|
 |
|
EMRE AKOZ
'Koy tavugu' nereden bulunur?
SEMT PAZARI TARTISMASI
Bundan haftalar once sabahin bir saatinde Kadikoy'e indim. Once Saray Muhallebicisi'nde bal-kaymakli kahvalti yaptim. Sonra ver elini carsi... Ikinci el ivir zivir. Azbucuk antikalar. Sahaflarin tozlu raflari. Nihayet sira yiyecek alisverisine geldi. Bilen bilir Kadikoy Carsisi biraz da semt pazarina benzer. Balik, et, tursu, ekmek dukkanlarda satilir. Buna karsilik limonu, kivircik salatayi, rokayi, diger otlari, yesil biberi filan yer tezgâhlarindan da alabilirsiniz.
Gerekli olan her seyi aldim. Domates haric. Baktim domateslerin hemen hepsi sera... Cogu hormonlu cinsinden. Ancak bir pazarci buyuk, farkli tipte bir domates satiyordu. Daha pahali. Karsisina dikilince saydi doktu, mali ovdu. Sira domatese gelince "Canakkale abi" dedi, "bahce domatesi. Son turfanda..."
Sattigi domates, sera cikisli olanlar gibi bir boy degildi. Kipkirmizi degildi. 'Kaya gibi' degildi. Iki bucuk kilo aldim. Paketi elime verirken soylendi "Ne ya... Bunlarin sattigi domates mi? Hormonlu, hormonlu. Yusyuvarlak. Domates dedigin yamru yumru olur."
Gercekten de bahce domatesiydi. Ne kalmissa toplayip getirmisler. Yedik Tadi, kokusu, suyu farkliydi. Sahane miydi? Hayir ama zaten en iyi oldugu mevsim geride kalmisti. Bosuna 'son turfanda' dememisti.
****
Bunlari niye anlattim biliyor musunuz? Arada sirada alevlenen 'semt pazarlari kaldirilsin' tartismasi yuzunden. Kaldirilsin diyenler cok da haksiz degil Vergi kacagi... Standart ve hijyen yoksunlugu... Dukkân tutan esnafla haksiz rekabet... Sokaklarin trafige kapatilmasi ve kirletilmesi...
Ote yandan semt pazarlari, gelir bolusumunun bu kadar bozuk oldugu ulkemizde fakirin, orta tabakanin nefes aldigi yerler. Ancak olay bununla bitmiyor. Yani metropol yasami bir baska acidan da ilgi goruyor.
Nedir bu? Soyle...
****
'Istanbul Life' dergisi kasim sayisinda kentin semt pazarlarini, ozellikle de son yillarda bir efsane gibi kulaktan kulaga yayilan Kastamonu Pazari'ni konu edinmis. Kastamonu-Inebolu pazari, pazar gunleri Kasimpasa'da kuruluyor. En onemli ozelligi Marketlerde ve diger semt pazarlarinda bulamayacaginiz ya da tek tuk rast geleceginiz meyve ve sebzelerin bir arada satilmasi.
O kadar da degil... Bakin pazari arsinlayan Murat Tunali ne yazmis "Bizimle birlikte et yemedigini bildigimiz bir arkadasin da tavuk aldigini fark ediyoruz. Meger yillardir tavuklarin iskenceyle buyutulmesini protesto etmek icin et yemiyormus. Boyle git git bahcede coplenerek buyuyen tavuktan zarar gelmiyor herhalde. 'Sevgiyle buyuyen tavuk, vejetaryenligi bozar mi' tartismasini buradan baslatiyoruz." Sahi ya... Yillar oldu 'koy tavugu' yemeyeli.
Sosyetenin ugrak yerlerinden Changa restoranin sahibi Tarik Beyazit da Kastamonu Pazari'nin mudavimlerinden "Pazardan aldigimiz malzemeyi daha fazla kullanir olduk. Kenger (Dogu illerinde yetisen devedikeni koku ve filizleri), hodan (az taninan bir yabani ot), eskin (Erzurum pazisi) ve cesitli ekmekler, yufkalar, peynirler hep bu pazarlar yoluyla Istanbul'a ulasiyor."
Yine yillardir meyhanesinde, barinda kentin entel takimini sevindiren Ece Aksoy da, o cok sevilen mezelerini buradan aldigi malzemeyle kotariyor.
****
Dikkat! Bu saydigimiz isimler uc bes kurus daha az harcamak icin mi sabahin korunde Kastamonu Pazari'nin yolunu tutuyor? Alakasi yok... Bu yiyecekleri marketlerde bulamadiklari icin oraya gidiyorlar.
Demek ki semt pazarlarinin baska islevleri de var. Yani olay sadece ucuzluk ve aliskanlik degil.
'Semt pazarlari kaldirilsin' sozu makul olmasina makul da... Ama ondan sonra, "Nedir bu hormonlu domatesler...
Gencligimin mis kokulu domateslerini ozledim" dememek sartiyla... Yemeklerde, mezelerde filan cesitlilik aramamak kaydiyla... 10 liralik tabaga, 20 lira odemeyi goze alacaksiniz! Anlastik mi?
Romantizmi olduren bilmeceler
Hatirlarsiniz, burada 'Bilim hurafeden daha eglencelidir' demistik...
Eger bilimin ortaya koydugu doga yasalarinin gundelik hayatta nasil isledigini ogrenmek isterseniz size Partha Ghose ve Dipankar Home'un kaleme aldigi 'Gundelik Bilmeceler' adli kitabi tavsiye ederim. Tubitak yayinlarindan cikmisti. Buyuk ilgi goruyor Gectigimiz haziran ayinda 23'uncu baskiya ulasti. 1996'dan beri tam 55 bin adet satildi.
Buradan bir iki ornek vereyim.
* Avucunuza hohladiniz; bir sicaklik hissediyorsunuz. Peki avucunuza uflediginizde neden serinlik hissediyorsunuz? Nefes ayni nefes degil mi?
Cevap Hohladiginizda cigerimizdeki hava genlesmeden, hemen hemen oldugu gibi elimize ulasiyor. Ve vucudumuzun sicakligi elimize yansiyor. Dudaklarimizi bitistirip ufledigimizde ise hava basincla sikistiriliyor. Disari ciktiginda ise genlesiyor. Bu sirada kendi enerjisini harciyor. Enerji harcanmasi da sicakligin dusmesi anlamina geliyor.
* Sonbaharda yapraklar sararir. Niye yazin kizgin guneste sararmazlar da, bunu sonbahara birakirlar?
Cevap Yapraklarda yesil rengi veren klorofilden baska, sari rengi veren ksantofil, parlak kirmizi rengi veren antosiyanin gibi pigmentler bulunur. Ancak klorofil baskin oldugu icin yazin diger renkler dikkatimizi cekmez. Derken soguklar baslar. Bunun uzerine agac faaliyetini azaltir. Yapraklardaki besin govdeye dogru cekilir. Bunun uzerine klorofil parcalanmaya baslar. Boylece yesil renk yavas yavas yok olur. Bu arada diger pigmentler kendilerini gosterirler. Yapraklar sari ve kirmizi tonlar alirlar. Sonra da dokulurler.
Kitapta daha suruyle bu tip bilgi var. Sasirtici ve eglenceli. Tek kotulugu romantizmi oldurmesi.
CNBC-E'YE YAKISMIYOR
Eh, serde entellik var ya... Ister istemez CNBC-e kanalini da izliyoruz. Mesela ben '24' adli polisiye diziyi gecen yil hic kacirmadim. Bu yil da ikinci bolumune takildik kaldik. Bir yere gitmissek en gec gece 10'a 5 kala, nefes nefese eve donuyoruz. Ancaaak! Simdilerde AGD durumda. 2205'te baslamasi gereken bir program 2236'ya sarkar mi yahu? Diger kanallar program saatlerini bir turlu tutturamazken, CNBC-e dakikligi ile nam salmisti. Eger kalburustu kesime hitap ediyorsaniz, boyle de olmasi gerek. Nedir bu savrukluk?
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
