|
 |
|
Serdengeçti: Vadeli işlemler at yarışı değil
Merkez Bankası Başkanı Serdengeçti, vadeli işlem piyasasının işletilmesi için bastıran ihracatçılara, "Piyasa derinlik kazanmadan olmaz. 2.5 yıldır didinip duruyoruz. Ama bu iş bir at yarışı da değildir" dedi
Kur tartışmasına sahne olan Ekonomik Sorunları Değerlendirme Kurulu'nda, ilginç fikirler de ortaya atıldı. Merkez Bankası'nın, geleceği görerek, yeterince aktif davranmadığını, sterilizasyona erken başlamadığını düşünen Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, bu tezini bir örnekle açıkladı. Tüzmen, "Madem Yargıtay'ın DEHAP kararı çıktı. Hazır kur yükseliyorken Merkez Bankası piyasaya girip ayrıca talep yaratabilir" dedi.
Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti ise gerek siyasilere gerekse ihracatçılara enflasyona dayalı kur ayarlaması beklememeleri çağrısında bulunarak, "Artık enflasyon sorununu çözmemiz lazım" dedi. Piyasa derinliği oluşmadığı için vadeli kura hala yaklaşma olmadığını belirten Serdengeçti, "Piyasa derinlik kazanmadan bu olmaz. 2.5 yıldır didinip duruyoruz. Ama bu iş bir at yarışı da değildir" dedi. Serdengeçti, şu mesajları verdi
* Hazine'nin dövizli kağıtları halka arz etmesi beklenen sterilizasyon etkisini vermez. Bankaların açık pozisyon kapatması için portföyünde kalır.
* Altın rezervlerini teminat gösterip kredi kullanılmasını önerenler var. Bu Tayland başta olmak üzere bazı ülkelerde denendi ve sonuç vermedi. Kaldı ki rezervlerimizin yüzde 3.5'i altın stoku. Oysa bu oran dünyada yüzde 9 düzeyinde.
* Döviz tevdiat hesaplarından (DTH) çekilen paralar bir ara hazine bonosuna gidiyordu. Ancak, son dönemde, DTH'lara dönüş oldu.
* AKP'nin tek parti iktidarı sonrasında, krizler nedeni ile Türkiye'den çıkan dövizler ekonomiye dönmeye başladı.
* Son 2-3 ay içinde ise kısa vadeli yabancı sermaye geliyor.
* Reel faizlerin düşmesi için iki temel şart var. Birincisi, sıkı maliye politikaları. İkincisi, bankacılık reformu. Bu süreç de Türkiye'de henüz tamamlanmadı.
* Kısa vadeli faizleri suni düşürürseniz bir süre sonra Hazine faizleri yükselir.
* Kur riski Merkez Bankası'nın değil, piyasaların üstündedir. Bunu hiç unutmayın.
* Özel sektörün sorunu eskisi gibi kamu desteği kalmamasıdır. Özel sektör, başka finansman kaynakları aramak zorundadır.
GİRDİLERİ İNDİRİN
Merkez Bankası kur politikasından geri adım atmayınca sanayiciler girdi maliyetlerinde indirim taleplerini gündeme getirdi. ASO Başkanı Zafer Çağlayan, Eximbank kaynaklarının arttırılmasını, elektrik, sigorta primi ve vergi yükü gibi maliyetlere etki eden kalemlerde indirim yapılmasını istedi. Bunun üzerine Enerji Bakanı Hilmi Güler, "Elektrikteki TRT payını düşürdük. Yüzde 2'lik payı da düşüreceğiz" müjdesini verdi. Ancak Çağlayan başta olmak üzere sanayiciler, elektrikteki TRT payının indirilmesinin sanayicinin tarifesine yansımadığını söylediler.
Türkiye'de yeterli hacmi yok
İhracatçıların yapılması için bastırdığı dövizde vadeli işlemler, zaman zaman gündeme gelmesine rağmen henüz yeterli hacme ulaşamadı. İMKB bünyesinde faaliyet gösteren vadeli işlemler piyasasında gerek ihracatçı gerekse ithalatçı bankalar aracılığıyla işlem yapılabiliyor. Daha önceleri vergi yükü nedeniyle pek tercih edilmeyen vadeli işlemler, bu yükler kaldırıldıktan sonra da hacim olarak tatmin edici seviyelere erişemiyor.
İhracatçı geliş tarihi belli olan bir ihracat bedeli ile ilgili vadeli işlem sözleşmesi yaparak bu tarihe döviz kuru alabiliyor. Aynı işlem ithalatçı için de yapılabiliyor. Sözleşme yapıldıktan sonra işlemin kuru kesinlikle değiştirilemiyor. Sözgelimi 1.397.000'li kur seviyesinden üç ay sonrasına 1.470.000-1.485.000 aralığında alış kuru alınabiliyor. Tüm dünyada kullanılan ve milyarlarca dolarlık hacimlere ulaşılan vadeli işlemler, hem döviz ödemesi olan hem de döviz alacağı olan bir firmanın bu risklerden kurtulmasının en kolay yolu. Ayrıca bu işlemler günlük kurlardaki volatiliteyi de azaltması bakımından tüm dövizli işlemler için önemli.
Okan MÜDERRİSOĞLU
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
