|
 |
|
Buyuyoruz ama yatirim yok
Buyumenin ithalatla olduguna isaret eden Celal Metin "Ithalat artiyor, ama hala yatirim gormuyoruz. Yatirim icin gelin vergileri dusurelim"
Sabanci Grubu'nda alti aydir isiklar hic sonmuyor' dersek abartmis olmayiz. Mart'ta CEO'luk koltuguna oturan Dr. Celal Metin'in ise hizli basladigi dilden dile dolasiyordu. Biz de bu yenilenmeyi ilk agizdan dinlemek icin Metin'le 2.5 saatlik bir roportaj yaptik. Ekonomideki iyilesmenin saglam temeller uzerinde ilerledigini kaydeden Metin, ancak bunun henuz yatirimlara sicramadiginin altini kalin cizgilerle cizdi. "Ithalat artiyor. Ama ortada oyle buyuk yatirimlar da yok" diyen Metin, hukumetin yatirimlari atesleyecek enstrumanlari one surmesi geregine isaret etti ve ekledi "Vergileri dusurmenin tam zamani."
* Turkiye guzel gunlerden sonra hep krizle bogusuyor. Yine guzel gunler geciriyoruz...
Mikro ve makro acidan baktigimizda ekonomide ciddi muspet rakamlar var. Ben endise duymuyorum. Onemli olan, bunlari disiplin altina alip devam ettirmek. Problemleri olmayan bir yerde miyiz. Tabii ki hayir, ama bu problemler asilamayacak kadar buyuk degil. Yaptigimiz analizlere gore Turkiye 2004-2006 arasinda buyuyecek. Ancak 2007'den sonra yavaslama goruyoruz. Hem dunya o kadar kotu bir donemden gecti ki, hicbir devletin, liderin, sirket yoneticisinin aptalliklar yapacak luksu yok.
* Sizin gordugunuz en buyuk sorun nedir?
Reel faiz. Bana gore olaya biraz daha radikal yaklasilmali. Iki ayda bir yuzde 3 faiz indirimi yerine bir kerede yuzde 6'lik bir indirim olabilir. Insanlar kendilerini ona gore ayarlar. Bugunlerde cok uzerinde durulan bir konu daha var. Dolar kuvvetli mi, zayif mi? Bu cok subjektif bir konu. Su anda trendler muspet. Sene sonunda yuzde 20'nin altinda bir enflasyon, reel faizlerin de yuzde 15-20'ye cekmeye calisildigi bir yer var. Ben gerceklesir diyorum. Doviz rezervlerine bakin, habire yukariya cikiyor. Bir yerden para ekonomiye giriyor. Ama hukumet IMF hedeflerini tutturmak icin kayitli ekonomiye yukleniyor.
* Hukumet oynayacak alaninin dar oldugunu dusundugu icin vergiye yukleniyor...
Cok cesur kararlar almaktan baska care yok. Ben sunu oneriyorum. Gelin vergileri asagiya cekin. Buyuk bir kazanc icin kucuk bir yuzdeyi feda edin. Adam yuzde 50 kazanmayip yuzde 50 vergi veriyorsa o zaman kayitsiz ekonominin yollarini arayacak. Butun bunlar da zor isler degil. IMF de buna ikna olmak zorunda. Baska caresi yok. Tum dunya bunu yapmis. Modeller acik. Bunun icin dunyanin en akilli adami olmaya gerek yok. Herkes ihracata bakiyor. Halbuki baska bir olay var. Niye ithalat bu kadar artiyor. Cok ciddi yatirimlar mi var Turkiye'de, hayir. Peki ne oluyor? Yerli uretici ithal malla rekabet edemiyor.
Dev bir ortaklik geliyor
* Gelelim Sabanci Grubu'na. Bu ekonomik gelisme icinde nasil bir Sabanci Holding gorecegiz?
"30-05" adinda bir program baslattik. Sabanci Grubu'ndaki butun sirketler 2005 sonuna kadar maliyetlerini yuzde 30 dusurecek. Bu sadece bir maliyet dusurme calismasi degil, stratejik bir calismadir. Urun gamlarina, tesislere, teknolojilere bakilacak. Rekabet gucumuz olmayan tesisleri kapatacagiz. Cikacagimiz islerde bile maliyetleri belli seviyelere cekmemiz lazim. Diger buyumeler tesis ve sirket alimlariyla olacak.
Cok yakinda goreceksiniz, onemli bir alanda Turkiye'nin en buyuk gruplariyla ortakliklara gidecegiz. Bizim buyuklugumuzdeki insanlar bunun geregini hissediyorlarsa herkes yapmali. 'Kucuk olsun, benim olsun' devri bitti.
* Tupras, Turk Telekom, THY, Tekel, Milli Piyango, en buyuk kurumlarin satisi en sona kaldi... Siz bunlardan hangisine talip olacaksiniz?
Sabanci Grubu su anda aktif olarak Tupras'in icerisinde, degerlendiriyor. Turk Telekom kesinlikle odagimizda. Sigarada bizim pazar payimiz yuzde 33-34. Tekel ozellestirmesinde icki bolumunun de icindeyiz. Milli Piyango ile de ilgileniyoruz. Tabii bu kurumlarin hepsine yatirim yapacak degiliz. Sektorel yapilanmamizda nereye gittigimizle ilgili bunlar.
* Bazi sektorlerden cikmaniz gerekecek o zaman.
Kafamdaki yapi su anda hazir. Bunlari yonetim kurullarindan gecirdim. Belli isler Sabanci Holding'in gittigi bu yapida agir kaldi. Ornegin tekstil bizi heyecanlandirmiyor. Bunu baska bir yapilandirma icine sokacagiz. Kuculen ama satisi buyuyen bir tekstil olacak. Hic kimsede falcilik yok ama 2004-2006 doneminde yuzlerin guldugu bir Turkiye gorecegiz. 2007'den sonra cikisin asagiya inecegini bekliyoruz. Iste maliyetleri yuzde 30 asagiya cektigim zaman 2007-2011 arasinda hala saglam bir Sabanci bulacaksiniz.
Cin'i icine almayan bir is plani yapmak hatadir
* Hangi alanlarda buyuyecek Sabanci Grubu?
Enerji ve kimya konusunda buyume kararliligimiz kesin. Brezilya'dan Kuzey Amerika'ya, Almanya'dan Iran'a kadar pekcok ulkede yatirimlarimiz var. Simdi ciddi anlamda Cin'e gidiyoruz. Cunku sahsi inancim su ki, dunya nufusunun yuzde 55'inin yasadigi bir yeri icine almayan bir is plani yapmak hatadir. Gidada yeni sirketler alacagiz. Gorusmesini yaptigimiz isler var. Burada dunya ile entegre olan modeller gelistirecegiz. Cunku yagda onemli bir yapimiz var. Tekel'in icki bolumunu gidanin tamamlayicisi olarak goruyoruz.
* Telekomunikasyondaki hedefleriniz nedir?
Bilgi ve telekomunikasyon alaninda Satelko'yu kurduk. Teknoloji ve iletisimle ilgili butun sirketler bu catinin altinda olacak. 1 Ekim'den itibaren hayata geciriyoruz. Yatirimlara da baslattik. Turk Telekom bilgi yapilanmasi, regulasyon sonrasi faaliyetlerde hazirliklarimiz tamam. Zamani geldiginde ilk dugmeye basan Sabanci Grubu olacak. Enerjide daha da buyuyecegiz. Butun sirketlerin hepsinin eksi arti 3 dedigimiz bir stratejik plani var. Buna her yil bir yil ilave ediliyor.
* Enerji'de nasil bir buyume olacak?
Turkiye'nin yeralti kaynaklari cok zengin. Ornegin bor madeni bizim icin cok onemli. Gelecegin araclari hidrojen yakitli araclar olacak. Bunun kaynagi da bor. Enerji bakanligi ile de gorusmeler yaptik. Borun islenmesi ile ilgili yatirimlar olacak.
Cevremiz AB ile boy olcusecek duzeyde
"Gayet dikkatliyim. Ama iyi bir yolda oldugumuzu da biliyorum. Turkiye'de sanayinin cektigi bir sikinti var. Pekcok sirket parasini hazine bonosuna yatirmis. Oradan o kadar cok para kazanmis ki, faaliyet gelirlerinden daha cok kazandiklari icin herkes karli sirket olmus. Ama imalata bakmayi unutmuslar. Bunlar temel isler. Mali alirken, uretirken, satarken, paramizi kullanirken para kazanacagiz. Bu temel unsurlari yerlestiremezseniz uzerinizden ucan kuslar var. O kuslar gider Uzakdoguya konar. Sanayi doguya kayiyor. Ama Turkiye cografi avantajini hala degerlendiremedi. Turkiye'nin etrafina bakin. Balkanlar, Kafkaslar, yeniden yapilanan bir Ortadogu, Kuzey Afrika'nin gobeginde yer alan bir Turkiye var. Eger biz burada ekonomide iyi bir trend yakalarsak, markalar yaratabilirsek oyle ciddi buyuklukler yakalariz ki, AB buyuklugu ile Turkiye'nin etrafindaki bu buyukluk ciddi anlamda mukayese edilir diye dusunuyorum. Bunu yapamazsak Turkiye pekcok kuvvetli oldugu sektorde buyuk sirketler dahil yok olurlar."
Leyla SEN
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
