|
 |
|
Singapur aslanlari
Disa acilan Turkiye'nin en onemli sorunlarindan biri "tanitim." Turk Tanitma Vakfi (TUTAV) Baskani Kemal Baytas "Uzakdogu'ya sefer duzenliyoruz" dedi
- Singapur ve Jakarta'ya... Turkiye haftasi yapacagiz... Gel... Gor.
"Seferin" Singapur ayagina katildik.
Singapur 9.538 kilometre.
Bir "ada ulke."
150 kadar Turk yasiyor.
Onu, onbesi ogrenci.
Bir kismi isadami.
Ve hepsi de birer "Singapur aslani."
****
Singapur'un amblemi "aslan."
Kente o yuzden "Lion City" deniyor.
Ama bu aslan "deniz aslani."
Turk Haftasi'nin acilis gecesinde, Buyukelci Hayri Erol'la birlikteydik.
Bir yaninda "Singapur Parlamento Baskani" vardi.
Diger yaninda ulkenin en onemli politikacilarindan biri.
Hayri Bey hemen hemen her gece "etkinlige" geldi.
Ve her gelisinde yaninda "Singapur'un onemli isimlerinden birkacini" getirdi.
Genc, dinamik, insan iliskilerinde cok basarili bir diplomat.
****
TUTAV bugune kadar 30'dan fazla ulkede "Turk haftasi" yapti.
Ve bunu "kendi imkanlariyla" yapti.
"Devlet butcesine" el uzatmaksizin.
Kemal Baytas da, kendisini "tanitima adamis bir misyoner."
Ne kadar kutlasak azdir.
Marifetli eniste
Eniste" dedik- Nasilsin, iyi misin?.. Anlat bakalim... Ne var, ne yok?
- Yavuj Bey... Ben sok iyi... Good... Very Well... Ya sen nasil?.. Turkiye iyidir mi?
- Her sey iyi... Ya coluk cocuk?
- Sen soruyor benim soluk socuk.
- Evet, senin coluk cocuk?
- Var benim socuk iki tane... Iki yas, dort yas.
- Yenge nasil?
- Sen soruyor yenge... Yani my wife... Benim hanim?... Sen biliyorsun mu, my wife Turk.
- Tabii... Onun icin sana eniste diyorum ya.
- Yavuj bey, bekle one minute... Bir dakka... I will coll my wife... Nasil derler ona, cagirmak... Ben cagirmak simdi Berna... Berna, Berna... Look... Yavuj bey is asking you..
Ve Berna geldi.
Kucaklastik.
Ankara'dan, Ikinci Basin Sitesi'nden Berna Esendemir.
Simdi Berna Sekhon.
Ankara Hilton'da calisiyordu.
Singapur Hilton'a Satis Muduru oldu.
Ve sonra da...
Hint asilli Singapurlu Sukhjeet Sekhon'la evlendi.
Singapur'da yasiyorlar.
- Eniste, ne is yapiyorsun?
- Yavuj ben, sen soruyor benim joob.
- Evet... Senin is.
- I'm working at very big company... Siz diyor ona buyuk sirket.
- Ne kadar buyuk?
- Yillik ciro 48 milyar dolar.
- Adi?
- Company's name Glencore... Merkez Isvicre... Ama ben calisiyor Amerika bolum.
- Ne sirketi?
- Petrol... Siyah karbon... Oto lastigi var yapmak... With, siyah karbon.
Eniste, 37 yasinda.
Berna ise 33.
Singapur'da yasiyorlar.
Eniste is nedeniyle sik, sik dunyayi dolasiyor. Berna da iki ve dort yaslarindaki cocuklara bakmaktan, Hilton'daki isine devam edemiyor.
Berna'ya dedik ki "enistenin Turkcesi hic de fena degil."
Berna "o da bir sey mi" diye guldu
- Eniste kabiliyetli... Turk muzigini sor, neler biliyor, neler.
Bu sirada sahneye dansoz cikmaz mi?
Eniste yerinden firladi ve sahneye yurudu...
Oyle marifetliydi ki, salon alkistan inledi.
Koc'tan GM'ye
Koken, Sebinkarahisar. Ama Ali Aydin Pamir Istanbul'da dogup, buyumus. ITU, Makine Muhendisligi mezunu. Turkiye'de KOC'ta calismis. Otokar Genel Mudurlugu'ne kadar yukselmis. On yildir yurtdisinda.
Ve bir dunya devi olan General Motors'ta (GM). Once bu buyuk firmanin Almanya'daki "ihracat muduru" olmus.
Sonra da "Avrupa disi ulkelerden sorumlu satis sonrasi muduru."
1996'dan bu yana Singapur'da.
- Ya su andaki is?
- Yine General Motors.
Ali Aydin Pamir, GM'in "Uzakdogu'daki basi."
"Singapur ve Malezya" Genel Muduru. "Yeni ulkeleri teskilatlandirmak" da onun isi.
Yani Cin de ona bagli, Hong Kong da, Tayland da. Bu cografyadaki "12 ulke" ondan soruluyor.
Bir Turk'un, profesyonel yonetici olarak gelebilecegi "cok onemli bir post."
"Singapur protokolunun" onde gelen isimlerinden.
47 yasinda.
Sohbette sorduk
- Daha daha ne var, ne yok?
Bu sirada esi buyuk bir sevincle yanimiza kostu
- Bakin ne buldum?.. Ne aldim?.. Inanilmaz guzel... Bu bir Kutahya... Icine cikolata koyacagim... Birine ev hediyesi olarak goturecegim.
Ali Aydin Pamir, esinin elindeki Kutahya Porselen'i inceledi ve...
- Cok guzel... Ben de bir kilim aldim... Bak, nasil ama... Milas kilimi.
Restoran Anatolia
Yavuz Abi, size bir tavuk doner ikram edelim.- Yok, yok. Sagol.
- Karadeniz pidesi?
- Tesekkurler.
- Iskender... Bol yogurtlu.
- Hayir.
- Ama bir sey ikram etmek istiyoruz.
- Turk kahvesi... Sade.
- Hayhay.
Burasi, Singapur'un gobegindeki Turk lokantasi... "Anatolia."
Meshur Far East Plaza'nin alt kosesinde.
****
Anatolia'nin sahipleri Istanbul'da yasayan iki Turk. Biri Oflu muteahhit Hizir Gungor. Digeri demir tuccari Ismail Cem Cita. Anatolia'nin basinda ise Naim Kulsoy var. 27 yasinda. Trabzon-Arakli kokenli.
Almanya dogumlu. Bogazici-Turizm mezunu. Sonra Istanbul Universitesi, Ispanyol Dili ve Edebiyati. Ingilizce, Almanca, Ispanyolca biliyor. Bir "isci cocugu."
Sefer Ark, "donerci."
Adapazari-Hendek'ten... Dikmen koyunden.
Huseyin Imzali ise "pideci."
Giresun-Gorele'den... Seferli koyunden.
"Karadeniz Gorele Pide Salonu"nun eski ustalarindan. Ilyas, dondurmaci.Rize-Ikizdere'den... Guneyce koyunden.
Lokantada, Turkler'in disinda da calisanlar var.Ceylani ile Huseyni, Singapurlu. Vimel, Hint. Kasiyer ise Cinli.
Singapur'da "hayli" Turk lokantasi var. Sofra, Kapadokya, Efem, Efes, Turkish Hause, Deli Turk.
"Hepsi iyi de" dedik
- Bu Deli Turk de neyin, nesi?
Anlattilar.
- Bir Fransiz markasi var... Deli diye... O markayi aldik... Yanina Turk'u ekledik... Oldu Deli Turk... Ve tutuldu da.
Huseyin Usta (Imzali) dedi ki
- 39 yasindayim... Dokuz yasinda pidecilige basladim... Yavuz Bey, Singapur'da bir pidemi yemeden gitme.
TUTAV Baskani Kemal Baytas, "Huseyin Usta alinacak" diye araya girdi.
Ve sordu
- Huseyin Usta... Findik lahmacun da yapabilir misin?
- Lafi mi olur?.. Feristahini yaparim.
- Oyleyse bana bir findik lahmacun yap... Hatirin kalmasin.
Turk lokantalarinin musterileri kimler, diye soracak olursaniz...
Singapur'da kac Turk var ki?
Musteriler "her ulkeden." Ara, sira bizim gibi "Turkler'in de dustugu" oluyor, hepsi o kadar.
THY okulu
Bati" da bir Ucal Dalgic vardi. THY'nin Avrupa'daki en basarili elemanlarindandi. Simdi emekli.
"Uzakdogu" da da, Orhan Kabaoglu'nu tanidik. THY'nin muduru.
Gecen yil "nasil calistigini" gormustuk. Bu yil yine gorduk. Singapur'a 50'den fazla ulkenin havayolu sirketi sefer yapiyor.
Bu dev pazarda Turkiye de var.
Ve on siralarda.
Orhan Kabaoglu'ndan "yolcu listesini" istedik. THY ile ucanlarin cogu Avustralyali, Endonezyali, Singapurlu, Fransiz, Ingiliz, Malezyali. THY gercekten cok buyuk bir sirket.
Ve basarili da bir "okul."
Oyle bir okul ki...
"Calisanlari" Orhan Kabaoglu gibi "kabina sigamayan... Sirketi icin didinen" insanlar.
"Emeklileri" ise gittikleri yere "ufuk goturen" kimseler... Son ornegi VARAN'in cehresini degistiren Yusuf Bolayirli. Uzakdogu'da THY'yi cok iddiali gorduk ve gurur duyduk.
Cig kofteyi hak etmek icin
Taner "ben Diyarbakirli'yim" diye soze baslayinca... "Cig kofteyi ozledin mi" diye sorduk.
Basladi gulmeye
- Kim ozlemez ki?.. Ama burada da cig kofte yoguruyorum.
- Malzeme?
- Ne zaman Turkiye'ye gitsem, donuste cig kofte malzemesi getiririm... Sanliurfa'dan, Gaziantep'ten biber... Ozellikle de salca.
Taner Kalan 37 yasinda.
Istanbul Universitesi Iktisat Fakultesi'ni bitirmis.
Sonra Avustralya'ya gitmis.
"Pazarlama egitimi" gormus.
Turkiye'de "AK MAYA" firmasinin ihracat mudurlugunu yapmis.
Ve sonra "iyice disa acilmis."
Yillik cirosu dort milyar dolar olan bir yag sanayii kurulusunda (MOI) calismaya baslamis.
Simdi bu dev sirketin maya bolumunun pazarlama muduru.
- Taner, neler yapiyorsunuz?
- Palmiye yagi uretiyoruz... Biskuvi ve cikolatada kullanilan yagi... Ayrica maya isiyle ugrasiyoruz... Turkiye'den de maya aliyoruz... Pak Maya'dan... Ve butun dunyaya satiyoruz... Maya isi cok buyuk bir is.
Taner'in babasi Sirri Kalan, 3 Kasim 2002 secimlerinde, Ismail Cem'in partisinden Diyarbakir adayi imis.
- Taner, siyaset nasil?
- Burada siyaseti degil, isi dusunuyoruz.
- Ya Turkiye'de?
- Secim dunde kaldi... Daha aydinlik yarinlar icin Turkiye'de de gece, gunduz is dusunmemiz gerekiyor.
- Taner burada hayat nasil?
- Hayat her yerde ayni... Calisacaksin... Kazanacaksin... Ve cig kofteyi hak edeceksin.
Ozal'in vazosu Sabanci'nin seti
Lee Kuan Yew "Singapur'un kaderini degistiren isim." "Ingiltere'de" okumus. Sonra ulkesine donup, Basbakan olmus.
Ve aclikla savasan Asya kitasinin ortasinda, bir "modern ulke" yaratmis. "Oldukca uzun sure" Basbakanlik yapan Lee Kuan Yew simdi yine politikada ama...
Artik "yaslandi." Ulkesi ona "yeni bir unvan" buldu
"Kidemli Bakan."
Ulkesinin, "tecrubelerinden yararlanmaya devam ettigi" bir lider. Lee Kuan Yew, Turkiye'ye de geldi. Dunyanin tanidigi bir devlet adami. Biz Singapur'a gelmeden az once "kendisine verilen hediyeleri" satmis. "Acik artirma" ile.
Hediyeler de oldukca fazla...
Helmuth Kohl'un hediye ettigi bir "kalem." Suharto'nun hediyesi "gumus set." Dunyada Lee Kuan Yew'e hediye vermeyen lider yok gibi.
****
Acik artirmada Turkiye'den de "iki parca" varmis. Turgut Ozal'in hediye ettigi "gumus vazo." Acik artirmada 15 bin dolara satilmis. Ve Sakip Sabanci'nin hediye ettigi "gumus set." Caydanlik, sutluk, sekerlik, tepsi... O da "25 bin dolara."
Ikisini de "Endonezyalilar satin almislar."
Sorduk
- Acik artirmada toplanan paralar ne oldu?
Anlattilar
- Singapur'da bir kurulus var... Single Mother... Yalniz Anneler... Oraya bagislandi.
Yarinlar bizim
Zafer Evren. 41 yasinda.Aslen, Trabzon'unKemerkaya Mahallesi'nden.
Hacettepe-Isletme'yi bitirmis ve...
Kendisini yurtdisina atmis.
Suudi Arabistan'dan, Kanada'ya...
Ingiltere'den, Polonya'ya kadar dolasmadigi ulke, calismadigi yer kalmamis.
Brezilya dememis, gitmis.
Singapur dememis, gitmis.
Caliskan bir Karadenizli.
Ve su anda...
- Zafer, ne yapiyorsun?
- Gillette firmasinin Asya-Pasifik grubu finans baskaniyim.
Gillette "bir dunya firmasi."
Zafer'in, finans grubu baskani olarak sorumlu bulundugu bolge ise cok genis... Japonya'yi da kapsiyor, Avustralya'yi da.
Cin'i de, Kore'yi de.
Zafer evli.
Cocuklari 6 ve 8 yaslarinda.
- Zafer... Hayat nasil?
- Turkiye'nin gelecegi parlak... Genclerin onu acik... Ama hayat da zor tabii.
- Ne gibi zorluklar?
- Yurtdisinda dogup, buyuyen gencler var... Avrupa'da, Avustralya'da doganlar... Onlarin, Turkiye'de isleri zor... Bir de benim gibi Turkiye'de dogup, buyuyenler var... Bizim de disarida isimiz zor... Ama calisa calisa zorluklari asiyoruz... Hani bir sarki var ya... Yarinlar bizim.
En buyuk Turkiye
Siirt nire, Singapur nire? Selami Genc, 29 yasinda. Siirt kokenli.
Istanbul Universitesi'nde "is yonetimi" okumus.
Dort yildir Singapur'da.
- Selami... Burada nelerle ugrasiyorsun?
- Bu cografyada uretim yaptiriyorum... Cin'de, Endonezya'da, Tayland'da, Vietnam'da... Kalibini, dizaynini ben veriyorum... Su model olacak diyorum.
- Sonra?
- Uretilen mallari satiyorum.
- Nereye?
- Turkiye'ye, Italya'ya, Ispanya'ya, Polonya'ya... Akliniza neresi gelirse... Istanbul'da firmamiz var.
- Markalar?
- Turkiye'de Rodi marka ayakkabi alirsaniz veya Collezione marka kaban... Ya da Slazenger... Bunlari Avrupa'dan da alabilirsiniz... Ama bileseniz ki, benim burada yaptirip, sattiklarimdandir.
- Selami... Turkiye nasil?
- Siz daha iyi biliyorsunuz... Turkiye cok guzel... Buyuk ulke... Ama laf bol... Kuru laf.
- Singapur nasil?
- Yasamak icin calismak zorundasin... Calisinca karsiligini aliyor ve isi buyutuyorsun.
- Mesajin?
- En buyuk Turkiye baska buyuk yok.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
