in ust duzey yoneticiler ile goruserek yaptigi arastirmaya gore, Avrupa'da 'Yonetici Guven Endeksi' son uc ayda 75.6'dan 80'e yukseldi. Bu sonuc da Avrupali yoneticilerin, dunya ekonomisinin icinde bulundugu resesyondan cikmaya basladigini ve bu olumlu havanin etkisinin is yatirimlarina yansiyacagini gosteriyor.
ALMANYA SONUCU BEKLIYOR
Avrupali yoneticiler arasinda, dunyada is yapma ortaminin duzelecegine dair guven ise gecen yil 13.9 iken, bu yil buyuk bir sicrama gostererek 73.5 seviyesine yukseldi. Issizlik ve resesyonla bogusan Almanya'da ise Is Yapma Endeksi son 32 ayin ust seviyesinde. Ancak Almanya'nin aldigi reform kararlarinin ulkeyi biraz zorlayacagi da soyleniyor. Aldiklari radikal reform karalari ile Almanya 11.6 milyar dolarlik ek gelir beklentisi icerisinde.
Sanayi uretimi yine rekor kirdi
Sanayi uretimi, eylulde yuzde 12.7 artarak, ocak ayindan sonraki en yuksek rakama ulasti
Sanayi uretimi, gecen yilin ayni donemine gore, eylul ayinda yuzde 12.7, ocak-eylul doneminde yuzde 8.4 artti. Devlet Istatistik Enstitusu (DIE) 1997 bazli aylik sanayi uretim indeksinin eylul ayi sonuclarini acikladi. Indekse gore, eylulde, madencilik sektorunde yuzde 18.8, imalat sanayiinde yuzde 12.5, elektrik, gaz ve su sektorunde yuzde 11.7 artis oldu.
Geneldeki yuzde 12.7'lik artis, bu yil ocakta kaydedilen yuzde 14.6'lik artistan sonraki en yuksek artis olarak gorunuyor. Ocak-eylul donemi itibariyle madencilikte yuzde 6.6 gerileme kaydedilirken, imalat sanayii yuzde 9.1, elektrik, gaz ve su sektoru yuzde 8.4 buyudu. Gecen yilin eylul ayinda imalat sanayii yuzde 10.8, ocak-eylul doneminde ise yuzde 8.4 buyumustu. Iktisadi faaliyet kollarina gore, imalat sanayiinde, eylulde en yuksek uretim artislari yuzde 220.7 ile buro, muhasebe ve bilgi islem makinalari, yuzde 96.2 ile diger ulasim araclari, yuzde 45.7 ile tasit araclari ve karoseri uretiminde kaydedildi. Eylulde, derinin islenmesi, bavul-canta uretiminde yuzde 44.7 azalma oldu. Ocak-eylulde tekstil urunleri imalatinda yuzde 15.8, derinin islenmesi canta-bavul imalatinda yuzde 22.8, diger ulasim araclarinda yuzde 21, mobilyada yuzde 12.9, elektrikli makinada yuzde 7 dusus oldu.
Basak Pamir ULGEN
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
