|
 |
|
Hacıbektaş'a İsrailli sufiler konuk oldu
Kendilerini "Bektaşi Museviler" olarak tanımlayan 21 kişilik grup Cem ayininde ibadet etti.
Hacı Bektaş'ı anmak için Türkiye'nin dört bir tarafından gelen insanlara bu yıl yurtdışından pek çok turist de katıldı. 40. yılını kutlayan törenler 16 yıldır da uluslararası düzeyde yapılıyor. Her dinden insanı bu küçük kasabaya toplayan törenleri izleyenler arasında Musevi grup da yer aldı.
Bu ilginç grubu Hacıbektaş'a Zeev Ben Arie adlı bir Musevi getirmiş. Geçen yıl da farklı bir grupla törenlere katıldığını söylüyor. Arie, Sufizme ilgisi olan insanlar için Hacıbektaş'ın bulunmaz bir kaynak olduğunu onu yaşadığı yerde anlamanın çok daha kolay olduğunu anlatıyor. Grubun üyelerinden Anat Botzer, Cem ayini sonunda müthiş bir rahatlama duygusuna kapıldığını itiraf ediyor. Sosyolog olan Botzer, Bektaşi felsefesinin hangi dinden olursa olsun insanları rahatlıkla kucaklayabileceğini anlatıyor.
PROTESTANLAR BİLE VAR
Bu grubun Sufizmle ilgili en uzman kişilerinden biri Yaakoub İbh Yussef'di. Uzun yıllardır Sufizmle ilgili araştırma yapan Yussef Hacıbektaş Felsefesi'nden çok etkilendiğini ve hayatına uyguladığını uzun uzun anlatan Yussef, Cem ayinine elinde sazı ile katıldı. Yussef'in İbranice söylediği ilahilere Hacıbektaş'ın ozanları da Anadolu deyişleriyle eşlik ettiler.
Hacıbektaş'ta düzenlenen törenlere pek çok dine mensup insan katılıyor. Burada törenler boyunca Misyoner Protestanlar kasabanın tam merkezinde kurdukları standa yıllardır anma törenlerinde İncil dağıtıyorlar. Yöre halkı, "Onlar her yıl gelir İncillerini dağıtır, dinleri hakkında bilgi verir. Ama buralarda din değiştiren bir kişiye bile rastlanmamıştır" diyor.
Misyoner Protestanlar, Bektaşi'nin ibadet şeklinin felsefesinin Protestanlıkla birbirlerine çok benzediğini öne sürüyorlar. "Biz de ibadetlerimiz sırasında müziği kullanırız, eğleniriz. Bizde de kadınla erkek birlikte ibadet eder ve semah gibi dans kiliselerin içinde bir ibaret şekli olarak kullanılır" diyor.
Cem yapma şekilleri ve nedenleri de değişiyor. Görgü Cemi, Koldan Kopma, Abdal Musa, Birlik Kurbanı gibi isimler alıyor. Ceme katılacak olanlar bir çember olşuturuyor. Bu çemberde kadınlar ve erkekler bir arada yer alıyor. Cemi Alevi dedesi yönetiyor.
Alevi hacılar da Beştaşlar'ı taşlıyor
Hacı Bektaşi Veli Anma Törenleri'nin Aleviler için bir hac mı, yoksa kültür turumu olduğu tam 40 yıldır tartışılıyor. Hac vazifesini yerine getirmek için gelenler Beştaşlar'ı taşlayıp, Hacı Bektaş'ın türbesinin eşiğini öpüp, Çilehane'ye çıkarak kurbanlarını keserken kültür turu için gelenler ozanların deyişlerini dinleyip, türbenin bulunduğu müzeyi gezip bol bol fotoğraf çekiyorlar. buradaki zemzem çeşmesinden doldurdukları suları şifa için evlerine götürüyorlar.
Hacı Bektaş'a Türkiye'nin dört bir tarafından gelen Alevi dedeleri de dini inançları ve ibadet şekilleriyle birbirlerinden ayrılıyorlar. Aralarında hiç camiye gitmediğini ısrarla anlatan dedeler bulunduğu gibi beş vakit namazına daha önce kılamadığı kazaları ekleyenler de bulunuyor.
Mekke'deki şeytan taşlama törenlerinin bir benzeri de Beştaşlar'da yapılıyor. Hacı Bektaş Veli Velayetnamesi'nde konuşan ve yürüyen taşlar olarak bilinen taşlardan en dışta kalanı hıyanet ettiği için gelen ziyaretçiler tarafından yüzlerce yıldır taşlanıyor. Diğer taşlara taş yapıştırıp etrafında mum diken Aleviler dileklerin gerçekleşmesi için dualar ediyorlar.
ALEVİLER ŞEKİLCİLİĞE KARŞI ÇIKIYOR
Mahzuni vasiyet etti namazı kılınmadı...
Hacı Bektaş'ta yapılan hac ritüeline bazıları için pekçok kişi için yalnızca bir gelenek. Onlar Hacıbektaş'ı hac olarak karşılayanlara, Bektaşi anlayışı şekilciliğe karşıdır" diye karşı çıkıyorlar. Aşık Mahzuni'nin cenazesini kaldırmak için Sivaslı Dede Hüseyin Gazi Metin onlar arasında en tanınmışlarından. Cami yolunu pek bilmediğini itiraf ediyor. Onun Hacıbektaş törenlerine katılmasının nedeni ise tamamen kültürel aktivite olması. Alevi Bektaşiliğin şekilciliğe karşı olduğu için hac amaçlı yapılan türbe ziyaretlerinin de çok anlamlı olmadığına inandığını anlatan Gazi Metin, "Hararet nardadır, sacda değildir. Keramet hırkada taçda değildir. Her ne arar isen kendinde ara Kudüs'de, Mekke'de Hac'da değildir" diyen Hacı Bektaşi Veli'nin sözünü hatırlatıyor.
TEK BİR FİKİR
Mahzuni'nin Bektaşi'nin şekilcilikten uzak dünya görüşüne göre gömülmek istediğini hatırlatan Gazi Metin, cenazesinin onun vasiyetine göre kaldırıldığını söylüyor. Gazi Dede, "Öyle bilinen usulle abdes aldırıp, cenaze namazı kıldırtmadık. Aleviler şekilciliğe inanmaz. Ölüye abdes aldırmanın gerekliliğine inanmayız. Mahzuni'nin üzerinden su döktük sonra onun isteği üzerine Türkçe sözlerle cenazeye gelenlerden helallik istedik" diyor.
Törenlere geliş nedenleri burda yapılan etkinlikler, ibadet şekilleri farklı ama Alevi Bektaşi'ler ozanların deyişleri, Sema ve Cem ayinleri sırasında tek bir fikir oluyorlar.
YARIN
* Her yıl yüzlerce kişiyi ağırlayan aileler kim?
* Veliyettin Ulusoy neden kutsal kişidir?
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
