|
 |
|
MEHMET ALTAN
Iki yuzlu musunuz?
Bilisim Fuari, her sene, keskin ve uzak sonbahar isiklari arasinda, beyaz kanatlariyla cekip giden leylekler donemine rastlar.
Bu sene de oyle oldu. Cuma gunu, Tum Internet Dernegi'nin duzenledigi "Internet Yasamin bir adim onunde" baslikli panelde konusurken, uc yil once internette olum guncesini yayimlayan 37 yasindaki Cinli Lu Youging aklima geldi. Kansere yakalanmis, kurtarilamayacagini anlayinca tedaviyi kendi istegi ile durdurmus ve internette bir site acmisti. Orada, olume nasil yaklastigini ve Cin toplumunun hastalara nasil davrandigini anlatmisti.
Kol gucunden beyin gucune gecen toplumlar icin internet "yasamin bir adim otesinde" degil, tamamen icindeydi. Hatta Cinli Lu'nun orneginde oldugu gibi olum otesine bile gecebiliyordu...
****
Bilgisayarlasma, muthis bir saydamlasma getirmekte...
En buyuk degeri beyinsel yaraticiligin sagladigi bir donemde, insanlarin iki yuzluluge ihtiyaci kalmiyor. Zaten iki yuzlulugu de, her seyi kayit altina alan, her dem taze bir beyin islevini goren bilgisayarlar ortaya cikariveriyor.
****
Turkiye gibi, cok az uretip cok kotu paylasan, sanayilesmesini tamamlayamamis bir tarim ulkesinde bile bilgisayarin sagladigi saydamlasmanin etkisine rastliyoruz.
Gecenlerde, Polatli Ticaret Borsasi'nin cerbezeli Baskani Yahya Toplu ve Genel Sekreter Tahsin Aksoy'un davetine uyarak burayi gezdigimde, bilgisayarlasmanin tarimdaki etkilerini de bire bir yasadim.
Hububatta ihtisas borsasi haline gelen Polatli Borsasi, dort yuz bin dolarlik bir yatirim yaparak, ulkemizde ilk kez bilgisayarli laboratuvar ortaminda kalite ve siniflandirma yapmayi basarmis.
Borsaya getirdiginiz urunun niteligi aninda beliriyor. Ornegin bugdayin sertlik degeri, proteini, hasere takibi saptaniyor ve ona gore tanimlaniyor. Borsa salonunun elektronik ortaminda ureticilerin sakin bir sekilde bugdaylarini pazarladiklarini gordum. Kimse urunu icin propaganda yapmiyor, bagirip cagirmiyor, laboratuvar ne olup olmadigini soyluyor.
Ne yazik ki, Turkiye bu sistemi yayginlastirmiyor. Halbuki Polatli duzeyinde bir orgutlenme tarima cag atlatir...
****
Turkiye'de hububat borsasi cok yeni, Polatli'daki laboratuvar sistemi ise ondan da yeni. Ve Turkiye'de tek...
Ortalama yillik yirmi milyon ton bugdayin ancak bes yuz bin tonu borsada islem goruyor. Tabii saydamlasma bu kadar minik bir bolumde olunca, dunya fiyatlarini nasil yakalariz sorusu da gundeme gelmiyor.
Dunya piyasasi baska, Turkiye piyasasi baska.. Turkiye'de bir ton bugdayin ortalama fiyati 280 dolar iken cok daha nitelikli Kazakistan bugdayinin tonu dunya piyasasinda 120 ile 140 dolar arasinda...
Piyasanin yerini siyaset aldigi icin bizdeki saydamlasma Polatli Borsasi yonetiminin gayreti ile sinirli kaliyor.
****
Ayni saydamlasma otomotiv sektorunde ise cok daha yaygin...
Arabalar arizalaninca, ayni tahil laboratuvari gibi, bilgisayar ekrani, hastaligi soyleyiveriyor.
Yalan donemi orada tamamen bitiyor. Hem zaman kazaniyor, hem de arizanin niteligini tam isabetle kaydediyorsunuz. Ustanin bireysel cabasina ihtiyac yok. Dogruyu soylemeyip biraz daha fazla para yurutme arzusunda ise buna da imkan yok. Artik tum ustabasilar, bilgisayarlasma surecine giriyor.
Otomotiv, tarima gore cok daha ileri bir sektor oldugu icin oradaki saydamlasma cok daha yaygin.
Bilgisayarlasma sadece el emegini bitirmiyor, saydamlasmayi da yasamin tek gercegi haline getiriyor.
****
Soru su, Turkiye buna ne kadar hazir?
Iki yuzluluk yapmadan, ureterek, rekabet ederek, yalandan ve dolandan uzak, sahtekarliga siginmadan kendi ayaginin ustunde durarak yasamak...
Hazir olmasa da, bilisim devrimi geliyor...
Cinli Lu'nun internette olum guncesi yayimladigi bir dunyada, bundan kacis yok.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
