|
 |
|
YAVUZ SEMERCI
'Kafalari degistirmeliyiz'
Dogalgaz piyasasinda taslar yerine oturuyor. Enerji Piyasasi Denetleme Kurulu (EPDK), kanunun kendisine verdigi yetkiyi, mevcut piyasayi bozmadan iyilestirerek yerine getiriyor.
EPDK Baskani Yusuf Gunay sessiz ama etkili bir calisma surduruyor.
Onceki gun sohbet imkanimiz oldu. Anlattiklari, verdigi ornekler, kafalarimizin serbest piyasa ekonomisine gore dizayn etmekte zorlandigimizi gosteriyor. Ornegin diyor ki
Anlamiyorum. Dogalgaz ihalelerinde ortaya cikan fiyatlara neden itiraz ediliyor. En buyut itiraz da kamu kuruluslarindan geliyor. 8 ilde dogalgaz dagitim ihalesini gerceklestirdik. Bu sayi yil sonuna kadar 20'ye cikacak. Efendim fiyatlar cok dusukmus. Bunu kim belirliyor? Yillardir kamu olarak kendimize gore maliyet hesabi yaparak fiyat belirledik. Birkac milyar maasi olan burokrat fiyati nasil tespit eder ki... Zaman, kamunun belirledigi fiyatlarin yanlisligini, piyasanin belirlediginin dogrulugunu ortaya cikardi."
Gunay, yeni ihalelerde firmalarin hizmet bedeli olarak 0.3 sent duzeyinde teklif vermesini normal ve dogal karsiliyor. Ona gore, dusuk fiyat soylendigi gibi kalitesiz hizmet anlamina asla gelmiyor.
Cunkusunu Gunay anlatiyor
"Biz lisans degil risk devrediyoruz. Adam 30 yil boyunca bolgesinde dogalgaz dagitimini yapacak. Hesabini kitabini ona gore yapmis olmasi lazim. Ayrica ihaleyi kazanan her firma ile agir maddeleri olan sozlesme imzaliyor, 2 milyon dolar teminat yatiriyor. Dagitim isinde en ufak bir yavaslama, standartlara uygun olmayan yatirim, sozlesmenin iptali icin yeterli. Teminat da yaniyor. Iptal durumunda is yeniden ihaleye cikiyor."
Kendisine, 'Dogalgaz isi ciddi bir istir. Dolaysiyla kaliteli malzeme ve standartlara uygunluk cok onemli. Dusuk fiyat verenler buradan odun verebilir" elestirilerini hatirlatiyoruz.
Yanit ders niteliginde
"Artik kafalarimizi degistirmek zorundayiz. Biz muteahhitlik isini ihale etmiyoruz. Firmaya 30 yil boyunca yapacagi bir is veriyoruz. Dolayisiyla firmalar 'surasindan calayim' mantigiyla hareket edemez. Ayrica dagitim isinde tum teknik ve alt yapi islerine iliskin yonetmeliklerimiz ve standartlarimiz var. Hem denetliyoruz, hem de bagimsiz sirketlere denetlettirecegiz. Standart disi is, sozlesmenin iptali icin yeterli olacak. Kimsenin korkmasina gerek yok."
Ozel sektore, serbest piyasa kosullari icinde yetki ve sorumluluk devretmenin dogalgaz ve elektrik alaninda fiyatlari nasil etkileyecegini ise Gunay soyle anlatti
"Elektrikte kilovatsaatin ortamala fiyati OECD ulkelerinde 5 sent, Turkiye'de 10 sent. Avrupa 1980 yillarindan itibaren piyasalarini serbestlestirdi. Kayip kacak oranlari hizla dustu. Turkiye de ise ayni yillarda kayip kacak orani yuzde 11 iken, simdi yuzde 24'e cikti. Ayni sure icinde Ingiltere'de fiyatlar reel olarak yuzde 40 ucuzladi. Biz ise serbestlesmeye gecemedigimiz icin son 10 yilda 10 milyar dolar kayip-kacak faturasi odedik. Bakin Kayseri'ye dagitimi ozel sektor yapiyor. Kacak orani yuzde 7 civarinda. Bu bile basli basina yeterli bir ornek.
Gunay'in hakli bir tespitini de iletmek isterim
"Turkiye'de dogalgaz fazlasi var gorusu tamamen yanlis. Eger dogalgazi ihtiyaci olan yerlere goturmezseniz, isinizi geciktirirseniz, fazla olur. Turkiye'nin bu yil 23 milyar metrekup dogalgaz ihtiyaci var. Anlasmalara gore asgari almamiz gereken gaz 20 milyar metrekup. Yani arz-talep dengeli"
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
