|
 |
|
Krizde bankalar birakti bu kez sanayici acik yapti
IMKB sirketlerinin yilin ilk ceyregi itibariyle 6 milyar dolarlik acik pozisyon riski tasidigina dikkat cekildi. Yilin geri kalaninda ise bu rakamin daha da artacagi ongorusu yapildi
Yilin ilk alti ayinda borsa sirketleri kârlarini arttirip, borclarini azaltti. Turk Lirasi'ndaki degerlenme doviz borcu olan sirketleri suni olarak ayaga kaldirdi. Ancak ozellikle sanayi sirketlerinin, borclarini azaltirken, bir yandan da dovizde acik pozisyona girdikleri tespit edildi.
Gecen hafta Devlet Bakani Ali Babacan'in Bankalar Birligi yetkilileri ile gorusmesi sirasinda Merkez Bankasi Baskani Sureyya Serdengecti'nin bankacilara yaptigi sunumda da borsa sirketlerinin bilancolarina yansiyan bu durum masaya yatirildi.
Merkez Bankasi'nin tespitlerine gore Istanbul Menkul Kiymetler Borsasi'nda islem goren 214 sirketin yilin ilk ceyregi itibariyle 6 milyar dolar doviz acik posizyonu tasidigina dikkat cekildi. Merkez Bankasi'nin verilerini derleyen Disbank Ekonomik Arastirmalar Birimi'nin Haftalik Ekonomik Raporu'nda da reel kesimin uzerinde tasidigi acik pozisyon riski ele alindi.
Rapora gore sadece yilin ilk ceyreginde IMKB-50 sirketlerinden 43'unun acik pozisyonu 4.3 milyar dolar olarak saptandi. Hesaplamalarda sirketlerin aktiflerinde yer alan doviz varliklari ve pasiflerindeki doviz borclari dikkate alindi. Ve bu verilerde toplam borclarin ne kadarinin doviz cinsinden olduguna bakilarak, varliklar ve borclar arasindaki fark tespit edildi.
Sirketlerin borclarinin buyuk kisminin doviz uzerinden oldugu gozlenirken, bu borclarin kur hareketlenmelerinden de etkilendigine isaret edildi. Toplam acigin dortte ucunun ise IMKB-50'deki ilk 10 sirkete ait oldugu ileri suruldu. Raporda yilin ilk ceyreginde tespit edilen bu acigin yilin ikinci ceyreginde de surmesi halinde pek cok sirketin esas faaliyetleri disinda, kur farki geliri yazacaklarina isaret edildi. 6 aylik bilancolar hemen hemen tamamlanmisken, yapilan saptamalarin dogrulugu da aciklanan kârlarla kanitlandi. Yilin ilk alti ayinda 288 borsa sirketinin toplam kâri gecen yilin ayni donemine oranla yuzde 154 artarken, ayni sirketlerin borclari da yuzde 11 oraninda azaldi. Turk Lirasi ise ozellikle Irak Savasi'nin tamamlanmasinin ardindan dolar karsisinda yuzde 20 oraninda artis kaydetti.
Peki bankalarin acik pozisyon riski ve kazancini bir kenara birakip cekildigi bir donemde reel sektor firmalari bunu nasil gerceklestirdi? Doviz borclanmalarini arttiran sirketler Turk Lirasi'na yatirim yaparak yuzde 20'leri asan reel kazanclara kostular. 2001 krizinde bankacilik sektoru ise sabit kur nedeniyle dovizde acik pozisyon yapma girisimine soyunmustu. Bankacilik sektoru 2001 yilina yaklasik 8 milyar dolarlik acik pozisyon riski ile girmisti. 2002 yili ise bankalarin aldigi bu darbeyi telafi etme cabasiyla gecirdigi bir donem oldu.
Yavuz BARLAS
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
