|
 |
|
EMRE AKOZ
Onlar yanlis biliyor
Sevgili okurlar... Cogunuzun "Bu adam da tavlaya takti, baska bir sey yazmiyor" dedigini duyar gibiyim. Haklisiniz. Ama ben de hakliyim!
Cunku daha once de ayni sey F-Q klavye tartismasinda oldu. Ortalama Turkiye vatandasi fazla dusunmez. Onune ne koyarlarsa eyvallah der. "Yahu eskiden bu klavyeler F idi, simdi niye Q oldu" diye sormaz. Bu tip kaygilar duymadigi icin de yerli ve yabanci tuccarlar ve de tuccar zihniyetliler tarafindan kolayca aldatilir. Kulturunun, dilinin icine edilir.
Bu sorgulamama tavrinin bir baska uzantisi da su Ortalama Turk 'yaptigi seyi' bildigini sanir. Iste tavla konusu da bu yuzden onemli. Birisi cikip "Tavla sans oyunudur" der, oteki de (eh zar sallamis ya) kendini bazen sansli, bazen sanssiz bulur ve buradan hareketle tavlayi sanstan ibaret bir oyun sanir.
Asaf Hoca yaniliyor
Bu tavla tartismasi ciktigindan beri suruyle mesaj aliyorum. Ornegin birisi demis ki "Siz yanlis biliyorsunuz, tavlada cift (ornegin 6-6) gelme olasiligi 18'de 1'dir (1/18)." Bir baskasi da diyor ki Cift gelme olasiligi 21'de 1'dir (1/21).
Vatan yazari, ekonomi profesoru Asaf Savas Akat dahi yanlis hesap yapmis (ki ayni hataya ben de dusmustum) o da tum zarlarin (6-6 ya da 4-3) gelme olasiliginin 1/21 oldugunu saniyor.
Hepsi yanlis. Dogrusunu tekrar yaziyorum
Niye zar tutarlar?
Iki zar ayni anda atildiginda... Ciftler haric herhangi bir zarin (3-2, 2-1 vb.) gelme olasiligi 36'da 2'dir (2/36 yani 1/18). Cunku ornegin 4-3 ile 3-4 ayni zar sayilir. Buna karsilik cift gelme olasiligi 1/36'dir. (Yandaki tabloya bakarsaniz niye boyle oldugunu gorursunuz.)
Iste bu yuzden... Olasiliklari azaltmak icin... Zar tutan hilebaz tavlacilar... Ornegin 6-6 atmak istiyorlarsa... Zarlardan birini 'koyarlar' (yani el becerisiyle 6'yi hemen onlerine birakirlar)... Boyle yaptiklarinda aslinda tek zar atmis olurlar... O tek zarda 6'yi bulma olasiligi 1/6'dir. Nerede 36'da bir sans, nerede 6'da bir sans!..
Gelelim "Tavla sans oyunu degildir, olsa olsa sans yonetimidir" iddiama.
Dun Radikal Yayin Yonetmeni Ismet Berkan aradi. Berkan bilime, matematige ve mantik problemlerine cok meraklidir. Hatta bazi pazar yazilarini bu konulara ayirir.
Ozetle soyle dedi "Tavla cok basit bir oyun oldugu icin ardindaki sistemi anlamiyorlar. Mesele ayni zarin tekrar gelme olasiligi degil ki... Bati'da cok cesitli tavla turnuvalari yapiliyor. Mesela 15 tahtanin basina 30 kisi siralaniyor. Zari ise bir baska kisi (mesela bir hakem) atiyor. Herkes o zara gore oynuyor. Sonucta ortaya bambaska oyunlar cikiyor. Kimini beyazlar, kimini siyahlar kazaniyor. Eger olay sanstan ibaret olsaydi, hep bir taraf kazanirdi."
Sansinizi hesaplayalim
Berkan ayrica dergi ve gazetelerdeki tavla koselerini de hatirlatti. Bu koselerde belli bir pozisyon, bir de zar verilir ve sorulur 'En iyi hamle hangisi?' Bu tip koseler bizde ilgi gormez, cunku her Turk tavlayi bildigini sanir ama uluslararasi turnuvalarda hepsi nal toplar.
Ben de Berkan'a, 'Snowie' adli tavla programindan soz ettim. Bu 'Snowie'yi iyice gelistirmisler. Oyunu bilgisayara veriyorsunuz ya da bilgisayara karsi oynuyorsunuz. Mubarek sadece iyi oynayip oynamadiginizi ve oyun gucunuzu degerlendirmekle kalmiyor... Sans katsayinizi da saptiyor! Yani oyunu kazanirken ya da kaybederken size gelen zarlarin deger hesabini da yapiyor. Sonuc Sans katsayiniz dusuk olmasina ragmen iyi oynadiginiz icin kazandiginiz ortaya cikabiliyor. (ya da tam tersi).
Deniz Gokce'ye oneri
Gelelim bir baska ekonomi profesoru olan Deniz Gokce'nin sorununa. Hoca, Mehmet Barlas ile tavla oynamis ve kaybetmis. Diyor ki "Barlas tavla tatavasini iyi bilen ve oyun esnasinda bol ve nukteli konusan birisi."
Ah Barlas'i bilmem mi! Onu hic tavla oynarken gormedim ama adim gibi eminim Muthis zekasi, hazir cevapliligi ve engin kulturuyle adamin altindan girer ustunden cikar. Basini dondurur. Zaten bizdeki tavla ustalarinin cogunlugu boyledir. Agizlari iyi laf yapar.
Bu su anlama gelir 1) Kendileri hizli dusunurler. 2) O laflarla rakibi ambale ederler. 3) Pullari sakada sukada vurarak karsi tarafi sindirirler. 4) Bu arada hile yaparlarsa fark edilmesi zor olur.
O halde Deniz Gokce, Barlas'i yenmek icin soyle yapmali 1) Zarlari fincanla attirsin. 2) Sustursun (tabii becerebilirse). Bana guvenin, eger bunlari yaparsa Gokce'nin galibiyet orani aniden yukselecektir.
Ama tabii isin eglencesi kalmaz; o baska.
Hile yapmak mubah
Halbuki Turkler tavlayi bir sosyallesme araci olarak kullanir. Maksat birlikte olmaktir. Samata, girgir yapmaktir. Ayrica acemilerin de arada sirada kazanma sansi oldugu icin tavlayi herkes sever. Yoksa kim ugrasacak isin mantigiyla, stratejisiyle, taktigiyle, felsefesiyle...
Hangi oyunda 'hile itirafi' sirin bir laf olarak kabul edilir ve Barlas'in yazisina dahi baslik olur 'Cihar attim, ses oynadim'. (Yani 'Dort attim, alti oynadim'.)
Asaf Savas Akat'in hatasini duzeltelim
Yukaridaki tabloya dikkatlice bakin. Iki zar ayni anda atildiginda, gordugunuz gibi 36 farkli sonuc ortaya cikar. Yani herhangi bir atista belli bir ciftin gelme olasiligi (hem 1-1, hem de diger ciftler icin) 36'da 1'dir. Buna karsilik, diger zarlarin da olasiligi 36'da 1'dir, ama her zardan iki tane oldugu icin (yani 4-3 ve 3-4 pratikte ayni zardir) olasilik 36'dan 18'e duser. 2/36;1/18. (Hocanin diger hatalarina bir baska zaman deginiriz.)
BOYLE CEZA OLUR MU YAHU?
Trabzonspor-Fenerbahce macinda olaylar cikti ya... Federasyon, Fener'in sahasini bir mac kapatti. Yahu bu ne bicim cezadir? Ben niye kabahatli oluyorum? Peki futbolcular mi sorumlu Fenerli holiganlarin taskinligindan? Boyle ceza olur mu? Diyelim ki o saldirgan taraftar kitlesinin Trabzon'a gitmesinden Fenerbahce Yonetimi sorumlu. Peki kardesim O zaman tribunleri filan tamir ettirip faturasini F.Bahce Yonetimi'ne kesersin. Ayrica okkali bir de para cezasi verirsin. Olur biter. Centilmen seyirciyi ve futbolculari niye cezalandiriyorsun?
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
