|
 |
|
'Kizil rekabet' kasip kavuracak
Dune kadar komunizmin en buyuk kalesi olan Rusya ve Cin'in gecirdigi liberal evrim, iki ulkeyi sanayi devlerinin korkulu ruyasi haline getirdi
Cok degil, bundan 5 yil once devlet yapilarinda koklu degisiklik yapan ve rejimi daha da liberallestiren Cin ve Rusya, simdilerde tum dunyanin korkulu ruyasi haline geldi. Aslinda iki ulkenin donum noktasi, 1997'de Uzakdogu'da patlak veren ve Rusya'yi da icine Asya Krizi oldu. Kriz sonrasinda cabuk toparlanan Cin, dunyanin hem uretim merkezi hem de dev pazari haline geldi. Keza Rusya da 1998'den sonra ayni gelisim surecini izledi.
DURGUNLUK VIZ GELDI
Cin ve Rusya'daki gelisim yabancilarin da dikkatini cekti. Batili liderler global durgunluktan yakinirken Rusya Devlet Baskani Vladimir Putin, Rusya'nin milli gelirini 2010 yilina kadar iki katina cikarmayi vaat ediyordu. Cin Devlet Baskani Jiang Zemin ise, 2002'de 55 milyar dolar olan yabanci sermaye yatirimini 80-90 milyar dolarlara cikaracagini soyluyordu.
Oysa 5 yil once Rusya'da bankacilik sekoru cokmus, borsalar dibe vurmustu. Simdi ise borclar zamanindan once odenmeye baslandi. Rusya gecen yil 14 milyar dolar dis borc odedi. Ihracat 120 milyar dolari buldu. Doviz rezervini 60 milyar dolara cikartan Rusya, Sovyetler Birligi'nin dagilmasin ardindan ilk kez butce fazlasi verdi. Rusya Maliye Bakani Kudrin, dis borcun GSYIH'nin yuzde 55-60'ina tekabul ettigini, bunun da gelismis ulke seviyesinde oldugunu vurguluyor.
IRAK SAVASI YARADI
Cin'in gecen yilki ihracati ise 275 milyar dolar oldu. Ihracatin GSMH icindeki payi yuzde 6.9'dan 9.6'ya cikti. Ancak Rusya ve Cin'i asil saha kaldiran gelisme Irak savasi sonrasinda yukselen petrol fiyatlari oldu. 48.6 milyar varil petrol rezervi olan Rusya, petrol fiyatlarinin 27 dolarlara cikmasi ile buyuk kazanc sagladi. Keza 24 milyar varil petrol rezervine sahip Cin'de petrol gelirlerinden ciddi kazanc sagladi. Dunya Bankasi'na gore Cin, 5 yilda 13.7 trilyon dolar GSMH'si olan AB'yi yakalayacak.
Peki, Putin ve Zemin bu performans icin ne yapti? Oncelikle eyaletler arasindaki harcama dengesizligi giderildi. Hizli buyume saglanacak sektorler bulundu. Rusya petrol, dogalgaz ve hidrocarbon endustrisine; Cin de imalat sanayi, otomobil ve tekstile yoneldi. Cin'de Chrysler, GM gibi firmalar yatirimlarini artirirken, dev petrol sirketi BP Rus petrol sirketi TNK ile 6.5 milyar dolara evlendi.
Rusya'nin gecen yil yuzde 5.5, Cin'in de yuzde 8'lik bir buyume potansiyelini yakalamasi tuketimi de arttirdi. Artik Rusya'da Italyanlar'in en unlu giyim, Almanlar'in en unlu otomobil ve Fransizlar'in en unlu saraplari kapis kapis. 1.3 milyar nufusa sahip Cin'de de durum farkli degil. Japonlar'dan daha fazla film, Almanlar'dan daha fazla otomobil satin alan Cinliller, diger ulkelere oranla daha fazla sampuan, DVD oynaticisi ve elektirk tuketiyor. Cin'in dogusunda kisi basina yillik gelir 1.200-1.500 dolari buluyor.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
