|
 |
|
SOLI OZEL
Bu mulk kimin?
Iktidar/guc aliskanlik yapar. Kurtulmasi zordur. Ancak lastik reklaminda da sloganlastirdigi gibi "Kontrolsuz guc, guc degildir". Iktidarin en onemli, ayni zamanda da ulasilmasi en zor kurallarindan birisi, iktidarin sinirini dogru tanimlamaktir. Duracaginiz noktayi susacaginiz saati dogru kestiremezseniz, gucunuzu tuketmeniz isten degildir.
Ustelik bir donem icin gecerli sinirlar bir baska donemde gecerli olmayabilir. Zira baglam degismistir, oyuncular farklilasmistir, kosullar yeni tur iliskiler gerektirmektedir.
Iktidarin/gucun kaynaklari, sembolleri kullanilmasinin araclari vardir. Kaynaklar arasinda siddet, para, kurum/orgutlenme ve bilgi bulunur. Siddet, para ve bilgiye sahip kisi gucunu bunlari kullanarak saglar.
Kurum icinde guc sahibi olmak kisisel beceriye baglidir. Ancak disariya yonelik iktidar yansitmalarinda kisinin kurumun gucunden istifade etmesi soz konusudur. Cogu zaman bir kisinin gucunun kendisinden mi, yoksa ait oldugu kurum/orgutten mi kaynaklandigi tam anlasilamaz. Yalnizca bazilari kurumla ya da kurumsuz etraflarinda guc hanesi yaratabilirler.
Dolayisiyla tarih icinde nice muktedir, kurum disi kaldiklarinda gucsuzlesmenin getirdigi derin melankoliye gomulebilirler. Kurumun sembollerinden iktidar haznesinden yararlanamadiklarindan kisisel becerileri guclu bir aktor olarak kabul gormelerine yetmeyebilir.
Mesruluk kosullara bagli
Her siyasi sistem, bir iktidar yapisini yansitir. Bunun kaliciligi gordugu kabule, daha dogrusu toplumun gonullu rizasina baglidir. Yani bir iktidar yapisinin surekliligi mesruluguyla dogru orantilidir. Mesrulugun surebilmesi cesitli kosullara baglanabilir. Bunlarin basinda da zaman ve mekan icinde yasanan degisimlerin sisteme yedirilebilmesi gelir.
Kendilerini yenileyemeyen sistemler cokmeye mahkumdur. Bugunun dunyasinda bu sozu yorumlamaya kalkarsak demokratik degerlere uyum saglamanin mesruiyet icin gerekli bir kosul oldugu soylenebilir.
Yukaridaki kisa ozet baglaminda bugun Turkiye'de yasananin bir iktidar devri oldugunu soylemek mumkun. Halkin ezici cogunlugunun duzeni sagladigi icin destekledigi, kullandigi siddetin dozuna aldiris etmedigi 12 Eylul darbesinin kurdugu iktidar yapisi artik Turkiye'ye dar geliyor. Askeri rejimin hazirladigi anayasa, o anayasanin felsefesi ve kurumlari ulkeyi boguyor.
Bu surecte firtinalar kopacak
AB uyum sureci cercevesinde gerceklestirilen reformlari bu bakimdan yalnizca disaridan gelen baskilarla aciklamak kolaycilik olur. Askeri vesayet donemi bitmekte, siyasette sivillesme baslamaktadir. Bu surec pek cok nedende sorunsuz ya da itis kakissiz gecmeyecektir. Ozellikle laiklik ve etnik milliyetcilik konusu etrafinda muhtemelen firtinalar kopacaktir.
Toplumun bugun vardigi gelisme, bilinc ve siyasi olgunluk duzeyinde bu meselelerin hallini sivillerden bekledigi asikardir. 12 Eylul'de Turk-Islam sentezini kendisine dayatmis olanlarin simdiki kizginliklarini da toplumun pek kaale almadigi ortadadir. Dolayisiyla Turkiye artik normal bir demokratik ulke olmanin gereklerine uygun hareket etmeyi ogrenmelidir.
Kaldi ki Turkiye'nin kollektif akli yalnizca devletin aklindan ibaret de degildir.
Bu bakimdan Genelkurmay Baskani Hilmi Ozkok'un Sali gunku konusmasinda altini cizdigi cagin disinda kalmama ve daha olgun bir fikri yapiya sahip olunmasi gereklilikleri Turkiye'nin tumu icin gecerlidir.
Bu hedefe yonelirken degisimi sindiremeyenlerin gorevi devretmeleri belki yasanan tarihi an acisindan da onemli bir sanstir.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
